(دیمتری بیسکۆف) وتەبێژی کۆشی کرملن ڕایگەیاند، حکومەتی مۆسکۆ تا ئێستاش سەرقاڵی دیراسەکردنی بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەی لوتکەیە لە نێوان ھەردوو سەرۆکی ئەمریکا و ڕووسیا.

وتیشی، کرملن خوازیارە بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەکە، کاریگەری لەسەر چارەسەرکردنی ئاڵۆزییەکان و ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان ھەردوو وڵاتدا ھەبێت.

لە ١٣ی مانگی نیسانی ڕابردوودا، (جۆو بایدن) سەرۆکی ئەمریکا و ڤلادیمیر پوتن سەرۆکی ڕووسیا، پەیوەندییەکی تەلەفۆنیان ئەنجامدابوو.

بە وتەی دیپلۆماتکارانی ئەمریکا و ڕووسیا، بڕیارە لە چەند مانگی داھاتوودا، کۆبوونەوەی لوتکە لە نێوان بایدن و پوتن بەڕێوەبچێت.

لیژنە ھاوبەشەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی لە درێژەی ھەڵمەتەکانی گەڕان و پشکنینی خواردن و خواردنەوە لە دوکان و بازاڕ و شوێنە گشتییەکان، دەستیان بەسەر بڕێک خواردن و خواردنەوەی خراپ و بەسەرچوودا گرت و پسوڵەی سەرپێچییان بۆ خاوەن شوێنەکان کرد، بەھۆی پابەند نەبوونیش بە مەرج و ڕێنماییە تەندروستیی و ڤێتێرنەرییەکان و دانانی خواردن و خواردنەوە لە شوێنی گەرم ١٢ شوێنیان داخست.

لیژنەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی ھۆشداری بە کارگەکانی ئاو، کۆگاکان، مارکێت و دوکاندارەکان دەدەن و ھەر شوێنێک خواردن و خواردنەوە لە شوێنی پلەی گەرمی بەرز و بەرتیشکی خۆر دابنێت، دادەخرێت و خاوەنەکەشی ڕووبەڕووی ڕێکاری یاسایی دەکرێتەوە.

ئاوات محەمەد قائیمقامی قەزای مەڵبەندی سلێمانیش بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، ئەو شوێنانەی پابەندی ڕێنماییەکان نەبن، جگە لە سزادان و داخستن، دادگاییش دەکرێن.

کاردانەوەکان سەبارەت بە پەسەندکردنی سزای سزادراوانی بادینان بەردەوامە و لە دوای کونسوڵخانەکانی ئەڵمانیا و ئەمریکا، باڵوێزخانەی کەنەداش لە عێراق نیگەرانی خۆی دەربڕی و لە بڵاوکراوەیەکدا لە ھەژماری تایبەتی خۆیان لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر، ڕایگەیاند " کەنەدا زۆر نیگەرانە لە سزادانی ڕۆژنامەنووس و چالاکوانان لە ھەرێمی کوردستان".

باڵوێزخانەی کەنەدا ئاماژەی بەوەشداوە، "ڕاگەیاندنی ئازاد و سەربەخۆ بناغەی دیموکراسیە و ڕاگەیاندنکاران و بیروڕای جیاواز وەکو ئۆکسجین گرنگە بۆ کۆمەڵگایەکی ئازاد و ھۆشیار و گشتگیر".

(سروە عەلی) وتەبێژی لقی ھەولێری کۆمەڵەی تالاسیمیای کوردستان لە ڕۆژی جیھانی تالاسیمیا لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ٩٦٣ تووشبووی تالاسیمیا لە سەنتەری تالاسیمیا لە شاری ھەولێر تۆمارکراون، لە ھەرێمی کوردستانیش ٣ ھەزار و ٥٠٠ تووشبوو تۆمارکراون.

وتیشی، تەنھا لە ساڵی ٢٠٢٠دا لە ھەولێر ٣٠ تووشبووی تالاسیمیا تۆمارکراون.

 

شەوانە تیرۆریستانی داعش لەسنوری داقوق پەلاماری ھێزە ئەمنییەکان دەدەن و زیانیان پێدەگەیەنن، شەوی رابردوش ھێزە ئەمنییەکانی عێراق لە سنوری چەمی ڕۆخانە لە قەزای داقوق ھەڵمەتێکی پشکنینیان ئەنجامداوە و چەند حەشارگەیەکی داعشیان لە سنورەکە ئاشکرا کردووە و تەقاندوویانەتەوە.

بە پێی ڕاگەیەندراوێکی وەزارەتی تەندروستی هەرێم، لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوو لە ھەرێمی کوردستان ٢٨١ کەسی تر تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و ١١ تووشبووی تری کۆرۆنا گیانیان لە دەستدا و ١٠٨٨ تووشبووی تری ڤایرۆسەکە چاکبوونەتەوە.

