ئاسۆ مامەند لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانییدا، وەڵامی ئەو كەسانەی دایەوە كە دەڵێن، یەكێتی كاری بۆ بچووككردنەوەی قەوارەی هەرێمی كوردستان كردووە و رایگەیاند، پێشنیاز دەكەین لیژنەیەكی بێ لایەن دروست بكرێت بۆ ئەوەی روون بێتەوە كێ كاری بۆ ئەوە كردووە قەوارەی هەرێم بچووك ببێتەوە.

كلینیكەكە ژمارەیەك پسپۆڕی لە بواری چاو و هەستە دەماری بینینین، لە خۆگرتووە، ئامێری پێشكەوتووی پشكنینیان لە رێگەی بارهەڵگرێكی تایبەتەوە گەیاندووەتە ناوچەكە.

مەكتەبی سیاسیی یەكێتی بە ئەردۆغان دەڵێت، هیوادارین لەماوەی پێنج ساڵی ئایندەی سەرۆكایەتیتان، قوناغ و دەرفەتێكی تازە بێت بۆ كرانەوە و چارەسەری كێشەكان و فاكتەری  ئارامی و سەقامگیری لە توركیا و ناوچەكە  بێت."

بەیانی رۆژی 28-05-2023  دەنگدان لە گەڕی دووەمی هەڵبژاردنی سەرۆککۆماری تورکیا دەستیپێکرد.

رکابەرییەکە بۆ بەدەستهێنانی پۆستی سەرۆککۆماری تورکیا لەنێوان رەجەب تەیب ئەردۆغان، لەنێوان بەربژێری هاوپەیمانیی جمهوور و کەمال کڵچدارئۆغڵو، بەربژێری هاوپەیمانیی میللـەت بوو و سەعات 17:00 سندووقەکانی دەنگدان داخران و پرۆسەی هەڵبژاردن کۆتاییهات. 

رەجەب تەیب ئەردۆغان، دووبارە بۆ ماوەی پێنج ساڵی دیکەی بە سەرۆککۆماری تورکیا هەڵبژێردرایەوە.

پەیامەکەی مەكتەبی سیاسیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان:

بەرێز ساین رەجەب تەیب ئەردۆگان سەرۆك كۆماری  توركیا

  بەبۆنەی سەر لە نوێ  هەڵبژاردنەوەتان وەك سەرۆك كۆماری توركیا، پیرۆزبایی گەرمی خۆمان ئاراستەی ئێوە و گەلی تورکیای دراوسێ و دۆست و دەكەین، هیوادارین لەماوەی پێنج ساڵی ئایندەی سەرۆكایەتیتان، قوناغ و دەرفەتێكی تازە بێت بۆ كرانەوە و چارەسەری كێشەكان و فاكتەری  ئارامی و سەقامگیری لە توركیا و ناوچەكە  بێت. بەتایبەتی ئێمە وەکو یەکێتیی نیشتمانیی  خوازیاری  پەیوەندییەکی دۆستانە و کاراتری نێوان  هەرێمی کوردستان و تورکیاین.
جارێکی تر پیرۆزە

مەكتەبی سیاسی 
یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان

بێگەرد تاڵەبانی، لە میانی بەشداریکردنی لە بەرنامەی تایەکی کوردسات نیوز رایگەیاند، رەنگە بەرھەمی ئەمساڵی گەنم بگاتە ملیۆنێک و ٨٠٠ ھەزار تۆن، ھەروەھا کوالێتی و بڕشتی گەنم لە ئاستێکی باشدایە و لە زۆرێک لە بەرھەمە کشتوکاڵییەکانیش گەیشتوون بە ئاستی خودبژێوی.

لەبارەی وەرگرتنی گەنمی جوتیارانیش لەلایەن حکومەتی عێراقەوە، وتی، دوو پێشنیاز دەدەنە بەغداد و چاوەڕوان دەکەن بەغداد رێژەی وەرگرتنی گەنمی جوتیارانی ھەرێم زیاد بکات.

بڕیار وایە، 160 هەزار تۆن گەنمى جووتیاران لە پارێزگاکانى سلێمانى و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکان، بڕى 115 هەزار تۆن لە پارێزگای هەولێر و 100 هەزار تۆنی دیکەش لە بەرهەمى ئەمساڵى جووتیارانی دهۆک وەربگیرێت.

هەروەها چەكی پارەی گەنمی جووتیارانی هەرێم بۆ ساڵی 2023 بە بڕی 40 ملیار دینار هاتووە و بۆ ئەو 375 هەزار تۆن گەنمە خەرجدەکرێت کە لە هەر چوار پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان دووراوەتە.

