هەواڵەکان
سەرچاوەیەکی تایبەت لە ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بە پەیامنێری کوردسات نیوزی راگەیاند، تا کاتژمێر 11ـی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ نووسراوی تایبەت بە خەرجکردنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم ئاراستەی وەزارەتی دارایی نەکراوە، هاوکات سەرچاوەیەکی دیکە لە وەزارەتی دارایی جەختدەکاتەوە کە ئامادەکارییەکان بۆ ناردنی موچەکە دەستیپێکردووە.
سەرچاوەکە لە ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی فیدراڵی بە بێستون سەلام پەیامنێری کوردسات نیوزی وت، "تا کاتژمێر 11ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ، نووسراوی ئەنجومەنی وەزیران تایبەت بە موچەی فەرمانبەرانی هەرێم نەنێردراوە بۆ وەزارەتی دارایی،" بەڵام ئاماژەی بەوەشکرد، "چاوەڕێ دەکرێت هەر ئەمڕۆ ئەو نووسراوە رەوانە بکرێت."
لەلایەکی ترەوە و بەپێی زانیارییەکانی سەرچاوەیەکی دیکەی کوردسات نیوز لە وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵی، "دەست کراوە بە ئامادەکاری و وردبینی و رێکارەکانی تایبەت بە لیستی موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان."
ئەو سەرچاوەیە دووپاتیکردەوە، "هەرکات کۆتایی بە وردبینییەکە هات و فەرمانی خەرجکردن لەلایەن وەزیر و بەڕێوەبەری گشتییەوە ئیمزاکرا، ئەوا دەستبەجێ موچەکە دەخرێتە سەر حیسابی بانکیی هەرێم."
مارکۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، هێرشێکی تووندی کردە سەر گۆستاڤۆ پێترۆ، سەرۆکی کۆڵۆمبیا و بە "شێت" ناویبرد. ئەم لێدوانە دوای تۆخبوونەوەی گرژییەکانی نێوان واشنتن و بۆگۆتا دێت، کە بەهۆی هێرشێکی سوپای ئەمریکاوە بۆ سەر بەلەمێکی ماددە هۆشبەرەکان لە زەریای هێمن دروست بووە.
"کێشەکە سەرۆکێکی شێتە"
رۆبیۆ بە رۆژنامەنووسانی وت: "پێم وایە دەسەڵاتدارانی کۆڵۆمبیا، بەتایبەتی سوپا و پۆلیس، هێشتا زۆر دڵسۆزن بۆ ئەمریکا. تاکە کێشە لە کۆڵۆمبیا سەرۆکێکی شێتە."
وتیشی: "ئەو پیاوە شێتە، شێتە! عەقڵی تەواو نییە."
پەیوەندییەکان لە خراپترین ئاستدان
پەیوەندییەکانی نێوان ئەمریکا و کۆڵۆمبیا گەیشتووەتە ئاستێکی بێپێشینە دوای لێدوانە تووندەکانی ترەمپ، کە هەڕەشەی بڕینی هاوکاری و سەپاندنی باجی گومرگی بەسەر کۆڵۆمبیادا کرد و سەرۆکە چەپڕەوەکەی بە "سەرکردەی بازرگانیکردن بە ماددە هۆشبەرەکان" تۆمەتبار کرد.
لەوەڵامدا، سەرۆکی کۆڵۆمبیا رەخنەی تووندی لە هەڵمەتەکەی ئەمریکا گرت و ترەمپی بە "کوشتن" و "پێشێلکردنی سەروەریی کۆڵۆمبیا" تۆمەتبار کرد. دوابەدوای ئەمەش، وەزارەتی دەرەوەی کۆڵۆمبیا رایگەیاند کە باڵیۆزەکەیان لە واشنتن گەڕاوەتەوە بۆ بۆگۆتا.
گۆڕینی هاوکێشەکان:
کۆڵۆمبیا گەورەترین وەرگری هاوکارییەکانی ئەمریکایە لە ئەمریکای باشور، کە لە ساڵی2023دا نزیکەی 740 ملیۆن دۆلاری وەرگرتووە. بەڵام بە گوتەی چاودێران، ئاڵوگۆڕی تۆمەتی نێوان هەردوو وڵات پەیوەندییەکانی گەیاندووەتە خراپترین ئاستی لە ماوەی دەیان ساڵدا.