ڕاگەیاندراوی (٢٤) کاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID١٩   ژمارە (٤٣٧)

١. پشکنین: (٤١٥٦ پشکنینی نوێ) 

• (١٣٩٤) ھەولێر
• (٤٩٨) سلێمانی
• (٢٢٦٤) دھۆک
• (٠) ھەڵەبجە
• (٠) گەرمیان
• (٠) ڕاپەڕین

٢. تووشبوو: (٢٨١ تووشبووی نوێ)

• (١٨) ھەولێر
• (٥٣) سلێمانی
• (٢١٠) دھۆک
• (٠) ھەڵەبجە
• (٠) گەرمیان
• (٠) ڕاپەڕین

٣. چاکبوون: (١٠٨٨ چاکبوون)

• (٢٥٠) ھەولێر
• (٣٩٠) سلێمانی
• (٣٩٤) دھۆک
• (٥) ھەڵەبجە
• (٤٣) گەرمیان
• (٦) ڕاپەڕین

٤. مردن: (١١ مردن)

• (٣) ھەولێر
• (٢) سلێمانی
• (٦) دھۆک
• (٠) ھەڵەبجە
• (٠) گەرمیان
• (٠) ڕاپەڕین 

ئاماری گشتی:

کەڕەنتین ھاوڵاتی ٢١٨٧١ (٢١٨٧١ دەرچوو)

پشکنین ١٦٩٢٩٥٤ (٥٩٠٨١٨ ھەولێر، ٣٨٨٥١٦ سلێمانی، ٧٠١٣٠٦ دھۆک، ١٢٣١٤ ھەڵەبجە)

تووشبوون ١٥٥٩٤٩ (٤٩٨٢٣ ھەولێر، ٤٧٣٩٧ سلێمانی، ٥٥٢٣٠ دھۆک، ٣٤٩٩ ھەڵەبجە)

چاکبوون ١٣٥٥٥٩ (٤٢٦٩٨ ھەولێر، ٤٠٥٦٧ سلێمانی، ٤٩١٧١ دھۆک، ٣١٢٣ ھەڵەبجە)

لەژێر چارەسەر ١٦٢٩١ (٦٠٠٢ ھەولێر، ٤٩٥٢ سلێمانی، ٥١٠٦ دھۆک، ٢٣١ ھەڵەبجە)

مردن ٤٠٩٩ (١١٢٣ ھەولێر، ١٨٧٨ سلێمانی، ٩٥٣ دھۆک، ١٤٥ ھەڵەبجە)

بۆ زانیاری زیاتر سەردانی داشبۆردی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بکەن لەم لینکە (https://gov.krd/coronavirus/dashboard/).

وێڕای دەستخۆشی بۆ پزیشکان و کارمەندانی تەندروستی و ھەموو تیمەکانی پزیشکی کە لە ئەرکدان، جەخت دەکەینەوە ھاووڵاتیان پابەندبن بە ڕێنماییەکانی تەندروستی و دورکەوتنەوە لە شوێنی قەڵەبالغ و دانانی ماسک و وەرگرتنی ڤاکسین، وە لەکاتی پێویستدا پەیوەندی بکەن بە ھێڵی گەرمی ژمارە (١٢٢). 

وەزارەتی تەندروستی       
حکومەتی ھەرێمی کوردستان    
٨ی ئایار ٢٠٢١

(ئیرەج مەسجدی) باڵیۆزی ئێران لە بەغداد، ڕایگەیاند، حکومەتی ئێران بەردەوام پشتیوانی لە ھەنگاوەکانی تایبەت بە سەقامگیربوونی ئاشتی و ئارامی کردووە لە ناوچەکەدا، بۆ ئەو مەبەستەش تاران پێشوازی لە ھەوڵەکانی تایبەت بە چارەسەرکردنی کێشە و ناکۆکیەکان لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە دەکات.

وتیشی، حکومەتی عێراق ڕۆڵی بنیاتنەری بینیوە لە نزیکردنەوەی وڵاتانی ناوچەکە و چارەسەرکردنی ئاڵۆزییەکان، لە ڕێی گفتوگۆوە.

باڵیۆزی ئێران لە بەغداد وتیشی، تاران بە بایەخەوە لە گەڕانەوەی ئەمریکا بۆ ڕێککەوتنی ئەتۆمی و ھەڵگرتنی سەرجەم سزاکانی سەر ئێران، دەڕوانێت.

ناجی سەعیدی ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەران، ڕایگەیاند، سەرجەم خەرجییەکانی بودجەی گشتی ساڵی ٢٠٢١ بە ١٢٩ ترلیۆن دینار خەمڵێندراوە و کورتھێنانیش لە یاساکە نزیکەی ٣٢ ترلیۆن دینارە.

