دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، پێویستە وڵاتەکەی ببێتە خاوەنی دورگەی گرینلاند بۆ ئەوەی رێگری بکات لەوەی روسیا و چین دەستی بەسەردا بگرن، راشیگەیاند "وڵاتان دەبێت خاوەندارێتی بکەن، نەک بە کرێی بگرن".

لە وەڵامی پرسیارێکی بی بی سی-دا، ترەمپ وتی: "دەبێت بەرگری لە گرینلاند بکەین". ئاماژەی بەوەشکرد، ئەوان کارەکە ئەنجام دەدەن جا بە "رێگە ئاسانەکە بێت یان بە زەحمەت". پێشتر کۆشکی سپی ئاشکرای کردبوو، ئیدارەی ترەمپ تاوتوێی کڕینی ئەو هەرێمە نیمچە سەربەخۆیە دەکات کە ئەندامی ناتۆیە و سەر بە دانیمارکە، تەنانەت بژاردەی بەکارهێنانی هێزیش بۆ لکاندنی بە ئەمریکاوە بەدوور نەزانراوە.

لە بەرامبەردا، دانیمارک و گرینلاند جەختیان کردۆتەوە کە خاکەکەیان بۆ فرۆشتن نییە. حکومەتی دانیمارک هۆشداریداوە لەوەی هەر جوڵەیەکی سەربازی دەبێتە هۆی کۆتاییهێنان بە هاوپەیمانێتی بەرگری ئەتڵەسی (ناتۆ).

گرینلاند بەهۆی پێگە جوگرافییەکەیەوە لەنێوان ئەمریکای باکور و جەمسەری باکور، گرنگییەکی ستراتیژی هەیە بۆ دانانی سیستمی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە لە هێرشی موشەکی و چاودێریکردنی کەشتییەکان. ترەمپ بانگەشەی ئەوە دەکات کە ناوچەکە "پڕ بووە لە کەشتی روسیا و چین"، ئەمە لە کاتێکدایە ئەمریکا خۆی بنکەیەکی سەربازی لەو دورگەیە هەیە.

ترەمپ دەڵێت رێککەوتنی بەکرێگرتن بەس نییە و وتی: "خەڵکی چین و روسیام خۆشدەوێت، بەڵام نامەوێت لە گرینلاند دراوسێم بن، ئەوە روونادات و دەبێت ناتۆش لەوە تێبگات".

بەکارهێنانی بیستۆک (هیتفۆن) لە کاتی وەرزشکردن، لە ماڵەوە و دەرەوە بووەتە خوویەکی رۆژانەی زۆرێک لە هاووڵاتیان، بەڵام رۆژنامەیەکی بەریتانی هۆشداریدەدات لەوەی ئەم بەکارهێنانە چڕە مەترسییەکی گەورە بۆ سەر تەندروستی گوێ دروست دەکات.

بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی "میرەر"ی بەریتانی، بەرزکردنەوەی دەنگی بیستۆک بۆ ماوەیەکی درێژ و بەبێ رەچاوکردنی دەرەنجامەکانی، دەبێتە هۆی تێکشکانی شانە ورد و هەستیارەکانی ناوەوەی گوێ. ئەمەش دەبێتە هۆی کێشەی تەندروستی وەک لەدەستدانی توانای بیستن و زرنگانەوەی گوێ، کە زۆرجار حاڵەتگەلێکن چارەسەریان نییە و بە تێپەڕبوونی کات دۆخەکە خراپتر دەکەن.

پسپۆڕان ئاماژە بەوە دەکەن، کێشە گەورەکە لەوەدایە سەرەتا زیانەکان بە روونی دەرناکەون، ئەمەش وادەکات زۆر کەس گوێ بە مەترسییەکان نەدەن و لەسەر ئەو خووە هەڵەیە بەردەوام بن.

سەرەڕای ئەوەی تەکنەلۆژیای مۆبایلەکان ئاگادارکردنەوە دەدەن کاتێک ئاستی دەنگ لە سنوری رێگەپێدراو تێدەپەڕێت، بەڵام بەشێکی زۆر لە بەکارهێنەران، بەتایبەت هەرزەکاران و گەنجان، ئەو ئاگادارکردنەوانە پشتگوێ دەخەن.

