وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی حکومەتی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەمڕۆ دوو شەممە ٤ی ٤ی ٢٠٢٢ دەستکرا بە دابەشکردنی بەشە خۆراکی مانگی ئازاری ٢٠٢٢ی ھاوڵاتیانی پارێزگای ھەولێر .

ئاماژەی بەوەشکردووە، دابەشکردنی بەشەخۆراک لە بنکەی ٢٠١ی ناوشار، کە گەڕەکەکانی شۆرش و کوێستان و زانایان و ئاری و کانی و شەقامی سورچیان و شەقامی بەحرکە دەگرێتەوە دەستیپێکردووە. 

وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی ئاشکرایکردووە، ئەو بابەتانەی دابەشکران زەیت و دۆشاوی تەماتە و شەکر بوون و ھەرکاتێک برنج و نیسک و لەتکە نۆک گەیشتە کۆگاکانیان ڕاستەوخۆ بەسەر بریکارەکاندا دابەشدەکرێت.

محەمەد ئامۆکەیی بەرپرسی راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی شەقڵاوە بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئێوارەی ئەمڕۆ چوار کەس گەیەندرانە بەشی فریاکەوتنی نەخۆشخانەی ھەریر، بەپێی وتەی شاتحاڵەکان ئۆتۆمبێلێک کەوتبووە نێو گۆمێکی ئاو. 

وتیشی، یەکێک لە سەرنشینەکان، کە مێرمنداڵێکی تەمەن ١٣ ساڵ بەناوی ئومێد رزگار خنکا ئەوانی تریش لە نەخۆشخانە لە ژێر چاودێری دان.

بەپێی زانیارییەکان، ئێوارەی ئەمڕۆ ھادی عامری سەرۆکی ھاوپەیمانیی فەتح، سەردانی حەننانە لە شاری نەجەف دەکات و چاوی بە موقتەدا سەدر رێبەری رەوتی سەدر دەکەوێت و دەستپێشخەرییەکەی چوارچێوەی ھەماھەنگیی شیعە بۆ تێپەڕاندنی چەقبەستووی سیاسیی عێراق، پێشکەشی سەدر دەکات، کە داوایان کرد بوو، کوتلەی گەورە لە نێوان چوارچێوەکە و رەوتی سەدر دروستبکرێت و لیژنەیەکیش لە ھەردوولا بۆ دیاریکردنی کاندیدی پۆستی سەرۆک وەزیران پێکبھێندرێت.

ھەر لەبارەی ھەوڵەکانی تێپەڕاندنی چەقبەستوویی سیاسی، "عارف حەمامی" سەرکردە لە چوارچێوەی ھەماھەنگیی شیعەکان ئاشکرای کرد، دەستیانکردووە بە دانوستان لەگەڵ ھەموو ھێزە سیاسییەکان، بە لایەنەکانی ناو ھاوپەیمانیی سێ قۆڵی، لە سەروو ھەموویانەوە رەوتی سەدر.

بەرێوەبەرایەتی پۆلیسی راپەڕین رایگەیاند، دوای پێدانی زانیاری لە پێشانگەیەکی ئۆتۆمبێل لە ناحیەی چوارقوڕنە سەر بەقەزای رانیە ئۆتۆمبێلێکی جۆری نیسان تیدا کڕین و فرۆشتنی پێوە دەکرێت و گومانی دزی لێدەکرێت مەفرەزەکانیان لە بەشی پۆلیسی نەھێشتنی تاوانی راپەڕین گەیشتوونەتە شوێنەکە و توانیان دەستبگرن بەسەر ئۆتۆمبێلەکە و شۆفێرەکەشی دەستگیر بکەن .

ئاشکرایکرووە، لە ئەنجامی  لێکۆڵینەوەدا دەرکەوت ئۆتۆمبێلەکە لە پارێزگای سلێمانی دزراوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، دادوەر بڕیاریدا بە راگرتنی تۆمەتبارەکە بەپێی مادەی ٤٤٦ و گواستنەوەی پەڕاوەکە بۆ بەشی پۆلیسی نەھێشتنی تاوانی سلێمانی بۆ تەواوکردنی لێکۆڵینەوەکە.

