هەواڵەکان
ئاماژەی بەوەشکردوە، ھێرشەکە لەکاتێکدا بووە کە کەشتییەکە لە کەناراوەکانی تەنزنیاوە بۆ بەندەری فوجیرەی ئیمارات بەرێگاوە بووەو ھیچ بارێکی تێدا نەبووە.
ھاوکات دەستەی بازرگانی دەریای بەریتانیا رایگەیاند، رووداوەکە لە درەنگانێکی شەوی پێنج شەممە لە دوورگەی موێیرەی عومان روویداوەو پێناچێت کاری چەتەکانی دەریای بوبێت.
ڕاگەیاندراوی ( ٢٤ ) کاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID١٩ ژمارە ( ٥٢٠ )
١. پشکنین: ( ١٩٤٥٥ پشکنینی نوێ)
• ( ٦١٥٠) ھەولێر
• ( ٣٣٥٨) سلێمانی
• ( ٨٧٤٤) دھۆک
• ( ٧٥) ھەڵەبجە
• ( ١١٢٨) گەرمیان
• ( ٠) ڕاپەڕین
•
٢. تووشبوو: ( ٢٩٢٤ تووشبووی نوێ)
• ( ٦٩٨) ھەولێر
• ( ٦٦٦) سلێمانی
• ( ١٤٤١) دھۆک
• ( ٢٢) ھەڵەبجە
• ( ٩٧) گەرمیان
• ( ٠) ڕاپەڕین
٣. چاکبوون: ( ١٢٧٦ چاکبوون)
• ( ١٨٦) ھەولێر
• ( ٣٣٠) سلێمانی
• ( ٧٢٠) دھۆک
• ( ٥) ھەڵەبجە
• ( ٣٤) گەرمیان
• ( ١) ڕاپەڕین
•
٤. مردن: ( ٢٠ مردن)
• ( ٧) ھەولێر
• ( ٢) سلێمانی
• ( ٩) دھۆک
• ( ٢) ھەڵەبجە
• ( ٠) گەرمیان
• ( ٠) ڕاپەڕین
•
ئاماری گشتی:
کەرەنتین ھاوڵاتی ٢١٨٧١ (٢١٨٧١ دەرچوو)
پشکنین ٢٤٤١٨٢٥ (٨٣٢٧٥٢ ھەولێر، ٦١٢٠٧٨ سلێمانی، ٩٨٠١٠٢ دھۆک، ١٦٨٩٣ ھەڵەبجە)
تووشبوون ٢٣٠٢٦٣ (٦٧٦٤٨ ھەولێر، ٧٤٣٨٤ سلێمانی، ٨٤١٨١ دھۆک، ٤٠٥٠ ھەڵەبجە)
چاکبوون ١٩٨٤٥٧ ( ٥٦٧٣٦ ھەولێر، ٦٢٨٧٨ سلێمانی، ٧٥١٤٥ دھۆک، ٣٦٩٨ ھەڵەبجە)
لەژێر چارەسەر ٢٧٠٣٦ (٩٦٢٥ ھەولێر، ٩٣٤٧ سلێمانی، ٧٨٧٠ دھۆک، ١٩٤ ھەڵەبجە)
مردن ٤٧٧٠ (١٢٨٧ ھەولێر، ٢١٥٩ سلێمانی، ١١٦٦ دھۆک، ١٥٨ ھەڵەبجە)
بۆ زانیاری زیاتر سەردانی داشبۆردی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بکەن لەم لینکە (https://gov.krd/coronavirus/dashboard/).
وێڕای دەستخۆشی بۆ پزیشکان و کارمەندانی تەندروستی و ھەموو تیمەکانی پزیشکی کە لە ئەرکدان، جەخت دەکەینەوە ھاووڵاتیان پابەندبن بە ڕێنماییەکانی تەندروستی و دورکەوتنەوە لە شوێنی قەڵەبالغ و دانانی ماسک و وەرگرتنی ڤاکسین، وە لەکاتی پێویستدا پەیوەندی بکەن بە ھێڵی گەرمی ژمارە ( ١٢٢ ).