لە راپۆرتەکەدا رێنمایی هاووڵاتیان کراوە کە پشکنینی خولی بۆ توانای بیستنیان بکەن و هەوڵبدەن کاتەکانی بەکارهێنانی بیستۆک کەم بکەنەوە. هەروەها، پسپۆڕان ئامۆژگاری بەکارهێنانی ئەو جۆرە بیستۆکانە دەکەن کە تایبەتمەندی "لابردنی دەنگەدەنگ" (Noise Cancellation)یان هەیە، تا لە شوێنە قەرەباڵغەکاندا ناچار نەبن دەنگی ئامێرەکانیان تا دوا ئاست بەرز بکەنەوە.

دەستەی ئۆپەراسیۆنەکانی سوپای سوریا راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هۆشداری دەداتە ئەو "چەکدارانە"ی لە گەڕەکی شێخ مەقسود لە شاری حەلەب ماونەتەوە، کە تاکە بژاردە لەبەردەمیاندا دانانی چەکەکانیانە.

لە راگەیەندراوەکەی وەزارەتی بەرگری سوریادا هاتووە، تاکە رێگە لەبەردەم چەکدارانی ئەو گەڕەکە ئەوەیە دەستبەجێ خۆیان و چەکەکانیان رادەستی نزیکترین خاڵی سەربازی بکەن، لە بەرامبەر ئەو کارەشدا سوپا زەمانەتی پاراستنی ژیان و سەلامەتییان دەکات.

سوپای سوریا لە بەشێکی تری راگەیەندراوەکەدا ئاماژەی بەوەکردووە، "هێزەکانیان دەستیان کردووە بە جێبەجێکردنی ئەرکەکانیان بۆ سەپاندنی سەروەری نیشتمانی و بە "حەزمەوە" مامەڵە دەکەن، هەروەها هەر سەرچاوەیەکی تەقەکردن وێران دەکەن بۆ ئەوەی ئارامی و سەقامگیری بۆ ناوچەکە و دانیشتوانەکەی بگەڕێننەوە."

ئەم راگەیەندراوەی وەزارەتی بەرگری سوریا لە کاتێکدایە کە ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، "گرووپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی کاتی بە تۆپی قورس ناوچەی دێر حافریان کردووەتە ئامانج و تۆپێک بەر ماڵی هاووڵاتییەک کەوتووە و بەهۆیەوە چەند هاووڵاتییەک شەهید بوون"

ئیدارەی خۆسەری باکور و رۆژهەڵاتی سوریا رایگەیاند، لەپێناو پاراستنی گیانی هاووڵاتیانی مەدەنی، پێشوازی لەو پێشنیازە دەکەن کە لەلایەن نێوەندگیرە نێودەوڵەتییەکانەوە کراوە بۆ گواستنەوەی هێزەکانیان لە گەڕەکی شێخ مەقسودەوە بۆ رۆژهەڵاتی فورات.

لە راگەیەندراوێکدا ئیدارەی خۆسەر ئاماژەی بەوەکردووە، پاراستنی مەدەنییەکان لە هەردوو گەڕەکی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە ئەولەویەتی کارەکانیانە، بۆیە بە ئەرێنی وەڵامی دەستپێشخەرییە نێودەوڵەتییەکەیان داوەتەوە بۆ گواستنەوەی هێزەکان بە شێوەیەکی ئارام.

سەبارەت بە مەرجەکانی جێبەجێکردنی ئەو پرۆسەیە، ئیدارەی خۆسەر جەختیکردۆتەوە، دەبێت زەمانەتی مانەوەی هێزێکی پاراستنی کوردی ناوخۆیی و ئەنجومەنێکی خۆجێیی بۆ دانیشتوانی ئەو دوو گەڕەکە بکرێت، ئەوەش وەک پابەندبوون بە "رێککەوتنی 1ی نیسان".

لەئەنجامی بۆردومانكردنی نەخۆشخانەیەكی گەرەكی شێخ مەقسود ژمارەیەك كارمەندی تەندروستی شەهیدبوون، ئاسایشی ناوخۆی حەلەبیش خستنە خوارەوەی فرۆكەیەكی بێفرۆكەوانی راگەیاند .

 تیمی تەندروستی گەرەكی شێخ مەقسود بلاویكردەوە، چەكدارەكانی سوریا نەخۆشخانەی شەهید خالید فەجریان  لە گەرەكی شێخ مەقسود بۆردومانكردووە  و لە ئەنجامدا ژمارەیەك كارمەندی تەندروستی شەهیدبوون و زیاتر لە 10 كارمەندیش برینداربوون.

هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەبیش لەبارەی دواین پێشهاتە مەیدانییەكان رایگەیاند، فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانیان لە شێخ مەقسود خستووەتە خوارەوە.

راشیگەیاندوە، چەكدارانی سوریا بە چەكی قورس تۆپبارانی ناوەندی دێرحافر و باشوری دەروازەی دێرحافریان لە كانتۆنی تەبقا كردوە.

هاوكات ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامیی عەلەوی لە سوریا سەبارەت بە رەوشی حەلەب رایگەیاندووە، ئەوەی رودەدات شێوازێكی رێكخراو و مەترسیدارن لە توندوتیژی، پێكهاتە رەسەنەكانی سوریا دەكاتە ئامانج.

راشیگەیاندووە، پشتیوانی كوردەكان  دەكەن بۆ روبەڕوبوونەوەی ئەو دەستدرێژییانە.

سەرۆكایەتی ئەنجومەنی ڕۆحانی درووزیش، پشتیوانی خۆی بۆ كورد دەربڕیوە و دەڵێت، هێرشەكان هەوڵێكن بۆ گۆڕینی دیمۆگرافی و ئەنجامدانی كۆمەڵكوژی.

داواش لە وڵاتانی جیهان و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكات رۆڵیان هەبێت لە راگرتنی ئەو دەستدرێژییانە بۆ سەر كەمینەكان.

هاوکات کەمێک پێش ئێستا سوپای سوریا ئاشکرایکرد، ئۆپراسیۆنی پاککردنەوەی گەڕەکی شێخ مەقسود رادەگەنین بۆ نەهێشتنی هەسەدە لە گەڕەکەکە.

جێگەی ئاماژەیە، چەکدارانی سوریا هێرشەکانی چڕتر کردوەتەوە و بە چەندین چەکی قورس و جۆراوجۆر هێرشەکانی بۆ سەر گەڕەکی شێخ مەقسود دەستپێکردووە و شوێنی نیشتەجێبوونی هاووڵاتیانی مەدەنی بە ئامانج دەگرێت.

ئەندامێکی فەرماندەیی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب دەڵێت: بە هەموو توانامانەوە بەرگری دەکەین و بە هێج شێوەیەک گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە چۆڵ ناکەین.

زیاد حەلەب ئەندامی فەرماندەیی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب لە میانی بەشداریکردنی لە گەشتی سەعات هەشتی هەواڵەکانی کوردسات نیوز رایگەیاند، ماوەی چوار رۆژە چەکدارانی سوریا بەشێوەیەکی دڕندانە هێرشەکانیان بۆ سەر گەڕەکە کوردنشینەکان دەستپێکردووە و هاووڵاتیانی مەدەنی بە ئامانج دەگرن.

وتیشی، چەکدارانی سوریا ناوچە هەستیارەکانیان بۆردومان کردووە و لە ئێستادا کێشەی کەمییەکی زۆری دەرمان و تەندورستیمان هەیە.

زیاد حەلەب ئەوەشی خستەڕوو، لە رێگەی سیاسەت و گفتوگۆی ئاشتییانەوە، ئێمە ئامادەین بۆ گفتوگۆ لەگەڵ حکومەتی کاتی سوریا بۆ بەڕێوەبردنی هەموو گەڕەکەکانی حەلەب پێکەوە،

ئاشکراشیکرد، چەکدارانی سوریا هەموو چەکێکی قورس بەکاردەهێنن و ژیانی هاووڵاتیانی سڤیلیان خستووەتە مەترسییەوە، هەروەها چەکدارانی سەر بە حکومەتی سوریا دژی هەموو یاسا نێودەوڵەتییەکان بەردەوامن لە هێرشەکانیان بۆ سەر ئەو گەڕەکانە.

ئەو ئەندامەی فەرماندەیی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب ئاماژەی بەوەشکرد، ئێمە وەکو ئاسایشی ناوخۆ بەردەوام دەبن لە بەرگریکردن و تا کۆتایی دەمێننەوە و شەڕ دەکەن.

"تۆڵەی شەهیدانی ئەشرەفییە و شێخ مەقسود بە سەرکەوتن دەسێنینەوە، زیاد حەلەب وا دەڵێت".