سەعید خەتیب زادە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، باڵیۆزخانەکەیان لە بەغداد و لێپرسراوانیان لە تاران ھەوڵیانداوە خێرایی بە پڕۆسەی پێکھێنانی حکومەت لە عێراق بدەن، وتیشی، پشتیوانییان لە دەستاودەستکردنی دەسەڵات لە عێراق بەشێوەی دیموکراسی کردووە و دەبێت ھەوڵ بدەن ناوەندە یاساییەکان لەو وڵاتە بەھێز بکرێن.

ئاماژەی بەوەشکرد، پێکھێنانی حکومەتی عێراق پرسێکی ناوخۆییە و دەبێت بێ دەستوەردانی دەرەکی ئەنجام بدرێت، ئێرانیش ھەوڵدەدات وەک بێلایەن ئاسانکاری بۆ بەئەنجام گەیشتنی ئەو پرسە بکات، بۆ ئەو مەبەستەش گفتوگۆکانیان لەگەڵ سەرجەم لایەنە عێراقییەکان بەردەوامە.

بەئامادەبوونی"ئۆلیڤییە دێکۆتینی"کونسوڵی گشتی فەرەنسا لە ھەرێمی کوردستان و بە ئامادەبوونی لێپرسراوانی حکومی لە ئیدارەی پارێزگای ھەڵەبجە پرۆژەی ئاوی خواردنەوەی گوندی ھاواری سەر بە پارێزگای ھەڵەبجە کرایەوە.
پارێزگاری ھەڵەبجە رایگەیاند، پرۆژەکە دەبێتە ھۆی چارەسەرکردنی گرفتی ئاوی خواردنەوەی گوندەکە، بەڵێنیشیدا گرفتی قیرکردنی نزیکەی دوو کیلۆمەتر ڕێگای ناو گوندەکە چارەسەر بکات.

نوسینگەی محەمەد حەلبوسی، سەرۆکی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، نوسراوێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، بەپێی دەستوور و بڕیارەکانی دادگای فیدڕاڵی و یاسای ئەنجوومەنی نوێنەران، زاراوەی "سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنی نوێنەران" نادەستوورییە، بۆیە دەستەواژەی "سەرۆکایەتی" ھەڵدەوەشێتەوە و مامەڵەی لەگەڵدا ناکەن، چونکە ئەنجوومەنی نوێنەران لە سەرۆک و دوو جێگیر پێکدێت، نەک دەستەی سەرۆکایەتی.

مەشعان جبوری، پەرلەمانتاری ھاوپەیمانیی سەروەری، لە تویتێکدا رایگەیاند، حاکم زاملی جێگیری یەکەمی سەرۆکی ئەنجوومەنی نوێنەران، ناکۆکی لەگەڵ محەمەد حەلبوسی ھەیە و زاملی پێداگری دەکات کە ئەو بەشێکە لە دەستەی سەرۆکایەتیی نەک جێگر، راشیگەیاند، ئەو ناکۆکییە ھەڕەشە لە ھاوپەیمانیی رزگارکردنی نیشتمان دەکات، کە لە رەوتی سەدر و ھاوپەیمانیی سەروەری و پارتی پێکھاتووە.

مامۆستا ئەحمەد سۆفی پێشنوێژی مزگەوتی سەعید نورەسی لە سەنتەری قەزای سۆران بە  کوردسات نیوزی رایگەیاند، بە بڕیاری بەڕێوەبەری ئەوقافی سۆران لە پێشنوێژی دوورخراوەتەوە و کەسێکی تر خراوەتە شوێنەکەی.

وتیشی، بەڕێوەبەری ئەقاف پێی وتووە بڕیاری دوورخستنەوەی بەھۆکاری حزبی بوونە لەکاتێکدا لە ھەموو تەمەنیدا کاری حزبی نەکردووەو سەر بە ھیچ حزبێکیش نەبووە.