مانگی رابردوو، واشنتن پۆلێنکردنی کۆڵۆمبیای وەک هاوپەیمانێک لە جەنگی دژی ماددە هۆشبەرەکان هەڵوەشاندەوە، بۆگۆتاش لە وەڵامدا کڕینی چەکی لە ئەمریکا راگرت.
لەوەتەی لە ساڵی 2022ەوە دەسەڵاتی گرتووەتە دەست، پێترۆ داوای گۆڕانکارییەکی ریشەیی دەکات لە جەنگی دژی ماددە هۆشبەرەکان و جەخت لەسەر چارەسەرکردنی هۆکارە کۆمەڵایەتییەکان دەکاتەوە، نەک پشت بەستن بە سەرکوتکردن. بەپێی ئامارەکانیش، لە ماوەی سەرۆکایەتیی ئەودا، روبەری چاندنی کۆکا (ماددەی خاوی کۆکاین) بە ڕێژەی ٪70 زیادیکردووە.
سیروان سەرحەد، قائیمقامی قەزای دوکان، رایگەیاند کە دوای ئاگاداربوونەوەیان لە روداوێکی ژینگەیی مەترسیدار، بەدواداچوونی بەپەلەیان کردووە و رێکاری پێویستیان گرتووەتەبەر بۆ رێگریکردن لە پیسبوونی ئاوی زێی دوکان.
لە رونکردنەوەیەکدا، سیروان سەرحەد ئاشکرای کرد کە ئاگادارکراونەتەوە لەوەی لە نزیک گوندی قامیشە لە سنووری ناحیەی خەلەکان، چەند تانکەرێک رۆنی رەشیان رشتووەتە ناو یەکێک لە چەمەکانی سنوورەکە. ناوبراو ئاماژەی بەوەدا کە ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی بەڕێوەبەری ناحیە و ژمارەیەک لە بەرپرسی فەرمانگەکان، سەردانی شوێنی روداوەکەیان کردووە.
سیروان سەرحەد هۆشداری دا، کە ئەم کارە ژینگەییە جگە لە پیسکردنی ژینگە، مەترسییەکی گەورەشە بۆ سەر سەرچاوەی ئاوی خواردنەوە، چونکە "لەکاتی دروستبوونی لافاودا، ئاوی چەمەکە دەڕژێتە زێی دوکانەوە و بەمەش سەرچاوەی ئاوی خواردنەوەی بەشێکی زۆری هاووڵاتیانی سنووری پارێزگای سلێمانی پیس دەبێت."
قائیمقامی قەزای دوکان جەختی کردەوە، "هەر لەسەرەتای روداوەکەوە پۆلیس و هێزەکانی ئاسایش راسپێردراون بەدواداچوونی جددی بکەن بۆ دەستگیرکردنی ئەنجامدەرانی ئەم کارە،" و ئاشکرای کرد کە "چەند وێنەیەک وەک سەرەداو دەستیان کەوتووە."
"پلانی پاککردنەوەی شوێنەکە"
دوای وەرگرتنی رای شارەزایانی ژینگە، بڕیاردراوە لەلایەن تیمێکی تایبەتەوە پاشماوەکە بە خۆڵ دابپۆشرێت و دوای هەڵمژینی، پاکبکرێتەوە و بگوازرێتەوە بۆ شوێنێکی گونجاو. هەروەها بڕیاردراوە "لەکۆتایی شوێنی رژانی پاشماوەکە بەربەست دروست بکرێت تا بەتەواوی رێگری لە تێکەڵبوونی بە ئاوی زێی دوکان بکرێت."
سیروان سەرحەد دڵنیایی دا کە چاودێریی وردی پڕۆسەی پاککردنەوەکە دەکەن تا بە تەواوی کۆتایی دێت.
دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، شی جینپینگ، سەرۆکی چین، کە هەفتەی داهاتوو لە کۆریای باشور چاوی پێی دەکەوێت، دەتوانێت "کاریگەرییەکی گەورە"ی لەسەر ڤلادیمیر پوتن، سەرۆکی روسیا، هەبێت بۆ گەیشتن بە چارەسەرێک بۆ ناکۆکییەکانی ئۆکراین.
"شی دەتوانێت کاریگەری لەسەر پوتن هەبێت"
ترەمپ لە کۆشکی سپی لە کاتی پێشوازیکردن لە مارک روتە، سکرتێری گشتیی ناتۆ، بە رۆژنامەنووسانی وت: "پێم وایە دەتوانێت کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر پوتن هەبێت."
وتیشی، "بڕوام وایە دەتوانێت کاریگەرییەکی بەرچاو بسەپێنێت، و بە دڵنیاییەوە لە کۆبوونەوەکەدا باسی دۆسیەی روسیا و ئۆکراین دەکەین."
چاودێران دەڵێن: ترەمپ بە هیوای ئەوەوە کە لەگەڵ پوتن رێکبکەوێت هەوڵی سازان لەگەڵ هاوپەیمانەکەیدەدات.
ئەمە یەکەم کۆبوونەوەی لووتکە دەبێت لە نێوان ترەمپ و شیدا لەدوای گەڕانەوەی بۆ کۆشکی سپی، کە بڕیارە لە پەراوێزی لووتکەی هاریکاریی ئابووریی ئاسیا و زەریای هێمن (APEC) لە کۆریای باشور بەڕێوەبچێت.
هیوای رێککەوتنی بازرگانی:
سەبارەت بە پەیوەندییە دووقۆڵییەکان، ترەمپ هیواخواز بوو لەم لووتکەیەدا بتوانێت لەگەڵ چین بگاتە رێککەوتنێکی بازرگانی.
ناوبراو وتی: "پێم وایە رێککەوتنێک ئەنجام دەدەین،" و لە بەهای ئەو بڕیارەی پەکینی کەمکردەوە کە کۆتوبەندی خستووەتە سەر هەناردەکردنی کانزا دەگمەنەکان.
گرژییە بازرگانییەکانی نێوان دوو گەورەترین ئابووریی جیهان لە دوای ئەوەوە زیادیکردووە کە چین دوو هەفتە لەمەوبەر بڕیاریدا کۆتوبەند بخاتە سەر هەناردەی کانزا دەگمەنەکان و تەکنەلۆژیا پەیوەندیدارەکان.
بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسیی عیراق، نزمەپاڵەپەستۆیەك لە نیمچەدوورگەی عەرەبی و بارستەهەوایەكی سارد لە توركیاوە روو لە عیراق و هەرێم دەكەن و بەهۆیەوە ئەمشەو لە بەشێك ناوچە شاخاوییەكان باران دەبارێت.
كەشناسیی عیراق رایگەیاند، نزمەپاڵەپەستۆیەك لە نیمچەدوورگەی عەرەبی و بارستەهەوایەكی سارد لە توركیاوە روو لە عیراق دەكەن و بەهۆیەوە ناجێگیرییەك لە كەشوهەوای عیراقدا دروست دەكات، بەتایبەت لە ناوچە جیاوازەكانی هەرێمی كوردستان.
ئەوەشی خستووەتە روو، كاریگەریی ئەو نزمەپاڵەپەستۆ و بارستەهەوا ساردە زیاتر لەسەر هەولێر و دوهۆك و نەینەوا چڕتر دەبێتەوە و دەبێتە هۆی بارانبارین لە ناوچەشاخاوییەكانی سنوری ئەو پارێزگایانەدا.
كەشناسیی عیراق راشیگەیاندووە، لە بەشێك لە ناوچە شاخاوییەكانی هەرێمی كوردستان و ئەو ناوچانەی بارانبارین دەیانگرێتەوە، هەورەبروسكە دەبێت و لە نیوەی شەودا كۆتایی پێدێت.