یەکێک لەو جوتیارانی رێگری لێکرا دانەوێڵەکەی دروێنە بکات بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لەکاتی دروێنەدا چەند ئۆتۆمبێلێکی سەربازی ھاتوونەتە سەریان و بە تەقەکردن و ھەڕەشەی دەستگیرکردن، رێگەیاننەداوە گەنمەکەیان دروێنە بکەن.

بە وتەی ئەو جوتیارە کوردە، ھێزەکانی سوپای عێراق رێگەیا نەداوە دەڕاسەکە عەمبارەکەی بەتاڵبکاتە ناو بارھەڵگر و بەزۆر پێیان رشتووەتەسەر زەوی، ئەوەش زیانی زۆری پێگەیاندوون.
وتیشی، سوپای عێراق بەبیانووی ئەوەی زەوییەکانیان موڵکی دەوڵەتە رێگری لە دروێنەکردن کردووە.

لەچەند رۆژی رابردوودا جوتیارانی کورد لە تۆپزاوا گردبوونەوە و رایانگەیاند، لەسەردەمی حکومەتەکەی نوری مالکی بڕیارەکانی لیژنەکانی کاروباری باکور لەبارەی بەخشینی زەوییەکانیان بە وەزارەتی بەرگری و گرێبەستی جوتیارە عەرەبە ھاوردەکان ھەڵوەشاندوەتەوە، بەڵام وەزارەتی بەرگری ئێستا داوای زەوییەکانیان دەکات و عەرەبە ھاوردەکانیش لە دادگای کەرکوک سکاڵایان لە دژ تۆمارکردوون.

تیمەکانی بەڕێوەبەرایەتیی ئاسایشی ئاگری، لەسەر رێگای نێوان ئاگری و ئەرزەڕۆم بارھەڵگرێکی تابلۆی ئێران کە لەدەروازەی سنووریی گوربوڵاک_ەوە چووبووە ناو خاکی تورکیا راگرت، دوای پشکینین لەنێو تانکی سوتەمەنییەکەیدا ٥٣٧ کیلۆ و ٢٥٠ گرام ماددەی ھۆشبەری جۆری شل دەستیبەسەردا گیرا کە بەنیازبوو بیگوازێتەوە پارێزگاکانی رۆژئاوای تورکیا.

شۆفێری بارھەڵگرەکە، ھاووڵاتییەکی ئێرانییە دوای دەستگیرکردنی، لەلایەن دادوەرەوە بڕیاری دەستبەسەرکردنی بۆ دەرچوو.

دەقی پەیامەکە...

کەسوکاری سەربەرزی شەھیدانی شۆڕشی نوێ 
جەماوەرو تێکۆشەرانی یەکێتی 
سەرۆک و سەرجەم ھەڤاڵانی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان 

ساڵوەگەڕی دامەزراندنی یەکێتیە شۆڕشگیڕو خەباتکارە دێرینەکەمان پیرۆز بێت لەھەموان .

یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لەرۆژگارێکدا ھاتەکۆڕی تێکۆشان و خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی کوردستانەوە کە پێویستیەکی مێژووی ئەوێ ڕۆژێی کوردستان بوو، یەکێتی لەوساتەوە بێ ماندووبون و بێ پسانەوە درێژەی بەو خەبات و تێکۆشانە داوەو ڕوباری خوێنی شەھیدەکانیشی باشترین گەواھیدەری ئەو مێژووە پڕ شانازیەیەتی.

ئەمڕۆ لەکاتێکدا یادی دامەزراندنی یەکێتیەکەمان دەکەینەوە کە:لەھەموو ساتێک زیاتر پێویستمان بە یەکڕیزی ناوخۆیی و سازانی نیشتیمانی و ھەوڵدان بۆ ئاشتەوایی ھەیە تا بتوانین خەونی لەمێژینەی شەھیدەکانی خەباتی رزگاریخوازی گەلەکەمان بەدیبھێنین .

لەم یادەدا سڵاوو لە ماندوبون و تێکۆشان و رابەرایەتی دەیان ساڵەی ھەڤاڵ مام جەلال کە ماندوونەناسانە ھەموو تەمەنی تەرخانکرد بۆ گەل و وڵاتەکەی .
سڵاو لە کەسوکاری سەربەرزی شەھیدان و ماندوانی رێگای سەرخستنی یەکێتی .
سڵاو لە ھەموو دڵسۆزانی ئەمڕۆو سبەی و دواڕۆژی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان 



د.فوئاد مەعسوم 
سەرۆک کۆماری پێشوی عیراق و 
ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری ی ن ک

نیوەرۆی رۆژی دووشەمە ٢٩ی ٥ی ئاراس محەمەد ئاغا ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و لێپرسراوی مەلبەندی ٧ی نەینەوا لە بارەگای مەلبەند پێشوازی کرد لە ژمارەیەک مامۆستایانی زانکۆی موسڵ بەسەرۆکایەتی دکتۆر سەعد.