وەزارەتی تەندروستی
حکومەتی ھەرێمی کوردستان
٣٠ی تەمووز ٢٠٢١
میدیاکانی تورکیا ڕایانگەیاند، ژمارەیەک نەتەوە پەرست لە شارۆچکەی مەرامی سەر بە شاری کۆنیا، بە چەک ھێرشیان کردووەتە سەر ماڵی خێزانێکی کورد و دوای ئەوەی حەوت ئەندامی خێزانەکە دەکوژن کە سیانیان ژنن، ئاگر لە ماڵەکەشیان بەردەدەن و ھەڵدێن.
بە پێی زانیارییەکان ئەو خێزانەی ھێرشیان کراوەتە سەر و کوژراون بە خێزانی دەدەئۆغوڵاری بەناوبانگن و پێشتریش چەند جارێک لەلایەن نەرتەوە پەرستەکانەوە پالاماریان دراوە، نەتەوە پەرستەکان چەند جارێک بە خێزانە کوردەکەیان وتووە کە ڕێگە نادەن لەم شارە تورکییەدا بمێنن و بژین.
لە ١٢ی ئایاری ئەمساڵیش ٦٠ نەتەوە پەرست بە دار و بەرد ھێرشیان کردبووە سەر ئەم خێزانە و ١١ کەسیان لێ بریندارکردبوون.
ژووری ئۆپەراسیۆنی پارێزگای ھەولێر لە ڕاگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، پابەندنەبوونی ھاوڵاتیان بە بڕیاری قەدەغەی پرسە و دروستکردنی قەرەباڵغی لە بەردەم نەخۆشخانەکاندا، ھۆکاربوون بۆ زیادبوونی ئامارەکانی تووشبوون و گیان لە دەستدان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا.
ڕاشیدەگەیەنێت، ھەر ھاوڵاتیەک پرسە دابنێت و قەرەباڵغی لە بەردەم نەخۆشخانەکاندا دروست بکات ڕووبەڕووی سزا دەبێتەوە.
"ڕەنج پشدەری" چالاکوانی بواری کۆچبەران لە یۆنان ڕایگەیاند، ئەو کۆچبەرانە سێ ھەفتە لەمەوبەر لە تورکیاوە بە بەلەمێک بەرەو ئیتاڵیا بەڕێکەوتن، لە ڕێگەدا ماتۆڕی بەلەمەکەیان تێکچووە و لەو کاتەدا کەشتییەکی نەرویژی بەلایاندا تێپەڕی و کۆچبەرەکانی ھەڵگرتووە و بردوونی بۆ ئیتاڵیا.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، ماوەی ٦ ڕۆژە کۆچبەرەکان لەناو کەشتییە نەرویژیەکەدان و ئیتاڵیا ڕێگە نادات بچنە خاکی وڵاتەکەی، لەبەرئەوەی کەشتییەکە کۆچبەرەکانی لە ئاوی یۆنان ھەڵگرتووە و بەرپرسانی کەشتییەکەش دەڵێن کۆچبەرەکان نابەنەوە بۆ یۆنان.
کۆچبەرەکانیش دەڵێن، ئەگەر بیانبەنەوە بۆ یۆنان کەشتییەکە دەسوتێنن و خۆشیان ھەڵدەدەنە ناو دەریاکە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، ھەلیکۆپتەرەکە لە جۆی می ١٧ بووە و لە ئەرکێکی سەربازیدا بووە.
حاجی ئیبراھیم شاڵی، تێکۆشەر و کەسایەتی ناودار و خەباتگێری دێرینی ناو ریزەکانی یەکێتی و باوکی بڵند شاڵی بەرێوەبەری دەزگای میدیایی بادینان، شەوی رابردوو بەھۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد.