ئەو مامۆستا ئایینیە ئاشکراشیکرد، چەندین مامۆستای ئایینی تر ھەن کە وتار خوێن و پێشنوێژی دەکەن و کاری حزبیش دەکەن، لەبەر ئەوەی سەر بەلایەنێکی دیاریکراون دوورناخرێنەوە، بەڵام درووخستنەوەی مامۆستای ئایینی لە سنوورەکە بووەتە دیاردە و ھەر پێشنوێژ و وتارخوێنێک بە دڵی ئەوان قسە نەکات ئەوا سزا دەدرێت و دروور دەخرێتەوە.

ماوەی چەند ساڵێکە بەھۆی ئاماژەکردنی مامۆستایانی ئایینی و وتاربێژانی ھەینی بە قسەی ھەق و وەستانەوە لە دژی گەندەڵی و نادادپەروەریی و کەمی خزمەتگوزاریی بۆ ھاوڵاتیان لە مینبەری مزگەوتەکانەوە، چەندین مامۆستای ئایینی لە ھەردوو پارێزگای ھەولێر و دھۆک و دەوروبەریان، لەلایەن وەزارەتی ئەقاف و ئیدارە خۆجێیەکانی لە وتاردان دوورخراونەتەوە. 

مامۆستایەکی ئاینیش دەڵێت، وەزارەتی ئەوقاف زیاتر پشتگیریی لەو مامۆستا ئاینییانە دەکات کە دەست لەسەرسنگن یان بێدەنگن بەرامبەر ئەو ھەموو نادادپەروەری و خراپەکارییانە. 

جەختیشی کردەوە کە ئەوقاف نەیتوانیووە بێلایەنیی خۆی بپارێزێت وەک دەزگایەکی دەوڵەتی، چونکە ئەوەی خەڵکی خۆیان بێت، ھەموو کارئاسانییەکی بۆ دەکەن و پشتگیریی دەکەن ئەوەی بە دڵیشیان نەبێت سزای دەدەن.

لە ڕاگەیەندراوێکدا دامەزراوەی شەھیدانی نەجەف بڵاویکردەوە، گۆڕە بە کۆمەڵەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ڕاپەڕینەکەی ساڵی ١٩٩١ ، کە بە ڕاپەڕینی شەعبانییە ناسراوە، قوربانییەکانیش لە لایەن ڕژێمی بەعسی پێشووەوە گولـلەباران کراون.

ئاماژە بەوەشکراوە، نوێنەرانی ناوەندی بەڵگەی تاوان لە فەرماندەیی پۆلیسی پارێزگاکە و پسپۆڕانی بەشی گۆڕە بە کۆمەڵەکان لە پارێزگاکە، دەستیان کردووە بە ھەڵدانەوە و ھەڵگرتنەوەی بەڵگەکان و دواتر ناردنی ڕووفاتەکان بۆ پشکنین بە مەبەستی ناسینەوەیان.

 راشیگەیاند، ئەو پارەیە لە ژمارە حیسابی ھاووڵاتیەکی پاکستانی بووە بە ناوی"مورتەزا لاخانی" سەرپەرشتی پڕۆسەی نەوت و غازی ھەرێمی کوردستانی کردووە، لە ژمارە حسیابیەکەی کۆمپانیا قوبرسییەکەی لە لوبنان کێشە دروست بووە.

وتیشی ، لە ساڵی ٢٠٢٠ کۆی بەڵگەکانیان داوە بە داواکاری گشتی، داواکاری گشتیش ئەو کاتە نوسراوی کرد بۆ "ئاشتی ھەورامی" وەزیری سامانە سروشتییەکانی ھەرێم و "مورتەزا لاخانی"، بەڵام وەڵامی نوسراوەکەی داواکاری گشتی نەدرایەوە.

شەوقی جۆرج بەدر جێگری بەڕێوەبەری گشتی بانکی ( بی بی ئەی سی) لوبنانی لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، جێگری سەرۆک وەزیرانی لوبنان، لێدوانەکەی لەبارەی مایەپوچبوونی حکومەت و بانکی ناوەندی رەتکردۆتەوە.

