بەهۆی سەپاندنی باج بەسەر 60 وڵاتدا، لە 25 ویلایەتی ئەمریكا سكاڵا لەسەر ئیدارەكەی ترەمپ تۆمار دەكرێت.

بەپێی یاداشتنامەیەك لە 25 ویلایەتی ئەمریكا كە دوانیان لەلایەن كۆمارییەكانەوە بەڕێوەدەبرێن، سكاڵا لەسەر ئیدارەكەی دۆناڵد ترەمپ تۆماركراوە، بەهۆی ئەوەی باجی گومرگیی بەسەر 60 وڵاتدا سەپاندووە، چونكە پێیان وایە ترەمپ سنوری دەسەڵاتە رێگە پێدراوەكانی تێپەڕاندوە.

ئەو ویلایەتانە سكاڵاكەیان پێشكەشی دادگای بازرگانیی نێودەوڵەتی ئەمریكا كردووە لە نیویۆرك و بەپێی سكاڵاكەش هیچ پەیوەندییەكی لۆژیكی لە نێوان كێشەی هاوردەی نێودەوڵەتی و باجە گومرگییە جیهانییە گشتگیرەكاندا نییە.

هەینی رابردوو لەلایەن ئیدارەكەی ترەمپەوە باجی گومرگیی بەسەر 60 وڵاتی هاوبەشی بازرگانیی ئەمریكادا سەپێندرا.

كۆمپانیای ئارامكۆی سعودی و بی پی بەریتانی بڵاویانكردەوە، ئاڵۆزییەكانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست كاریگەری لەسەریان نەبووە و داهاتیان زیادیكردووە. 

كۆمپانیای ئارامكۆی سعودیە بۆ نەوت بڵاویكردەوە، هێرشی حوسییەكان بۆسەر بنكە و دامەزراوەكانیان لە مانگی رابردوودا كاریگەری نەكردووەتە سەر تواناكانیان لە بەرهەمهێنانی نەوتدا.

راشیگەیاندووە، سەرباری جەنگ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، داهاتیان بە نزیكەی 44% لە چارەكی دووەمی ئەمساڵ زیادیكردووە، بەشێوەیەك داهاتیان لەو ماوەیەدا 32.7 ملیار دۆلار بووە لەكاتێكدا لە چارەكی دووەمی ساڵی 2025دا 22.67 ملیار دۆلار بووە.

كۆمپانیای بریتش پترۆلیۆمی بەریتانیش بڵاویكردەوە، داهاتیان لە چارەكی دووەمی ئەمساڵدا بەرزبووەتەوە، بەهۆی ئەوەی جەنگی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نرخی نەوت و غازی بەرز كردووەتەوە.

وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، ئەو کەشتیانەی نەوتی عیراقیان هەڵگرتووە، بە سەلامەتی گەروی هورمزیان تێپەراند، ئاماژەی بەوەشکردوە بەردەوامن لە فرۆشتنی نەوتی خاو  

سەلیم رکابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، جوڵەی گواستنەوەی نەوتی خاوی عیراق لەرێگەی گەروی هورمزەوە بەردەوامە و کەشتییە نەوتهەڵگرەکانیان بە شێوەیەکی ئاسایی  بە گەروەکەدا تێدەپەڕن.

ناوبراو ئاماژەی بەوەشکردوە ،دوا تێپەراندنی گەروەکە بەرپرسیارێتیی رێڕەوی  کەشتییەکان و وەرگرتنی مۆڵەتە پێویستەکان و پرۆسەی گواستنەوەکە بەتەواوی دەکەوێتە ئەستۆی کڕیارەکان و وەزارەت خاوەندارێتی ئەو کەشتییانە ناکات کە بەشێکیان  بارەکەیان دوو ملیۆن بەرمیل نەوتە.

وتەبێژی وەزارەتی نەوت باسی لەوەشکردوە،  کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عیراق (سۆمۆ) راستەوخۆ لەڕێگەی سیستەمی جیهانیی چاودێرییەوە بەدواداچوون بۆ جوڵەی کەشتییەکان دەکات تاوەکو گەیشتنیان بە پاڵاوگەکان. 

سەبارەت بە ئاستی هەناردەکردنیش، ناوبراو جەختی لەسەر بەرزبوونەوە و باشتربوونی پلە بە پلەی فرۆشی نەوتی عیراق کردەوە لە مانگەکانی دواییدا و رایگەیاند، ئەنجامی فرۆشتنی مانگی رابردوو لە مانگەکانی پێشوتر باشتر بووە،  ئەمەش نیشانەی چاکبوونەوەی بەردەوامی ئاستی هەناردەکردنەوەیە بەراورد بەو قۆناغەی دوای قەیرانی هەناردەکردن لە ێگەی گەروی هورمزەوە هاتە ئاراوە.

ئەمەش لە کاتێكدایە، دوێنێ 3ـی8ـی2026، وەزیری نەوتی عیراق رایگەیاند لە گفتوگۆدان لەگەڵ ئێران تا کەشتیە نەوتهەڵگرەکانیان گەروی هورمز تێپەڕێنن.