حاجی ئیبراھیم شاڵی بەشی زۆری تەمەنی لە پێناو خەباتی رزگاری خوازی گەلەکەیدا بەرێکردووە و لەدەستدانی کۆستێکی گەورەیە بۆ دەڤەری بادینان و گەلی کوردستان.
کازمی کۆتایی بە گەشتەکەی لە ئەمریکا ھێناو بەرەو بەغداد گەڕایەوە، لە تویتێکیشدا رایگەیاند، لە سەردانەکەی بۆ واشنتۆن و کۆبوونەوەی لەگەڵ بایدن، لێکتێگەیشتن لە بواری سیاسی و ئابوری و رۆشنبیری کراوە و دەرەنجامەکانی لە بەرژەوەندی گەلی عێراق دەبێت.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، لە کۆبوونەوەکەی لەگەڵ نانسی پیلۆسی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا، جەختیکردووەتەوە لەوەی عێراق ھەوڵیداوە ھاوسەنگی و ئارامی سیاسی لەناوچەکە بپارێزێت، ھەوڵەکانیشی خستوەتەگەڕ بۆ سەرخستنی چاکسازی و ڕووبەڕووبونەوەی گەندەڵی و بەھێزکردنی ئاسایشی ناوخۆی و ڕەخساندنی ژینگەیەکی گونجاو بۆ وەبەرھێنەران.
ژمارەیەک لە ئەندامانی ئەنجومەنی پیران نامەیەکیان ئاڕاستەی بایدن کردووە و داوایان لێکردووە رێگەنەدات ئیبراھیم رەئیسی سەرۆکی ھەڵبژێردراوی ئێران سەردانی ئەمریکا بکات، بۆ بەشداری کردن لە کۆبوونەوەی کۆمەڵەی نەتەوە یەکگرتووەکان کە بڕیارە مانگی ئەیلولی داھاتوو لە نیویۆرک بەڕێوەدەچێت.
ئەندامەکانی کۆنگرێس لە نامەکەیاندا، بە وردیی مێژووی رەئیسی لە پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە ئێران و رۆڵی لە کوشتنی زیاتر لە پێنج ھەزار کەس لە گرتووخانەکانی وڵاتەکەی لە ساڵی ١٩٨٨ باس کردووە.
نوری مالکی لەتویتەر نوسیویەتی، رێز لە بڕیاری ئەو ھێز و لایەنانە دەگرن بایکۆتی پرۆسەی ھەڵبژاردنیان کردووە، بەڵام ئەوە رای زۆرینەی ھێزە عێراقییەکان نییە و ھەمووان پابەند ناکات.
نوری مالکی جەختیکردۆتەوە لەسەر ئەوەی پرۆسەکە لەوادەی خۆیدا بەرێوەدەچێت.
سەرۆکی ھاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا باسی لەوەکردووە، پرسی بەشداری یان کشانەوە پرسێکی ناوخۆیی حزب و لایەنەکانە، بەڕێوەچوونی ھەڵبژاردنی پێشوەخت داوای مەرجەعی باڵا و گەلی عێراقە، ئەرکی حکومەتیشی کەشێکی گونجاوی ئەمنی بۆسەر خستنی پرۆسەکە دابینبکات.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا، ناوی ھەشت قەوارە و گروپی توندڕەوی سوری خستە لیستی تیرۆرەوە، کە لە نێویاندا گروپی ئەحرار شەرقی ھەیە و تێوەگلاوە لە کۆمەڵکوژییەکانی رۆژئاڤای کوردستان و دەرکردنی کورد لەسەر ماڵ و حاڵی خۆیان و کوشتنی ھەڤرین خەڵەف ژنە چالاکوانی کورد.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا رایگەیاندووە، جگە لە ئەحرار شەرقی، پێنج لێپرسراوی باڵای تری سەربازی و ھەواڵگری سەربە حکومەتی سوریاش لە لیستی سزادراوانن، کە تۆمەتبارن بە ئەشکەنجەدانی دەستگیرکراوەکان.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، دوو کەسایەتی تر کە ناویان لە لیستەکەدا ھەیە، ئێستا لە تورکیا نیشتەجێن و سەر بە گروپە توندڕەوەکانی سوریان و دەستیان ھەبووە لە رفاندنی کچ و ژنانی ئێزدی.