سندوقی دانیشتووانی نەتەوە یەکگرتووەکان (UNFPA) هۆشدارییەکی توند دەدات لەوەی کاریگەرییەکانی بەدخۆراکی لەسەر ژنانی دووگیان و منداڵانی ساوا لە کەرتی غەززە، "بۆ چەندین نەوە بەردەوام دەبێت" و رەنگە "بۆ هەتاهەتایە کێشەی تەندروستی" بۆ ئەو منداڵانە دروست بکات کە ئێستا لەدایک دەبن.
"وێرانکارییەک لە فیلمی هۆلیوودی دەچێت"
ئەندرۆ سابرتۆن، نوێنەری سندوقی دانیشتووانی نەتەوە یەکگرتووەکان، دوای گەڕانەوەی لە ئەرکێکدا لە غەززە، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، قەبارەی ئەو وێرانکارییەی بینیویەتی لە فیلمێکی هۆلیوود دەچێت. ناوبراو ئاشکرای کرد کە لە هەر چوار کەسێک لە غەززە یەکێکیان تووشی برسێتی بووە، کە 11 هەزار و 500 ژنی دووگیانیش لەنێویاندایە.
"%70ی منداڵەکان بە کێشی کەم لەدایک دەبن"
بەهۆی بەدخۆراکییەوە،%70ی منداڵە تازە لەدایکبووەکان بە ناكامى و کێشی کەم لەدایک دەبن، لە کاتێکدا ئەم رێژەیە پێش 7ی ئۆکتۆبەری 2023 تەنها %20بوو. سابرتۆن رونیکردەوە، "هەموو دامەزراوەکانی تایبەت بە منداڵانی تازە لەدایکبوو لە نەخۆشخانەکانی کەرتەکە بە رێژەی %170ی توانای خۆیان کاردەکەن، ئەمەش وایکردووە چەندین منداڵ لە یەک ئامێری دایەن دابنرێن."
"سیستمی تەندروستی داڕماوە"
بە گوتەی ئەو بەرپرسەی نەتەوە یەکگرتووەکان، "بەدخۆراکی کێشەی گەورەترینە" و لەگەڵیدا کێشەی کەمیی دەرمان و وێرانبوونی ژێرخانی تەندروستی بوونی هەیە. لە ئێستادا سێیەکی حاڵەتەکانی دووگیانی لە کەرتەکە بە "مەترسیدار" هەژمار دەکرێن و رێژەی گیانلەدەستدانی دایکانیش "بەرزە". %94ی نەخۆشخانەکانی کەرتەکە زیانیان بەرکەوتووە یان وێران بوون و تەنها %15ی دامەزراوەکان خزمەتگوزاریی فریاگوزاریی منداڵبوون پێشکەش دەکەن.
"توندوتیژیی جێندەری تەقیوەتەوە"
سابرتۆن ئاماژەی بەوەشکرد، نەبوونی ئامرازەکانی رێگریکردن لە دووگیانی وایکردووە هەندێک ژن پەنا بۆ "لەباربردنی مەترسیدار" ببەن. هەروەها وتیشی، "هەموو جۆرەکانی توندوتیژیی لەسەر بنەمای جێندەری و سێکسی، لەنێویاندا بەشودانی پێشوەختە، لە غەززە زیادیکردووە، هەروەک لە هەموو ململانێکانی دیکەدا رودەدات."
سەرپەرشتیاری بازنەی ھەڵبژاردنی گەرمیانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە پەیامێکدا سوپاسی خەڵکی گەرمیان دەکات و دەڵێت: ئەمڕۆ ئێوە یەکەم زەنگی سەرکەوتنی یەکێتیتان لە گەرمیانەوە لێدا.
ئەحمەد حەمە کەریم، ئەندامی مەکتەبی سیاسی و سەرپەرشتیاری بازنەی ھەڵبژاردنی گەرمیانی یەکێتی لە پەیامەکەیدا ئاماژەی بەوەکردووە، خەڵکی سەربەرزی بەوەفای گەرمیان، کادر و ئەندام و دەنگدەرانی یەکێتی، سوپاس بۆ پێشوازی فراوان و دڵسۆزانەتان لە سەرۆک بافڵ و ئامادەبوونتان لە کەرنەڤاڵی جەماوەری لیستی ٢٢٢ـی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە قەڵای شێروانەی کەلار.