وتیشی، نرخی بەرمیلێک نەوت لە بودجەی گشتی ساڵی ٢٠٢١ بە ٤٥ دۆلار جێگیر کراوە، بۆیە بەرزبوونەوەی نرخی نەوت چارەسەری کورتھێنانی بودجە دەکات و وەزارەتی داراییش دەتوانێت بودجەی پێویست بۆ پڕۆژەکان دابین بکات، عێراق بە شێوەیەکی گشتی و بە ڕێژەی ٩٥٪ پشت بە داھاتی نەوت دەبەستێت.

خەڵوسی ئاکار وەزیری بەرگریی تورکیا، ڕایگەیاند، پەیوەندییەکانی نێوان میسڕ و تورکیا پێشکەوتنی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە، لە کاتێکدا ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکان لە بەرژەوەندی ھەردوو وڵاتدایە، بەڵام لە ھەمان کاتدا ئەم ھەنگاوە لە بەرژەوەندی چەند وڵاتێکدا نییە.

وتیشی، ڕەنگە بە چەند ھۆکارێک لە ڕابردوودا ئاڵۆزیی ھەبووبێت لە نێوان میسڕ و تورکیا، بەڵام بە دڵنیایی کۆتایی بە کێشە و ئاڵۆزییەکان دێت و لە سەرجەم بوارەکاندا پەیوەندییەکانیان لەگەڵ قاھیرە ئاسایی دەکەنەوە.

پیشتریش ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا، ڕایگەیاندبوو، وڵاتەکەی دەیەوێت ھاوپەیمانیی مێژوویی لەگەڵ گەلی میسڕ بە دەستبھێنێتەوە و بەردەوامی پێبدات.

لەوبارەیەوە شاھۆ عوسمان قائیمقامی شارباژێڕ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا ناوچە شاخاوییەکانی سنوری قەزای ماوەتیان لە شارباژێڕ بۆردومان کرد. 

وتیشی، بۆردومانەکە ھیچ زیانێکی گیانی و ماڵی نەبووە.

دەقی روونکردنەوەکە...

روونکردنەوەیەک لە دادگای پێداچوونەوە و ئەنجومەنی دادوەری ھەرێمی کوردستانەوە

سەبارەت بە بڕیاری دادگای پێداچوونەوەی ھەرێم / دەستەی سزایی/٢ بە ژمارە (٤٦٨/ دەستەی سزایی٢ /٢٠٢١) لە رێکەوتی ٢٨/٤/٢٠٢١ کە کاردانەوەی جۆراوجۆی لەسەر ئاستی ناوخۆ و دەرەوە لێکەوتۆتەوە، ئێمە جەخت لەوە دەکەین کە لە ھەموو قۆناغەکانی دادگایی کردن و بڕیاردان لەسەر ئەم دۆسیەیە بە پشت بەستن بە زانیاری و بەڵگە ‌و دیکۆمێنتی دروست و بەو پەڕی پیشەیی و یاساییانە و سەربەخۆییانە ‌و بێلایەنانە مامەڵەمان کردووە. بۆیە بەشێک لەو کاردانەوە و ھەڵوێست نواندنانە دەچنە خانەی دەستێوەردان لە کاروباری دادگاکان و رێزنەگرتنە لە سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری. ئەمە لە کاتێکدا کە ئەرکی ئێمە و ھەموو ھاووڵاتیان و لایەنە سیاسی و مەدەنیەکانە کە پابەند بین بە سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری و حوکمی یاساو بڕیاری دادگاکان.

لەبارەی ناوھاتنی کونسوڵخانەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاو ئەڵمانیا لە چوارچێوەی خستنەڕووی ئەو زانیاری و بەڵگانەدا بووە کە تاوانباران دانیان پێدا ناوە. ئیمە جەخت دەکەینەوە ناوھێنانی ناوی ئەو کونسوڵخانانە لەسەر زاری تاوانبارانەوەیە و دادگا ئەوانی بە تۆمەتبار نەزانیوە، لەگەڵ ئەوەشدا لە چوارچێوەی کاری دیپلۆماسی و یاسا بەرکارەکان ئامادەیی تەواوی خۆمان نیشان دەدەین بۆ ئاگادارکردنیان لە ھەموو زانیاری و بەڵگە و دیکۆمێنتەکانی دۆسیەی ناوبراوان بە مەبەستی دەرکەوتن و نیشاندانی راستیەکان.

بۆ زانیاری ھەموو لایەک ئەو بڕیارە ھێشتا پلەی کۆتایی وەرنەگرتووە و قۆناغی دیکەی تانەلێدانی ماوە کە ئەویش قۆناغی داواکردنی راستکردنەوەی بڕیاری پێداچوونەوەیە (گلب تێحیح القرار التمییزی) بە پێی یاسا، سزاداراوان دەتوانن تانە پێشکەش بکەن بۆ راستکردنەوەی بڕیارەکە.