قەیس سەعید چەند بڕیارێکی نوێی دەرکردووە و بڕیاریدا بە دوور خستنەوەی محەمەد دەھاش بەڕێوەبەری وێستگەیەکی تەلەفزیۆنی نیشتمانی تونس، لە پێناو پاراستنی ئازادی رابردەبڕین، ئەو بڕیارەش لە دوای ئەو سکاڵایانەوە بووە کە لەلایەن سەندیکای رۆژنامەنووسانەوە ئاڕاستەی ئەو بەڕێوەبەرە کرابوون.
سەرۆکی تونس راشیگەیاند، لیستێکی لە بەردەمدایە بە ناوی ٤٦٠ کەس کە چوار ملیار و ٨٠٠ ملیۆن دۆلاری گەلیان بە تاڵان بردووە و دەبێت بیانگەڕێننەوە، پێشنیاری رێککەوتنێکیشی کردووە لەگەڵ بازرگانان و ئەو کەسانەی پارەی گەلیان بەتاڵان بردووە، کە لە بەرامبەر سزا نەدانیان پارەکان بگەڕێننەوە.
سەرچاوەیەکی ئەمنی رایگەیاند، دەوروبەری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ناوچەی سەوزی بەغداد بە دوو مووشەکی کاتیۆشا، کراوەتە ئامانج و سیستمی دژە مووشەکی "سی رام"یش شکستی ھێناوە لە پەرپەرچدانەوەی مووشەکان و پارچەکان بەر چەندین ئۆتۆمبێلی ھاوڵاتیان و ماڵەکانی ناوچەی مەنسور کەوتوون.
ئەوەش یەکەمین ھێرشی مووشەکییە بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە عێراق، لە دوای کۆتاییھاتنی خولی چوارەمی دانوستانی ستراتیژی نێوان واشنتۆن و بەغداد و سەردانەکەی کازمی بۆ ئەمریکا.
لە سەرەتای ئەمساڵیشەوە، نزیکەی ٥٠ ھێرش کراوەتە سەر بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە عێراق، کە باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد و فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغداد و ھەولێر و چەندین کاروانی لۆجستی ھاوپەیمانان کراونەتە ئامانج.
راگەیاندنە رەسمییەکانی کوبا بڵاویانکردەوە، ھەفتەی داھاتوو ئێران دەبێتە یەکەم وڵات کە ڤاکسینی کوبی بەرھەم دەھێنێت.
بەپێی ھەڵسەنگاندنەکانی لێپرسراوانی تەندروستی کوباش، ڤاکسینی "عەبدەڵا" و "سوبرانا"ی کوبی لە پێشکەوتووترین ڤاکسینەکانن لە جیھاندا و کاراییان دەگاتە ٩٠%، بەڵام بەشێک لە لێپرسراوانی تەندروستی دەڵێن متمانەیان بەو ئەنجامە نییە چونکە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی نەسەلمێندراوە.
ئێران و کوبا ھەردووکیان لەژێر سزای قورسی ئەمریکادان و بۆ ماوەیەکی دوور و درێژ رێگەیان پێنەدەدرا پێداویستی تەندروستییان بە ئاسانی بەدەست بگات، ھەردوو وڵاتیش چەند ڤاکسینیێک بەرھەم دەھێنن کە ناوی نیشتمانییان لێنراوە، پێشتریش پەیمانگای "پاستۆر" لە ئێران رەزامەندی دەربڕی لەسەر ھەماھەنگی کردن لەگەڵ پەیمانگای "ڤینلا"ی کوبی، کە ڤاکسینی "سوبرانا"ی بەرھەمھێناوە.