وتیشی، ئەمڕۆ ئێوە یەکەم زەنگی سەرکەوتنی یەکێتیتان لە گەرمیانەوە لێدا و ئەوەتان سەلماند، کە گەرمیان قەڵای سەوزی ھەمیشەیی یەکێتییە و گەرمیانییەکان خاوەنی یەکێتین.
لە کۆتایی پەیامەکەیدا دووپاتیکردەوە، "یەکێتی دەبێتە ھێزی ھەموو خەڵکی کوردستان و گەرمیان لە بەغداد، ئێمەش لێرە لە گەرمیانەوە ئاوەدانی و خزمەت درێژە پێدەدەین و بۆ ھەمیشە خزمەتکاری خەڵکی بەوەفای گەرمیان دەبین".
د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق لە بەغداد پێشوازی لە عەبدولسادە فریجی، سەرۆکی هاوپەیمانی نەهجی نیشتمانی کرد و جەختی لەسەر گرنگی بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی دادپەروەرانە کردەوە.
لە میانی دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە پێویستی بەڕێوەچونی هەڵبژاردنی سەرتاسەری و دابینکردنی کەشێکی ئارام بۆ ئەوەی رێگە خۆش بکات بۆ بەشدارییکردنی فراوانی جەماوەری و ئاماژەی بەوەشکرد، پاراستنی ئاشتی مەدەنی و بەرەوپێشبردنی گفتوگۆ، بناغەی سەرکەوتنی پرۆژە نیشتمانییەکانن، کە دیارترینیان هەڵبژاردنە.
هاوکات سەرۆک کۆمار جەختیشیکردەوە کە سەقامگیری وڵات بەرپرسیارێتییەکی کۆدەنگیە کە پێویستی بە هاوکاریی دڵسۆزانە لە نێوان هەموو هێزە سیاسییەکان هەیە.
لای خۆیەوە فریجی پاڵپشتی هاوپەیمانییەکەی بۆ هەوڵەکان دووپاتکردەوە، کە ئامانجیان دەستەبەرکردنی سەرکەوتنی پرۆسەی هەڵبژاردن و چەسپاندنی سەقامگیری سیاسییە لە رێگەی چەسپاندنی پرەنسیپەکانی دیالۆگ و لێکتێگەیشتن لە نێوان هێزە جیاوازە نیشتمانییەکاندایە.
قوڵبوونەوەی ناكۆكییەكانی ناو چوارچێوەی هەماهەنگی قائانی گەیاندە بەغداد، بڕیاریشە لە كۆبوونەوەی داهاتووی سەركردەكانی چوارچێوەدا چەكدانانی گروپە چەكدارەكان تاوتوێ بكرێت.
ماڵپەری عەرەبی جەدید بڵاویكردەوە، ئیسماعیل قائانی فەرماندەی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران، بە سەردانێكی نهێنی گەیشتووەتە بەغداد و لەگەڵ سەركردەكانی چوارچێوەی هەماهەنگی و گروپە چەكدارەكان زنجیرەیەك كۆبوونەوەی ئەنجامداوە، دواتریش گەڕاوەتەوە بۆ ئێران.
ئاماژەی بەوەشكردووە، لە كۆبوونەوەكانی قائانی، قوڵبوونەوەی ناكۆكییەكانی ناو چوارچێوەی هەماهەنگی تاوتوێكراوە و قائانی پێداگریكردووە لە رێگریكردن لە هەر پەرتبوونێك لەناو چوارچێوەی هەماهەنگیدا، جەختیشیكردووەتەوە لە پاراستنی سەقامگیری عیراق لە رەوشی ئێستا كە نزیكە لە هەڵبژاردن.
بەشێك لە میدیاكانی عیراقیش بڵاویانكردووەتەوە، لە كۆبوونەوەی داهاتووی سەركردەكانی چوارچێوەی هەماهەنگیدا كە بڕیارە دوو شەممەی داهاتوو بەڕێوەبچێت، دوایین فشار و داواكارییەكانی ئەمریكا لە عیراق تاوتوێ دەكرێت، ئەویش دۆسییەی چەكدانانی گروپە چەكدارەكان و دەستەبەركردنی ژینگەیەكی ئارامە بۆ بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، پرسەنامەیەکی ئاڕاستەی شێخ بەشیر نجفی دەکات بەهۆی کۆچی دوایی براکەی و دەڵێت، لە خوای گەورە داواکارین کە کۆچکردوو بخاتە بەر رەحمەتی خۆی و بە بەهەشتی بەرینی شاد بکات.
