هەر کورد دەبین، دوربینییەکی مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد بوو
٨ی نیسانی ٢٠٢٦
49
راستە مامۆستای مەزنی کوردایەتیی و کوردستانیی مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد بیست و شەش ساڵە لە ناوماندا نییە، بەڵام پەیامە مەزنەکانی کە تەواوی ژیانی خۆی بۆ بەدیهێنانیان تەرخانکرد ، هەر بە زیندویی لە نێوماندا ماوەتەوە، رۆژ لە دوای رۆژیش نوێ دەبێتەوە.
وا زیاتر لە نۆ دەیەیە، نەوە دوای نەوە پەیامەکانی بە کتریی دەسپێرن. ئەگەر سەیری سەرەتای دەستپێکردنی گەیاندنی ئەم پەیامەنەی مامۆستا بکەین کە دەستپێکەکەی لە شیعر و نوسینەوە بوە لە رۆژنامەی (ژیان) ی پیرەمێردی نەمرەوە بوە، راستەخۆ پەی بە فیکر و بیرکردنەوە نەتەوەیی و مرۆڤانەکەی دەبەین، کە بە کوردایەتیی کوردبون زاخاو دراوە.
کوردبون لای ئەم رۆڵە هەڵکەوتوەی گەلەکەمان ئەو هەقیقەتە مێژوییە کە سەرباری هەمو دژواریی و جەور و ستەمەکان، هەر بە زویندویەتیی ماوەتەوە. سیاسییەکان، روناکبیرەکان ، خوێندکار و کاسبکاران ، هەمو چین و توێژەکانی کۆمەڵی کوردستان بیرکردنەوە و روانینەکانیان چەندە جیاواز و دوریش بێت بەڵام لە کوردبون و شانازیی کردن بەوەی یەك نەتەوەی لێك دانەبڕاون ، یەك دەگرنەوە و کۆکن .
هەر لەو پێناوەشدا بو کە کۆلیژی حقوقی هەڵبژارد تا مافی ئەوەی هەبێت خاوەنی رۆژنامە یا گۆڤارێك بێت و فیکر و خەمە گەورەکەی تیادا بخاتە رو ، قەڵەم و فیکری هاوشێوەش لە خۆی کۆبکاتەوە .
ئەوەبو گەلاوێژ بوە ئەو سەکۆ و مینبەرە کە لە هەمو بەشەکانی کوردستانەوە هانای بۆ ببرێت ، پێشتریش لە نامیلکە بەناوبانگەکەیدا (کوردو عەرەب-١٩٣٧) کە بە هۆیەوە روبەڕوی دادگابووەوە، (جا کەی مامۆستای مەزن لەسەر ئەم هەڵوێستە نەگۆڕانەی روبەروی دادگا و بەندیخانە نەبوەتەوە)، بە شێوازێکی زۆر زانستیانە هاوبەشیی راستەقینەی کوردی لە عێراق و بەشەکانی تریشدا خستوەتە بەرچاو، بە ئامانجی هوشیارکردنەوەی رۆڵەکانی گەلەکەی و بەدرۆخستنەوەی بوختانی نەیارانی کورد و هەڵوەشانەوەی پیلانەکانیان بە نکووڵیی کردن لە ناسنامەی نەتەوەیی کورد. لە هەمان کاتدا بۆ پوچەڵکردنەوەی هور تۆمەتێك کە بدرێتە پاڵ کورد بەوەی دابڕاوە و دژ بە گەلانی ترە. شاکارە ئەدەبیی و سیاسییەکانی تریشی لە هەمان ئامانجەوە سەرچاوەیان گرتوە. ئەو گەنجینە سیاسیی، ئەدەبیی و فیکرەیەی برایم ئەحمەد لە بن نایەت تا لە بەرهەمەکانی ورد ببینەوە هزری نوێی تیادا دەبینین .
مامۆستای رابەری کوردایەتیی هەمیشە هاوارەکەی بۆ یەکگرتویی کورد بوە ، کە تاکە هەتوانی ساڕێژ کردنەوەی زامەکانی پارچە پارچە بونیەتی . هەمیشە هانی رۆڵەکانی گەلەکەی داوە کە کوردبونیان بە شانازیی لە نێو کۆڕو کۆبونەوەکاندا بخەنەرو ، چونکە ئەوە راستییەکی مێژویی حاشا هەڵنەگرە ، ئەوەشی بە بیر هێناونەتەوە کە لە هەر تەنگانەیەکدا هەر کوردبون دەبێتە رێنما بۆ بەدەنگەوە چوونی یەکتر. ئەوەش دوربینیی ئەم رابەرە مەزنەی گەلەکەمان دوپات دەکاتەوە. ئەوە بەو مانایە نەبوە کە گەلانی ترمان لا کەم بایەخ بێت بە پێچەوانەوە بۆ پێکەوە ژیان بوە لەگەڵ تورك و عەرەب و فارس و ئەوانی دیکەشدا ، بە ئامانجی سڕینەوەی نەتەوەی سەردەست و نەتەوەی ژێردەست، ئەوەش کرۆکی پەیامە مرۆڤایەتییەکەی بوە .
بۆیە هەمیشە لە هەر سەکۆیەکی بۆی رەخسا بێت داکۆکیی لەو بیر و ئایدۆلۆژیایەی کردوە . لە کۆنگرەی نیویۆڕکی ئۆپۆزیسیۆنی عێراق (٣٠/ئۆکتۆبەر -٢ی نۆڤەمبەری ١٩٩٩)، کاتێك لە گفتۆگۆی راپۆرتی سیاسیی کۆنگرەدا هەوڵ دەدرا لەبەر خاتری ئەم و ئەو، خۆبدزرێتەوە لە مەسەلەی پەیڕەو کردن و چەسپاندنی شێوازی فیدراڵیی لە پەیوەندیی نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی ئایندەی عێراقدا، پارێزەرەکەی کوردایەتیی لە مورافەعەیەکی
لۆژیکیی و زانستیییدا، هەموانی سەرسام کرد. ئەوەش لەو روانگەیەوە بو کە کورد مافی خۆیەتی بڕیار بدات.
لە کۆتاییدا ، هەموان ئەو راستییانەمان بە بیر دێتەوە کە لە هەمو کۆستەکانماندا لە هەر بەشێك لێمان قەومابێت کورد بون بەفریای یەکتری خستوین. تازەترین بەڵگەش ئەو یەك دەنگییە بو کە سێ مانگ لەمەوبەر هەمو کورد نواندنی بۆ پشتتوانییکردن لە خوشکو براکانمان لە سوریا (رۆژئاوا). سرودە مەزنەکەی هەر کوردەبین بوە سیمبول و دروشمی تەواوی خۆپیشاندان و رێپێوانەکانی پشتیوانیی، بە مەش ئەو دور بینیی و بیرتیژییەی مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد لەهەر کاتێکی تر بەرجەستە بو، کە کورد بون و هاوخوێنیی بۆ هەمولایەکی سەلماند کورد یەك مەسەلەی هەیە و چەندە جیاواز بن و لەیەکتر دوربن، بەڵام وەك بەردەوام مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد دوپاتیکردوەتەوە، هیچ سنورێك لەبەردەمیدا نییە کە بتوانێت ببێتە رێگر لەبەردەم ئەو راستییەی کە کورد یەك مەسەلەی هەیە لە هەمو بارودۆخێکدا، ئەویش کورد بونە کە هەمومان کۆدەکاتەوە.