دوای ئەوەی ئەمشەو بەهۆی رەوشی کەشوهەواوە کارەبا لە زۆربەی ناوچەکانی هەرێم پچڕا، لە ئێستادا کارەبا گەڕاوەتەوە زۆربەی گەڕەکەکانی سلێمانی.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی بڵاویکردەوە، لەلایەن بەڕێوەبەری گشتی کارەبای سلێمانی و بەڕێوەبەری کۆنترۆڵی کارەبای سلێمانی، چاودێری رەوشی کارەبا دەکرێت دوای ئەوەی ئەمشەو بەهۆی باران و رەشەبا کێشەیەکی تەکنیکی دروستبوو و بووە هۆی پچڕانی کارەبا لە زۆربەی ناوچەکانی هەرێم.

ئاماژەی بەوەشکرد، لە ئێستاشدا رەوشی کارەبا بەرەو ئاسایی بوونەوە دەڕوات و کارەبا بۆ زۆربەی گەڕەکەکان گەڕاوەتەوە.

 

کارەبا لە زۆربەی ناوچەکانی هەرێمی کوردستان پچراوە، وەزارەتی کارەباش دەڵێت: لە چەند سەعاتی داهاتوودا رەوشەکە ئاسایی دەبێتەوە.

وەزارەتی کارەبای هەرێم رایگەیاند، بەهۆی باران و ڕەشەبای بەهێزەوە کە زیانی بە تۆڕەکانی کارەبای نیشتمانی گەیاند، ئەمشەو سەعات هەشت، گرفتی پچڕانی کارەبا لە بەشێک لە پارێزگاکانی هەولێر و دهۆک و سلێمانی درووست بوو.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئێستا رەوشەکە لەژێر کۆنترۆڵ دایە و تیمەکانی وەزارەتی کارەبا لە ماوەی چەند سەعاتی داهاتوودا سەرجەم گرفتەکانی چارەسەر دەکەن.

لێپرسراوی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئیدارەی خۆسەر دەڵێت: پاپەندی رێککەوتنەکانین لەگەڵ حکومەتی سوریا، بەڵام دیمەشق لەرێی هێرشکردنە سەر حەلەب هەوڵی کۆتاییهێنان بە رێککەوتنەکە دەدات.

ئیلهام ئەحمەد لێپرسراوی پەیوەندییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەری باکور و رۆژهەڵاتی سووریا رایگەیاند، پابەندی رێككەوتنەكانین لەگەڵ حكومەتی سووریا و هەوڵی جێبەجێكردنیان دەدەین، دەشڵێت؛ ئیدارەی خۆسەر پابەندی ئەو رێككەوتنەیە كە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی سوریا ئیمزای كردووە.

وتیشی، دیمەشق لەرێی هێرشكردنە سەر حەلەب هەوڵی كۆتاییهێنان بە رێككەوتنەكە دەدات، هەروەها ئێمە پەرۆشی ئاشتی و چارەسەركردنی كێشەكانین.

ئیلهام ئەحمەد راشیگەیاند، تا ئەم ساتە حكومەتی دیمەشق ئینكاری دەكات و چارەسەری ناوێت، هاوکات پەیوەندیی پچڕ پچڕ و سست لەگەڵ حكومەتی دیمەشقدا هەیە.

ئەوەشی خستەڕوو، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا رۆڵی نێوەندگیر دەگێڕێت.

هێرش و بۆردومانەکانی چەکدارانی سوریا بۆ سەر گەڕەکە کوردنشینەکان بەردەوامە، ئاسایشی ناوخۆی حەلەبیش دەڵێت: دوو هێرشمان تێکشکاندووە.

ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، دوو هێرشی چەكدارانی سوریامان بۆسەر گەڕەكی شێخ مەقسود تێكشكاند.

ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشەكان لەلایەن چەكدارانی گروپەكانی عەمشات و نورەدین زەنكی و حەمزاتەوە ئەنجام دران.

ئاسایشی ناوخۆی حەلەب ئەوەشی خستەڕوو، چەكدارانی سوریا بەچڕی بۆردومانی گەڕەكی شێخ مەقسود دەكەن.

سەرۆک کۆماری عیراق، پیرۆزبایی 104 ساڵەی دامەزراندنی پۆلسی عیراق دەکات و دەڵێت؛  ئەو دامەزراوە قەڵغانی بەهێزی عیراق بووە و هەرواش دەمێنێتەوە، ئەوان مێژووی قوربانیدان و قارەمانێتییان بە خوێنی خۆیان نوسیوە.