دەقی پرسەنامەکە...
پرسە و هاوخەمی خۆمان ئاراستەی بەڕێز مەرجەعی ئاینی شێخ بەشیر نجفی دەکەین بەبۆنەی کۆچیدوایی براکەی زانای بەئەمەک شێخ نەزیر حوسێن خوا لێخۆشبێت کە ژیانی تەرخانکردبوو بۆ خزمەتی زانست و گەلەکەی و هەوڵەکانی خستەگەڕ بۆ بڵاوکردنەوەی هزری ئاینی و چاکسازی
لە خوای گەورە داواکارین کە کۆچکردوو بخاتە بەر ڕەحمەتی خۆی و بە بەهەشتی بەرینی شاد بکات و ئارامی و سەبوری بە کەسوکار و خۆشەویستانی ببەخشێت.
إنا لله وإنا اليه راجعون
د. لەتیف جەمال ڕەشید
سەرۆک کۆمار
22-10-2025
د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ چوارشەممە، سەردانی حسێن ئیسماعیل سەدری کرد لە بارەگاکەی لە شاری کازمیە.
لە دیدارەکەدا بارودۆخی گشتی وڵات تاوتوێ کرا و جەخت لەسەر گرنگی بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و چەسپاندنی بەهاکانی لێبوردەیی و پێکەوەژیان لەنێوان پێکهاتەکانی گەلی عیراق کرایەوە.
سەرۆک کۆمار دووپاتیکردەوە، عیراق خاوەنی ئەو پێکهاتە ئایینی و مرۆییانەیە کە وای لێدەکات ببێتە نموونەیەک لە برایەتی و فرەییدا، جەختیشی لەسەر ئەوە کردەوە کە قۆناغی ئێستا پێویستی بە یەکگرتنی هەمووان هەیە بۆ پاراستنی دەستکەوتە نیشتمانییەکان و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری.
لای خۆیەوە، حسێن ئیسماعیل سەدر ستایشی سەردانی سەرۆک کۆماری کرد و گرنگیدانی بە پەیوەندی لەگەڵ سیمبولە ئایینی و نیشتمانییەکان بەرز نرخاند، هەروەها رۆڵی د.لەتیف رەشیدی لە بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و کۆکردنەوەی هێزە سیاسی و کۆمەڵایەتییە جیاوازەکان لەسەر مێزی گفتوگۆ و گرنگیدانی بە رێزگرتن لە دەستوور و سەربەخۆیی دەسەڵاتەکان و ئاراستەکردنی وتارێکی نیشتمانی گشتگیر بەرز نرخاند.
قوباد تاڵەبانی رایدەگەنێت، سەرکەوتنی یەکێتی هاوتایە بە پاراستنی هەموو دەستکەوتەکان و هەنگاونانە بەرەو سەقامگیریی زیاتر و چارەسەرکردنی کێشەکان بە تایبەتی کێشەی بودجە و موچە.
قوباد تاڵەبانی لە هەژماری تایبەتی خۆی لە فەیسبوک رایگەیاند، "لە کۆبوونەوەم لەگەڵ هەڤاڵان و هاوشارییەکانی مام لە هەموو سێکتەرەکان و کۆمیتەکانی زانکۆ و پەیمانگاکان جەختم کردەوە کە سەرکەوتنی یەکێتی، سەرکەوتنی کوردستانە، سەرکەوتنی یەکێتی هاوتایە بە پاراستنی هەموو دەستکەوتەکان و هەنگاونانە بەرەو سەقامگیریی زیاتر و چارەسەرکردنی کێشەکان بە تایبەتی کێشەی بودجە و موچە، ئەم یەکێتییەی ئێستا چاوی لە هەوڵ و هیممەتی کۆیە و کۆییەکانە، ماڵ بە ماڵ و کۆڵان بە کۆڵان بگەڕێن و یەکێتییەکەی خۆتان و یەکێتییەکەی مام سەربخەن.