ب. راگەیاندنی ئەنجومەنی دادوەری و دادگای پێداچوونەوەی ھەرێمی کوردستان 
٨/٥/٢٠٢١

لە بەیاننامەیەکی کۆنسوڵخانەی گشتی فەرەنسا لە ھەولێر ھاتووە، کۆنسوڵخانەی گشتی فەرەنسا لە ھەولێر بە نیگەرانییەوە دەڕوانێتە بڕیاری پێداچوونەوەی دۆسییەی پێنج رۆژنامەنووس و چالاکوانی مەدەنی لە ھەرێمی کوردستان.

لە بەشێکی تری بەیاننامەکەدا ئەوەشھاتووە، کۆنسوڵخانەی فەرەنسا ئەوە بە بیردەھێنێتەوە کە ئەو دۆستایەتییەی بە گەلی کوردستانەوە گرێمان دەدات و ئەو ھەماھەنگییەی نێوان فەرەنسا و ھەرێمی کوردستان لەسەر بناغەی بەھای ھاوبەش و پرەنسیپی ھاوبەش پێکراو دامەزراون، لەنێوانیشیاندا ئازادی رۆژنامەگەری و ئازادی رادەبڕین و خۆپیشاندان پێگەیەکی تایبەتییان ھەیە.

کۆنسوڵخانەی فەرەنسا لە ھەولێر ئاماژەی بەوەشکردووە، کۆنسوڵخانەی گشتی فەرەنسا نیگەرانی ئاشکرای خۆی دەردەبڕێت بەرامبەر ھەر ھەوڵێک بۆ تۆمەتباکردنی پەیوەندی رۆژنامەگەری و کۆمەڵگای مەدەنی لەگەڵ نوێنەراتییە دیپلوماسییەکان و کۆنسوڵخانەکانی کراوە لەناو ھەرێمی کورستان

زنجیرەیەک تەقینەوە کابوڵی پایتەختی ئەفغانستانی کردە ئامانج، و بەپێی ئامارە سەرەتاییەکان ٤٠ کەس کوژران و لانی کەم ٦٠ کەسیش برینداربوون، کە زۆرینەی قوربانییەکان خوێندکارن. 

ھێزە ئەمنییەکانیش رایانگەیاند، تەقینەوەکان تیرۆریستی بووە و لە رێگەی ئۆتۆمبیلی بۆمب رێژکراوەوە بووە کە ژمارەیەک خوێندنگەی کچان کراونەتە ئامانج.

تائێستا ھیچ لایەنێک بە رەسمی بەرپرسیارێتی تەقینەوەکانی کابوڵی نەگرتووەتە ئەستۆ.

وتیشی، لە ناوچەی ڕەزوانیە و زێدان کە داعش بە ویلایەتی باشور ناوی دەبات، ھێزەکانی دژەتیرۆر ئەبو ئوسامە بەرپرسی ئیداریی و ئەبو رەبیع بەرپرسیی ئەمنی و ئەبو سارە بەرپرسی شەرعیی ئەو یەکەیەی داعشیان کوشتوە. وتەبێژی ھێزە چەکدارەکانی عێراق ئاماژەی بەوەشکردوە، ئەو سێ تیرۆریستە بەرپرسیارن لە تەقینەوە خۆکوژییەکەی گۆڕەپانی تەیرانی بەغداد. 
ڕاشیگەیاند، ھەر لەو ھەڵمەتەدا چەند تیرۆریستێکیش دەستگیرکراون.

نوری مالکی لە چاوپێککەوتنێکدا  رەخنەی لە خۆپیشانداکانی عێراق گرتوو و ڕایگەیاندووە، بەشێک لە خۆپیشاندانەکان ئەجێندای سیاسی ھەبووە و جۆرێک بووە لە کارکردن یان بانگەشە بۆ ھەڵبژاردن، وتیشی، دەبێت حزبە سیاسییەکان بەرپرسیارێتییەکە ھەڵبگرن، ئەگەر داواکاری شەقام نەھاتەدی.
مالکی رەتیکردەوە، لە سەردانەکەی (محەمەد جەواد زەریف) وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ بەغداد و کۆبوونەوەی لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای، قسە لەسەر میکانزم و پرسی ھەڵبژاردن کرابێت.

وتیشی، ئەرکی لە پێشینەی (کازمی) کۆنترۆڵکردنی ڕەوشی ئەمنی عێراقە پێش بەڕێوەچوونی ھەڵبژاردن، دەوڵەتی یاساش لە ئەنجومەنی نوێنەران ڕایگەیاندووە، لە پارێزگاگانی ناوەڕاست، دیاردەی ھەڵگرتنی چەک لە دەرەوەی یاسا گەیشتووەتە ٩٠٪ .