لەوسەرەدانەیاندا مامۆستایانی زانکۆی موسڵ دۆخی ئێستای عیراق بە گشتی  موسڵ بەتایبەتی لەگەڵ لێپرسراوی مەڵبەندی نەینەوا تاوتوێ کرد.

تەوەرێکی تری دیدارەکە تایبەتکرابوو بە رەوشی خوێندن لە پارێزگاکە ، لەڵایەن خۆیەوە لێپرسراوی مەلبەند پشتگیری و پشتیوانی یەکێتی بۆ مامۆستایانی زانکۆی موسڵ دەربری بۆ ھەر داواکارەیەک بۆ باشترکردنی بواری خوێندن لە شارەکە.

دادگای فیدراڵی عێراق سبەینێ جارێکی دیکە لەسەر سکاڵایەک سەبارەت بە یاساییبوون یاخود نایاساییبوونی درێژکردنەوەی تەمەنی پەرلەمانی کوردستان کۆدەبێتەوە، کە ئەو سکاڵایە  لە دژی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان تۆمارکراوە و داواکراوە یاسای درێژکردنەوەی خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان پوچەڵبکرێتەوە.

رۆژی ٢٤ی مانگ، دادگای فیدراڵی ھەشتەمین دانیشتنی سەبارەت بە تانەی درێژکردنەوەی تەمەنی پەرلەمانی کوردستان ئەنجامدا و تێیدا گوێی لە کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکانی عێراق گیرا بۆ زانینی رۆڵ و توانایان بۆ ئەنجامدانی پرۆسەی ھەڵبژاردنەکانی ھەرێم.

نوێنەری کۆمیسیۆنیش لە دادبینییەکەدا رایگەیاند، ئەوان بەپێی یاساکەیان دەتوانن پەیڕەو و رێنمایی بۆ ھەڵبژاردنەکانی ھەرێم دابنێن و سەرپەرشتیی بکەن و رێکیبخەن، دادگاش بڕیاریدا نوسراوەکەیان وەربگرێت و بەشدارییان لە دۆسییەکە کۆتایی پێبھێنێت و کۆتایی بە دادبینی بھێنێت، سبەینێ دادگای فیدراڵی کۆدەبێتەوە بۆ راگەیاندنی دوابڕیاری سەبارەت بەکۆی دۆسیەکە.

پەیامنێری کوردسات نیوز لە ھەولێر رایگەیاند، رووداوەکە لە ترافیک لایتی شەقامی ١٠٠ مەتری و لە نزیک فەرمانگەی پاسپۆرت روویداوە.

وتیشی، لە رووداوەکەدا دەستڕێژی گولـلە لە دوو کەس کرا و یەکێکیان کوژراوە، کەسەکەی دیکەش بریندار بووە.

زیادبوونی روداوەکانی تەقەکردن لەکاتێکدایە، وەزارەتی ناوخۆی ھەرێم ھەڵمەتێکی بۆ کۆنتڕۆڵکردنی چەکی بێ مۆڵەت دەستپێکردووە و ئەگەر ھەرکەسێکیش تا مانگی تەمموز چەکەکەی تۆمار نەکات و چەکی بێ مۆڵەت ھەڵبگرێت، سزا دەدرێت.

فراکسیۆنی یەکێتی راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، چەند رۆژێکە بەزمانێکی نەشیاو و نەگونجاو لەگەڵ پایە و سەنگی پەرلەمانتاری، فراکسیۆنی پارتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بەیاننامە و لێدوان بڵاودەکەنەوە و دەیانەوێت خەڵکی کوردستان چەواشە بکەن.

دەشڵێت، ھیچ کەس و لایەنێک ناتوانێت لە بابەتی بەرگریکردن لە مافەکانی خەڵکی کوردستان لە بەغداد و پاراستنی ھەرێمی کوردستان و پرسە نەتەوەیی و نیشتمانیەکاندا، موزایدە بەسەر یەکێتیدا بکات، چونکە ھیچ ھێزێکی کوردستانی ھێندەی یەکێتی پەرۆشی یەکڕیزیی کوردستانی لە بەغداد نەبووە و ئەوە یەکێتی نەبوو لەبەر پۆست ‌و بەرژەوەندی تەسکی حزبی یەکڕیزی بشکێنێت.