ئەمڕۆ هەینی،  د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق بەبۆنەی 104 ساڵە دامەزراندنی پۆلیسی عیراقەوە پەامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە  و ئاماژەی بەوەکردوە گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی پاڵەوانەکانی وەزارەتی ناوخۆ لە ئەفسەران و کارمەندان دەکەن، بەبۆنەی 104هەمین ساڵیادی دامەزراندنی پۆلیسی عیراقەوە.

د.لەتیف رەشید وتوشیەتی؛ ئەم یادە مێژویەکی پڕ لە قوربانیدان و قارەمانێتی بەرجەستە دەکات، کە بە خوێنی پاکی ئەفسەر و کارمەندانی پۆلیسی عیراق نووسراوە ،  کە رووبەڕووی تیرۆر دەبنەوە و پیلانەکانی تێکدانی ئاسایشی وڵات پووچەڵ دەکەنەوە.

سەرۆک کۆمار جەختیشیکردوەتەوە کە پۆلیسی وڵاتەکەمان ئەو چاوە وریایانەن، کە هەرگیز ناخەون و دەستە متمانەپێکراوەکانن کە سەروەری یاسا دەپارێزن و سەقامگیری بۆ هەر بستێکی خاکی عیراق مسۆگەر دەکەن.

لە کۆتایدا سەرۆک کۆمار پشتیوانی تەواوی بۆ وەزارەتی ناوخۆ دووپاتکردوەتەوە  لە بەردەوامبوون لە بنیاتنانی تواناکانی و پەرەپێدانی دامەزراوە ئەمنییەکانی و پەرەپێدانی پیشەیی و دیسیپلین و چەسپاندنی سەروەری یاسا بە شێوەیەک کە ویستی گەلی عیراق بەدیبهێنێت.

دوای ئەوەی وەزارتەی ناوخۆی سوریا داوای چۆڵکردنی گەرەکەکانی کرد، ئەنجومەنی گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە رایگەیاند، لە سێ رۆژی رابردودا، گەڕەکەکانیان روبەڕووی هێرشی چەکی قورس و بۆردوومانی بەهێز بووەتەوە، مزگەوت، قوتابخانە، نەخۆشخانە، ماڵی هاووڵاتییان و دامەزراوە خزمەتگوزارییەکان بە شێوەیەکی راستەوخۆ کراونەتە ئامانج و رەتی دەکەینەوە گەڕەکەکانیان چۆڵ ناکەن.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، ئەو هێرشانە دژی ناوەرۆکی ناوەڕۆکی یەکی نیسانە و  ئامانجیش لێیان ئەنجامدانی کۆمەڵکوژییە دژ بە گەلەکەیان، کە بۆ سەدان ساڵە لەم گەڕەکانەدا نیشتەجێن و ئەمە دەستپێکردنی شەپۆلێکی نوێی راگواستنی زۆرەملێیە، واتە هەوڵدان بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای شار و گەڕەکەکانیان.

ئەوەشان خستوەتەڕوو، حکومەتی کاتی دیمەشق هێرشەکان بە ناوی "سوپای نوێی سووریا" ئەنجام دەدات، بە پشتیوانی دەوڵەتی تورکیا و ئەو گروپانەی سەر بەو دەوڵەتەن.

لە بەشێکی  تری راگەیەندراوەکدا هاتووە، ئەو بانگەوازەی، کە هێزەکانی حکومەتی کاتی دیمەشق ئاراستەی کردون، بانگەوازێکە بۆ خۆبەدەستەوەدان، بەڵام ئەوان سوورن لەسەر مانەوە  و بەرگریکردن.

ئەنجومەنەکە دوپاتیکردوەتەوە، لە رەوشی ئێستادا، کۆمەڵکوژی دژ بە هاوڵاتییانی مەدەنی لەو ناوچانەدا ئەنجام دەدرێت و هێرش و مەترسیی کۆمەڵکوژی دژ بە هاووڵاتیانی کورد لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرافییە تا ئێستاش بەردەوامە، کە گروپەکان پێشڕەوییان تێدا کردووە و هەمان ئەو کردار و کۆمەڵکوژییانەی کە دژ بە عەلەوییەکان و دروزییەکان ئەنجام دران، ئێستا هەوڵ دەدرێت لە گەڕەکە کوردییەکانی حەلەب جێبەجێ بکرێن.