ئاماژەی بەوەشکرد: کۆیە شاری سەرۆک مام جەلالە و مام گەورەبوو و پەروەردەبووی کۆیەیە، لەناو کۆیە و لەسەر دەستی زاناکان و خوێندەوارانی کۆیەوە دەرسی نیشتمانپەروەری و کوردایەتی و تێکۆشان و خەباتکاری فێربوو. هەربۆیە دڵنیام ئێستاش هاوشارییەکانی مام، حزبەکەی مام سەردەخەن، ئەو حزبەی کە بە سەدان گەنج و تێکۆشەری کۆیی گیانی خۆیان لەپێناو سەرخستنیدا بەخت کرد.
قوباد تاڵەبانی وتیشی، "تێدەگەین کۆیە بە ئانقەست لەلایەن حیزبی خاوەن دەسەڵاتی هەولێرەوە پەراوێز خراوە، بەڵام تەنها یەکێتییەکی بەهێز دەتوانێت کۆتایی بەم پەراوێزخستنە بهێنێت و کۆتاییشی پێ دەهێنین".
قوباد تاڵەبانی رایدەگەیەنێت، یەکێتی و سەرۆک بافڵ پێداگرن کە خەڵک لە کوێ بن، یەکێتی لەوێ دەبێت، سەرکەوتن لەم هەڵبژاردنەشدا یەکێتی زیاتر دەکاتەوە بە حزبی خەڵک.
لەمیانی کۆبوونەوەی لەگەڵ هەڤاڵانی بازنەی ٧ـی سکتان لە کۆیە، قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەدا، یەکێتی لە سێ ساڵی رابردوو زۆر هەنگاوی گەورەی ناوە و بە نیازە زۆر هەنگاوی گەورەی دیکەش بنێت، یەکێتی و سەرۆک بافڵ پێداگرن کە خەڵک لە کوێ بن، یەکێتی لەوێ دەبێت و سەرکەوتن لەم هەڵبژاردنەشدا یەکێتی زیاتر دەکاتەوە بە حیزبی خەڵک، هەربۆیە هەڤاڵان لەم ماوەیەدا دەبێت هەموو وزە و توانای خۆیان بخەنەگەڕ بۆ سەرخستنی لیستی یەکێتی.
هەر لە دیدارەکەدا داواشیکرد، "هەڤاڵانی یەکێتی بە شانازییەوە بچنە ناو خەڵک و بانگەشە بۆ سەرخستنی حیزبەکەتان بکەن، چونکە یەکێتی بە سەرۆکایەتیی سەرۆک بافڵ وەک یەکێتییەکەی سەردەمی شۆڕش و وەک یەکێتییەکەی سەردەمی سەرۆک مام جەلال بووەتەوە بە حزبی هەموو کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان
لە کۆتایی وتەکانیدا قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، خەڵک چی بوێت، یەکێتیش ئەوەی دەوێت.
بەئامادەبوونی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق لە هۆڵی شەهید ئەلحەکیم لە زانکۆی بەغداد، چالاکیەکانی کۆنگرەی نێودەوڵەتی دووەم بەڕێوەچوو لەژێر ناوی "ژن و بڕیاردان: پشتگیری و سەرکردایەتی و کاریگەریی، بەدروشمی بەهوشیاری و دەنگی خۆی بڕیاردەدا و نیشتمان بنیات دەنێت".