دەشڵێت، ئەو ‌قسە بێسەروبەرانەی لەسەر قوباد تاڵەبانی دەکرێن، کە گوایە پەیوەندی بە ھەندێک پەرلەمانتاری عێراقەوە کردووە، ھیج بنەمایەکیان نیە و ھەڵبەستراون و قوباد تاڵەبانی تەنھا پەیوەندی بە نوێنەری یەکێتی لە لیژنەی دارایی کردووە و رێنمایی کردووە ھەوڵ بۆ چەسپاندنی شایستە داراییەکانی ھەرێمی کوردستان بدات.

فراکسیۆنی یەکێتی دەشڵێت، کاتێک ھەرێمی کوردستان لە بەردەم ھەڕەشەی گەورەی قەیرانی دارایی بوو، ئێوە گاڵتەتان بە رێکەوتن لەگەڵ بەغداد دەھات و خەڵکی کوردستان بێمووچە بوون، قوباد تاڵەبانی ١١ جار سەرۆکایەتیی وەفدی دانوستانکاری ھەرێمی کرد و ٢٥٦ سەعات کۆبوونەوەی لەگەڵ لایەنە عێراقیەکاندا کرد و ٥٠ رۆژ لە بەغداد ماییەوە، تاکو ٢٠٠ ملیارەکە دەستەبەر بکات. 

لە کۆتاییدا رایدەگەیەنین رێگە راستەکە تەبایی و یەکریزی کوردستانی راستەقینەیە، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان، مەترسی راستەقینەش لەسەر ھەرێم پەرتەوازەیی و ئاژاوەی سیاسییە. 

د.زێدا محەمەد کەریم، بەرێوەبەری گشتی پلاندانان لە وەزارەتی کشتوکاڵی ھەرێم لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنوسیدا باسی لەوەشکرد، حکومەتی ھەرێم ناڕازییە لەو پشکەی بەغداد بۆ گەنمی جوتیارانی کوردستانی دیاریکردووە کە بڕەکەی ٣٧٥ ھەزار تۆنە.

وتیشی، بۆیە لەگەڵ لیژنەی باڵای کڕینەوەی گەنم لە حکومەتی فیدڕاڵ رێککەوتوون، ئەگەر گەنمی جوتیاران لە ٣٧٥ ھەزار تۆن زیاتربوو، پشکی کوردستان لە کڕینەوەی گەنم زیاتر بکرێت.

شیلان عارف بریکاری وەزارەتی دادی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەوەی ئەمڕۆ ڕوویدا لە  باڵاترین دەسەڵاتی دادوەریی لەھەرێمی کوردستان لوتکەی بێڕێزیکردن بوو بەرامبەر سەروەری یاسا و کۆی دامەزراوەکان کەوتنە ژێر پرسیارەوەو ھیچ مانایەک بۆ سەروەری یاسا نەمایەوە لە کاتێکدا لە ناو دامەزراوەی دەسەڵاتی دادوەری دا بە ئاشکرا پێشێلی یاسا کرا.

ئاماژەی بەوەشکرد، کۆبوونەوەی ئەمڕۆ بۆ سوێند خواردنی دوو لە ئەندامانی کۆمیسیاران ئەنجامدراوە تەواو نایاساییە و بەھۆی ئامادەنەبوونی تەواوی ئەندامانی ئەنجومەنی دادوەری یان سێ لەسەر چواری ئەندامان وتەواو نەبوونی نیساب بۆ کۆبوونەوە و بڕیاردان ئەوە پێچەوانەی ماددەی سی و سێیەم لە بڕگەی دووەمە.

دەشڵێت، " من وەک یاساناسێک ھاوتەریب وەک بریکاری وەزارەتی دادیش ئەو کۆبوونەوەیە بەنایاسایی دەزانم ئەوەش لەداھاتوودا ڕەنگدانەوەی دەبێت لەسەر تەواوی سەروەربوونی یاسا و بێ متمانەی ھاووڵاتیان بەرامبەر دامەزراوە یاسایی و دادوەریەکان لە ھەرێمی کوردستان."

دەقی راگەیەندراوەکە...

باڵاترین دەسەڵاتی دادوەری پێشێلی یاسا دەکات
ئەوەی ئەمڕۆ ڕوویدا لە  باڵاترین دەسەڵاتی دادوەری لەھەرێمی کوردستان لوتکەی بێڕێزیکردن بوو بەرامبەر سەروەری یاسا و کۆی دامەزراوەکان کەوتنە ژێر پرسیارەوەو ھیچ مانایەک بۆ سەروەری یاسا نەمایەوە لە کاتێکدا لە ناو دامەزراوەی دەسەڵاتی دادوەری دا بە ئاشکرا پێشێلی یاسا کرا.