ئەنجومەنی گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە، رەتیشیان کردوەتەوە گەرەکەکانیان بەجێبهێڵن، سەرەرای ئەوەی بەهۆی بۆردومانەکانەوە ژمارەیەکی زۆر قوربانی هەیە، کە منداڵ و  ژنیان تێدایە، گەرچی رەوشی ئەو دوو گەڕەکە لە قەیرانێکی قوڵدایە دوپاتی دەکەنەوە وەک بەڕێوەبەرایەتی ئەنجومەنەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە، فشاری سەپێندراو لەسەر گەلەکەیان و گەڕەکەکانیان قبوڵ ناکەن.

لانە زرار عەبدوڵا خێزانی شەهید ئاکۆ، ئەو ئاسایشەی لەکاتی دابەشکردنی هاوکارییەکان بۆ زیانلێکەوتوانی لافاوەکەی چەمچەماڵ شەهید بوو، لە ئێستادا جەڵتەی مێشک لێیداوە وچەند ئەندامیکی جەستیە بە تەواوەتی لەکارکەوتون.

 ئەمڕۆ هەینی، کەسوکاری لانە زرار بە کوردسات نیوزیان راگەیاند، بەهۆی خرواپی تەندروستییەوە لە ئێستادا لە نەخۆشخانەی شاری سلێمانییە و بەهۆی جەڵتەی مێشکەوە چەند ئەندامێکی جەستەی بەتەواوەتی لە کارکەوتون.

لانە زرار، دایکی چوار منداڵە،  کە دوو کوڕ و دوو کچن بە ناوەکانی دەنیس، رەیان، لۆنە و مینان.

ەکسوکارەکەی رایدەگەیەنن، دوای شەهیدبونی ئاکۆی هاوسەری، بە تەواوەتی رەوشی تەندروستی تێکچوە و  رۆژ لە دوای رۆژ خراپتر دەبێت، لە ئێستاشدا  دەست و قاچێکی لە کارکەوتون و چاوێکیشی بە باشی نابینێت.

ئاژانسی فرانس پرێس، بڵاویکردوەتەوە ئەمریکا دەستیکردوە بە هەناردەی نەوتی ڤەنزوێلا بۆ وڵاتەکەی و رۆژی پێنجشەممە،  لە کۆی 11 کەشتی کە سەر بە کۆمپانیای "شیڤرۆن"ـن سێ کەشتی نەوت هەڵگر، کە نەوتی ڤونزوێلایان تێدابووە ئەو وڵاتەیان بەرەو ئەمریکا بەجێهێشتوە .

 بە گوێرەی زانیارییەکانی ئاژانسە فەرەنسییەکە کۆمپانیای "شیڤرۆن" تەنیا کۆمپانیای ئەمریکییە، کە رێگەی پێدراوە لە ڤەنزوێلا کاربکات، ئەم کەشتیانەی نەوتیشی بەکرێگرتووە وەک بەشێک لە خشتەیەکی پلان بۆدانراو بۆ بارکردنی نەوتی خاو بەرەو ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.

گەرچی کۆمپانیای "شیڤرۆن" رەتیکردەوە ئەو جموجۆڵەی کەشتییەکان بۆ ئاژانسی فرانس پرێس پشتڕاست بکاتەوە، تەنها ئەوەندەی وتوە، هێشتا سەرنجیان لەسەر سەلامەتی کارمەندەکانیانە و بەردەوامن لە کارکردن بەپێی یاساکان.

 شیکەرەوەکانی کێپلەر هۆشداریدا لەوەی گەمارۆدانی ئەمریکا بۆ سەر هەناردەی ڤەنزوێلا، دەبێتە هۆی کەڵەکەبوونی نەوت لە کۆگاکانی ئەو وڵاتەدا و رۆژی سێشەممەش دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، کە کاراکاس بڕی 30  بۆ 50 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاو رادەستی ئەمریکا دەکات.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا رایگەیاند، دەسەڵاتی ئەو وەک فەرماندەی گشتی تەنها بە "ئەخلاقی کەسی" سنووردارە، بەبێ گوێدانە یاسا نێودەوڵەتییەکان و کۆت و بەندەکانی تر، کە توانای بەکارهێنانی هێزی سەربازی بۆ هێرشکردن، داگیرکردن، یان ناچارکردنی وڵاتان لە سەرانسەری جیهان سنووردار دەکەن.