لەمیانی وتەیەکیدا خانمی یەکەمی عیراق خۆشحاڵی خۆی نیشاندا کە دوای تێپەڕبوونی 50 ساڵ هاتووەتەوە زانکۆی بەغداد، کە بەهۆی بارودۆخە جیاوازەکانەوە نەیتوانیوە خوێندن تەواو بکات لەو زانکۆیەدا کە باوکی و سەرۆکی کۆچکردوو مام جەلال تاڵەبانی تێیدا خوێندویانە.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد گرنگی کۆنگرەکەشی دووپاتکردەوە و بەرەنگدانەوەی باوەڕی قوڵی وەسفکرد بەوەی ژنان رۆڵی گرنگیان هەیە لە بنیاتی نیشتمان، بەوپێیەی پشتگیری ژنان تەنیا بژاردە نییە بەڵکو بنەمای پێشکەوتن و دادپەروەرییە لەهەر کۆمەڵگەیەکدا. هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە ژنانی عیراق بەرگەی شەڕ و قەیرانەکانیان گرت و بەهێزمانەوە و متمانەیان بەرۆلی میحوەری خۆیان هەبوو وەک بڕبڕەی پشتی کۆمەڵگە، کە نمونەیەکی پێشەنگیان پێشکەش کرد لە لێهاتوویی و باوەڕبوون بەتوانای گۆڕانکاری.
سەبارەت بەهەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانیش، خانمی یەکەمی عیراق رایگەیاند دەبێت دووبارە داوا بکەین کە ژنان بەشدارییەکی کارای تێدا بکەن نەک تەنیا لەکاندید بوون بەڵکو لەبەجێگەیاندنی مافی دەنگدان بۆ زامنکردنی ئامادەبوونێکی راستەقینە و کاریگەر لە پرۆسەی سیاسیدا. چونکە دەنگی ژن دەنگی دادپەروەرییە، بناغەی پەرەپێدان و یەکسانییە لە بڕیاردان.
لەو کۆنگرەیەدا ژمارەیەکی بەرچاو لەکەسایەتی رەسمیی و ئەکادیمی ئامادەبوون لەنێویاندا هەناء عەمانوێل بەڕێوەبەری فەرمانگەی ژنان لە سەرۆکایەتی کۆمار و د. ئەسمار شطری راگری کۆلێژی پەروەردە بۆ کچان و بەڕێوەبەری ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی ژنان.
لەمیانی گفتوگۆکاندا، ئەوە دووپاتکرایەوە کە کۆنگرەی نێودەوڵەتی دووەم هەنگاوێکی ئاسایی نییە بەڵکو پرۆژەیەکی دوور مەودایە لەکاروانی پەرەپێدان و بنیاتنانی دەوڵەتدا، هەروەک داواش کرا کەبەرنامەی نوێی حکومەت، گرنگی بداتە ژنانی سەرکردە و پشتیوانیکردنیان بۆ بڕیاردان کەمتمانەبەخۆبونی ژنان زیاتر دەکات.
لەکۆتاییشدا، راگری کۆلێژی پەروەردە بۆ کچان رێزلێنانی بەخشییە شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، لەپای رۆڵ و هەوڵەکانی بۆ پشتیوانی ژنانی عیراق، دواتریش خانمی یەکەمی عیراق ژمارەیەک کەسایەتی دیاری ژنانی خەڵات کرد.
بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاسایشی هەولێر رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە، لیژنەی لەناوبردنی ماددە هۆشبەرەکان هەستاون بە لەناوبردن و سوتاندنی زیاتر لە 130 کیلۆگرام ماددەی هۆشبەری جۆراوجۆر.
بەپێی راگەیەندراوێکی ئاسایشی هەولێر، کۆی گشتیی ماددە لەناوبراوەکان بریتی بووە لە (130 کیلۆ و 555گرام) کە لە جۆرەکانی (کریستاڵ، هێرۆین، تلیاک، حەشیش، ماریجوانا، کۆکاین، گراس، جگەرەی ئامادەکراوی هۆشبەر، و حەبی جۆراوجۆر) پێکهاتبوون.
ئاسایشی هەولێر ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو ماددانە لە ماوەی رابردوودا لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەکانەوە دەستیان بەسەردا گیرابوو و پەیوەست بوون بە 740 دۆسیەوە.
رونیشیکردووەتەوە کە دۆسیەکان لە ساڵانی 2022 و 2023 لەلایەن دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایشەوە رەوانەی دادگا تایبەتمەندەکان کرابوون و دوای یەکلاییکردنەوەیان، بڕیاری کۆتاییان وەرگرتبوو.