سەبارەت بە مەترسی لەسەر لقەکانی بانکەکەیان لە ھەرێم و عێراق رایگەیاند، رەوشەکە ئاساییەو ھیچ کاریگەرییەک لەسەر مامەڵە بانکییەکانیان نیە.

ستران عەبدوڵا ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەرنامەی پانۆرامای کوردسات نیوز رایگەیاند، سەرۆکی حکومەت لای پارتییە و بەھۆی ئەوەی سەرۆکی حکومەت لێپرسراوی یەکەمە، پێوستە لێپرسراوێتی ھەڵبگرێت، بەڵام نایەوێت بەرپرسیاریەتی ئەو دۆخەی لە ھەرێمی کوردستان ھەیە بگرێتە ئەستۆ.

وتیشی، ئەو شێوە حکومڕانییەی ھەیە کێشەکانی ئێستای ھەرێمی کوردستانی دروستکردوە، ٤٥ کورسی لەگەڵ ١١ کورسی کە لە گیرفانی پارتیدایە تەحەکوم بەکوردستانەوە دەکات، بەڵام کێشەی پارتی لە کوردستان و عیراق ئەوەیە لێپرسراوێتی ھەڵناگرێت.

راشیگەیاند، کاتی ئەوەیە ھەڵوەستە بکرێت و ستۆپ بە پارتی بکرێت، وەکو یەکێتی دەستیان پێکردووە و نابێت ئەم باردوخە بەمشێوەی ئێستا بەردەوامبێت و قبوڵ بکرێت، بەبێ ئەوەی رێگە بدرێت ھەرێمی کوردستان بکرێت بە دوو زۆن وەک ئەوەی پارتی حەزی پێدەکات.

ئەندامەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی ئاماژەی بەوەشکرد، بارودۆخی سیاسی کوردستان دەریدەخات پارتی لەشوێنێکە و ھەموو ھێزە سیاسیەکانی تر لەشوێنێکی ترن، بارودۆخی ئابوری ئێستای ھەرێمیش ئەنجامی سیاسەتی ئابووری سەربەخۆیە.

ستران عەبدوڵا تەئکیدیکردەوە، دەبێت ئەمساڵ ھەڵبژاردن بکرێت، بەڵام ئەگەر بە یاسا و کۆمسیۆنێکی کۆن بکرێت ئەوا ھیچ پێویست ناکات ھەڵبژاردن بکرێت، چونکە ھەمان ئەنجامی پێشتر دەبێت، بۆیە پێویستە یاسای ھەڵبژاردن ھەموار بکرێتەوە و بۆ ئەو مەبەستە فراکسیۆنەکان جگە لەپارتی پرۆژەیەکیان پێشکەشکردوە، تا یاسایەکی نوێ بێت و فرەبازنەیی بێت.

بە پێی زانیارییەکانی سەرچاوەیەک لە چوارچێوەی ھەماھەنگی، وەفدەکە دانووستان لەگەڵ ھەموو فراکسیۆنەکان دەکات، جگە لە فراکسیۆنەکەی سەدر، ئەویش لەبەر ئەوەی موقتەدا سەدر بریاری ھەڵپەساردنی دانوستانەکانی پەیوەست بە پێکھێنانی کابینەی نوێی حکومەتی داوە.

بە پێی ھەواڵی سەرچاوەکان، وەفدەکەی چوارچێوەی ھەماھەنگی لەگەڵ بزووتنەوەی بابلیۆنی کۆبووەتەوە.

دەستپێکردنی وتووێژەکانی چوارچێوەی ھەماھەنگی دوای ئەوە دێت، موقتەدا سەدر رایگەیاند، دەرفەت بۆ چوارچێوەی ھەماھەنگی دەرەخسێنێت لەگەڵ ھێزە سیاسییەکان دانوستان بکات بە مەبەستی یەکلاییکردنەوەی پێکھێنانی حکومەت و ھەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار.