کۆبوونەوەی ئەمڕۆ بۆ سوێند خواردنی دوو لە ئەندامانی کۆمیسیاران ئەنجامدراوە تەواو نایاساییە و بەھۆی ئامادەنەبوونی تەواوی ئەندامانی ئەنجومەنی دادوەری یان سێ لەسەر چواری ئەندامان وتەواو نەبوونی نیساب بۆ کۆبوونەوە و بڕیاردان ئەوە پێچەوانەی ماددەی سی و سێیەم لە بڕگەی دووەمە.

 لەیاسای ژمارە ٢٣ ی ساڵی ٢٠٠٧ یاسای دەسەڵاتی دادوەری ھەرێمی کوردستان - عێراق ‌لە ماددەی سی و سێیەم لە بڕگەی دوو ھاتووە ئەنجومەن بەلایەنی کەمدەبێت مانگی جارێک کۆببێتەوە سەرۆکیش بۆی ھەیە لە کاتی پێویست داوای کۆبوونەوە بکات و ئەگەر سەرۆک یان ئەوەی نوێنەرایەتی دەکات بەلایەنی کەم سێ لەسەر چواریی ئەندامانی ئامادەنەبوو، نابەسترێ و بڕیارەکەش بە زۆرینەی ئەندامەکان وەردەگیرێت.

من وەک یاساناسێک ھاوتەریب وەک بریکاری وەزارەتی دادیش ئەو کۆبوونەوەیە بەنایاسایی دەزانم ئەوەش لەداھاتوودا ڕەنگدانەوەی دەبێت لەسەر تەواوی سەروەربوونی یاسا و بێ متمانەی ھاووڵاتیان بەرامبەر دامەزراوە یاسایی و دادوەریەکان لە ھەرێمی کوردستان.
شیلان عارف 
بریکاری وەزارەتی داد

پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، ھێزەکانی پێشمەرگە و سوپای عێراق لەو ناوچانەی لە نێوانیاندا وەک بۆشایی ئەمنی دیاریکراوە لە نێوان قەزای خورماتوو، ناوچەی داوێ ئۆپراسیۆنێکی ھاوبەشیان لەدژی پاشماوەکانی گروپی تیرۆریستی داعش و دۆزینەوەی حەشارگەکانیان ئەنجامداوە و چەند سەعاتێکیشی خایاندووە.

ھاوکات لیوا تەحسین خەفاجی وتەبێژی فەرماندەی گشتی ھێزە چەکدارەکانی عێراقیش رایگەیاندووە، لەسەرەتای دەستبەکاربوونی حکومەتەکەی محەمەد شیاع سودانی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە کۆتایی مانگی ١٠ی ساڵی رابردووەوە لە ئەنجامی ھێرش و ئۆپراسیۆنە ئاسمانی و زەمینییەکان، تائێستا ١٥٥ تیرۆریستی داعش کوژراون.

نوسینگەی راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عێراق بڵاویکردەوە، لەسەر راسپاردەی فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکان، قاسم ئەعرەجی راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عێراق بە سەرۆکایەتیی وەفدێکی ئەمنی سەردانی سلێمانی دەکات.

لەبارەی ھۆکاری سەردانەکەوە رایگەیاند، قاسم ئەعرەجی لە سلێمانی گفتوگۆ لەبارەی رێکارە ئەمنییەکانی نێوان عێراق و ئێران دەکات.

ئیسماعیل حەمەعلی خورماڵی بڕیاردەری ئەنجومەنی کۆمیسیارانی ھەرێمی کوردستان، روونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، کاراکردنەوەی کۆمیسیۆن لەلایەن پەرلەمانی کوردستانەوە، بە حاڵەتێکی ناتەندروست دەبینم، ئەوە جگە لەو تێبینی و رەخنە یاساییانەی کە لەسەر پڕۆسەکە ھەبوون و ھەن.

دەشڵێت، وەک ھەڵوێستێکی مەبدەئی و دوور لە لایەنگیری یان دژایەتی ھیچ کەس و لایەنێک، بەشداری ھیچ کار و چالاکی و کۆبوونەوەیەک لە ئێستا و لە داھاتوودا ناکات، کە تێبینی و رەخنەی یاسایی لەسەر بێت و لە کەشێکی ئارام و تەندروستدا نەبێت و خزمەت بە کۆی پڕۆسەی سیاسی و ئاشتەوایی و یەکڕیزی و پێکەوەژیان لە کوردستان نەکات.