سەرۆکی ئەمریکا لە میانی چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ رۆژنامەی نیویۆرک تایمزی ئەمریکی رایگەیاندوە؛ تەنها بنەما ئەخلاقییەکانم دەتوانێت رێگری لێبکات لە بە کارهێنانی دەسەڵاتەکانی، ئەمەش دوای ئەوە دێت دوێنێ  ئەنجومەنی پیرانی ئەمریكا پڕۆژە بڕیارێكی پەسەندكرد، كە ئامانج لێی سنوورداركردنی دەسەڵاتە جەنگییەكانی دۆناڵد ترەمپە لە ڤەنزوێلا و بەپێی ئەو پرۆژە بریارە ترەمپ  بەبێ گەڕانەوە بۆ كۆنگرێس ناتوانێت ئۆپراسیۆنی تر ئەنجام بدات.

لە چاوپێکەوتنەکەدا سەرۆکی ئەمریکا جەخت لەوەدەکاتەوە، کە بەهۆی کارەکانیەوە بە  بوێرانەوە هەستی بە کاریگەری خۆی کردووە لە  لە سەرانسەری جیهاندا.

لەبارەی ڤەنزوێلاشەوە ترەمپ دەڵێت؛ ئەمریکا دەتوانێت بۆ ساڵانی داهاتوو تێکەڵ بە ڤەنزوێلا بێت و "کات" ماوەی چاودێری راستەوخۆی ڤەنزوێلا لە ژێر هەڕەشەی بەردەوامی کردەوەی سەربازیدا دیاری دەکات.

ترەمپ هۆشداریش دەداتە نێجیریا  و دەڵێت؛ ئەگەر بەدەوام بن لە کوشتنی مەسیحییەکان، بە دڵنیاییەوە هێرشی سەربازی زیاتر دەکەینە سەر ئەو وڵاتە.

دوای چوار رۆژ لە پێکدادان و هێرشکردنە سەر گەڕەکە کوردنشینەکانی حەلەب، بەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینی وەزارەتی بەرگری سوریا ئاگربەستی لە شاری حەلەب راگەیاند و نێردی تایبەتی ئەمریکاش بۆ کاروباری سوریا دەڵێت هەوڵدەدەین ماوەی ئاگربەست درێژ بکەینەوە.

وەزارەتی بەرگری سوریا راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە وتێیدا هاتووە؛ لەبەر سەلامەتی دانیشتوان بۆ رێگریکردن لە هەر جۆرە پەرەسەندنێکی نوێی چالاکییە سەربازییەکان لەناو گەڕەکە کوردنشینەکاندا، وەزارەتی بەرگری ئاگربەست لە دەوروبەری گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود، ئەشرەفیە و بەنی زەید رادەگەیەنێت.

ئاگربەستەکە لە سەعات سێی بەرەبەیانەوە چوەتە بواری جێبەجێکردنەوە و تا سەعات نۆی ئەمڕۆ هەینییە و بە گوێرەی راگەیەندراوەکە، وەزارەی ناوخۆی سوریا داوا لە هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ دەکات ئەو گەڕەکانە چۆڵ بکەن.

لای خۆشیەوە تۆم باراکی نێردەی تایبەتی ئەمریکا رایگیاندوە، لە هەوڵدان ماوەی ئاگربەستەکە درێژبکەنەوە بۆ زیاتر لەوەی دیاری کراوە.

درەنگانێکی ئەمشەو، وەزارتەی ناوخۆی سوریا کۆنتڕۆڵکردنی گەڕەکی شێخ مەقسودی راگەیاند و بانگەشەی ئەوەیان کرد ئەم رێوشوێنە ئامانجی دەستەبەرکردنی موڵک و ماڵی گشتی و تایبەت و بەرزکردنەوەی سەقامگیریە و رێگە خۆشکردنە بۆ ئەوەی دانیشتووان بە زووترین کات بگەڕێنەوە سەر ماڵەکانیان.

ئەمە لە کاتێکدایە، بەهۆی گرژی و پێکددانەکانی چوار رۆژی رابردوەوە زیاتر لە 60 کەس بریندار بوون و نزیکەی 20 هاووڵاتی مەدەنیش شەهید بوون.