"ھانا مالیار" جێگری وەزیری بەرگری ئۆکراین رایگەیاند، لە ٣٨ەمین رۆژی داگیرکاری روسیا بۆ سەر ئۆکراین، سەربازانی وڵاتەکەی توانیویانە تەواوی ناوچەکانی دەوربەری "کیێڤ" کۆنتڕۆڵ بکەنەوەو پاشەکشە بە ھێزەکانی روسیا لە چەندین ناوچە بکەن، بەڵام مۆسکۆ رایگەیاندووە کشانەوەیان بۆ نیەتپاکی و بەرەوپێشبردنی دانوستانەکانە لەپێناو گەیشتن بە رێککەوتن. 

دەستەی ئەرکانی گشتی ھێزە چەکدارەکانی ئۆکراین رایگەیاندووە، ھێرشە ئاسمانی و مووشەکییەکانی روسیا زۆر کەمیووەتەوەو چەندین یەکەشی لەڕێی باکوری وڵاتەکە کشاندۆتەوە. 

ھاوکات بەیانی ئەمڕۆ لە شاری "ئۆدێسا"ی ستراتیژی لە باشوری ئۆکراین دەنگی چەندین تەقینەوە بیستراوە و دوکەڵ لە شارەکە بەرزبۆتەوە، لایەنی ئۆکراینی دەڵێت روسیا ئەو شارەی بۆردوومان کردووە، بەڵام روسیا ھیچ روونکردنەوەیەکی نەداوە. 

ھادی عامری، سەرۆکی ھاوپەیمانیی فەتح رایگەیاند، پڕۆسەی سیاسی عێراق لە دوای ٢٠٠٣وە، لەسەر سێ بنەما بونیادنراوە، ئەوانیش "رێککەوتن و ھاوبەشی و ھاوسەنگی"یە بۆیە  لە ئێستادا ھەوڵی لێکتێگەیشتنی نێوان شیعە-شیعە دەدەن، وتیشی، چوارچێوەی ھەماھەنگیی سازش ناکەن لەسەر پێکھێنانی گەورەترین کوتلە شیعە و پۆستی سەرۆک وەزیران کە مافی شیعەکانە.

ئەو لێدوانەی سەرۆکی ھاوپەیمانیی فەتح، کە ھاوپەیمانییەکەی بەشدارە لە چوارچێوەی ھەماھەنگیی شیعە، دوای ئەوە دێت، کە موقتەدا سەدر رێبەری رەوتی سەدر، ٤٠ رۆژ مۆڵەتی بە سێیەکی پەکخەر دا، کە دانوستان لەگەڵ لایەنەکان بکەن و حکوومەتی نوێ بە بێ رەوتی سەدر پێکبھێنن.

بەرێوەبەرایەتی ھاتوچۆی گەرمیان لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، لە رۆژی پێنج شەممە رێکەوتی ٣١ی ٣ی ٢٠٢٢ لە کاتی کۆتاییھاتنی یاری نێوان دوو یانەی وەرزشی لە یەکێک لەیاریگەکانی قەزای کەلار کۆمەڵێک بەناو ھاندەر لەپاش تەواوبوونی یاریەکە ھێرشیان کردە سەر ماڵی گشتی کە پێکھاتبوو لە ترافیک لایت و کەرەستەکانی ھاتوچۆ لە یەکێک لە فلکەکانی نزیک لەو یاریگەیە و دوور لە ھەموو بەھایەکی نیشتیمانی و نزیکەی  ١٥ گڵۆپی ترافیک لایتیان شکاندووە.

راشیگەیاندووە، بۆ ئەومەبەستە سکاڵای یاساییان لە دژی ئەنجامدەرانی ئەو کارە تۆمار کرد لە دادگای لێکۆڵینەوە و دادوەری لێکۆڵینەوەش کۆنووسی بۆ کەیسەکە کردەوە و بەپێی مادەی  ٤۷۷ لە یاسای سزادانی عێراقی ژمارە ۱۱۱ ساڵی ۱۹٦۹ فەرمانی راگرتنی بۆ ژمارەیەک لەو کەسانە دەرکرد .

بەرێوەبەرایەتی ھاتوچۆی گەرمیان رونیکردوەتەوە، ھۆکاری دواخستنی راگەیەندراوەکە لەبەر پاراستنی سەلامەتی لێکۆڵینەوە و دروست دەرخستنی راستیەکان بووە .