کیشوەری ئەوروپا لەبەردەم گەورەترین و بەهێزترین شەپۆلی گەرمای مێژوویی دایە؛ رێکخراوە جیهانییەکان هۆشداری دەدەن و ژیانی سەدان ملیۆن کەس کەوتووەتە مەترسییەوە.

رێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی بواری کەشناسی هۆشداری دەدەن لە سەرهەڵدانی بەهێزترین و توندترین شەپۆلی گەرما لە مێژووی تۆمارە رەسمییەکانی کیشوەری ئەوروپادا، بەپێی راپۆرتە نوێیەکان، ئەم رەوشە نائاساییە کە تەواوی ژمارە پێوانەییەکانی مانگی حوزەیرانی شکاندووە، ژیانی سەدان ملیۆن کەسی خستووەتە مەترسییەوە و فشارێکی زۆری خستووەتە سەر کەرتی تەندروستی و وزە. رێکخراوی "وۆرڵد وێزەر ئەتریبیوشن" جەخت دەکاتەوە کە پلەکانی گەرما لە وڵاتانی فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیتالیا و ئیسپانیا بە شێوەیەکی کتوپڕ (5 بۆ 12) پلەی سەدی لە سەرووی تێکڕای ساڵانەی وەرزی هاوینەوە تۆمارکراون، ئەمەش گۆڕانکارییەکی مەترسیدارە لە رەوشەکەدا.

ئامارەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە تەنها لە ماوەی یەک رۆژدا، زیاتر لە 150 ملیۆن کەس رووبەڕووی گەرمایەکی توند بوونەتەوە کە 35 پلەی سەدی تێپەڕاندووە، کە تێیدا 50 ملیۆن کەس لە ئەڵمانیا و 30 ملیۆن لە فەرەنسا بوون بە گشتی، شەپۆلەکە کار دەکاتە سەر 420 ملیۆن کەس لە سەرتاسەری کیشوەرەکەدا، بە جۆرێک کە لە هەر 10 هاووڵاتییەکی ئەوروپی، 7 کەسیان لەژێر کاریگەریی پلەی گەرمی زیاتر لە 30 پلەی سەدیدان، ئەم رەوشە بووەتە هۆی راگەیاندنی "ئامادەباشی سوور" و داخستنی چەندین خوێندنگە و ناوەندی کولتووری لە بەریتانیا و فەرەنسا.

بەریتانیا لە چەند رۆژی رابردوودا بەرزترین پلەی گەرمی لە مێژووی خۆیدا بۆ مانگی حوزەیران تۆمارکرد، کە بووە هۆی گیان لەدەستدانی دەیان کەس و پچڕانی کارەبا لە چەندین ناوچە، لە فەرەنسا و ئیسپانیاش پلەکانی گەرما 40 پلەی سەدییان تێپەڕاندووە، زانایان هۆشداری دەدەن لە دیاردەی "گەرمای تاقەت پڕوکێن"، چونکە جەستەی مرۆڤ بەهۆی بەرز مانەوەی پلەی گەرمی شەوان بۆ سەروی 20 پلە، ناتوانێت لە رێگەی ئارەقکردنەوە خۆی فێنک بکاتەوە، ئەمەش مەترسییەکی گەورە بۆ سەر ژیانی بەساڵاچووان دروست دەکات.

لێکۆڵینەوەکان لەسەر 800 شاری ئەوروپی نیشانی دەدەن کە 45٪ی ئەو شارانە لە کۆتایی ئەم مانگەدا بەرزترین ئاستی مەترسیداری گەرما تۆمار دەکەن، زانایانی کەشوهەوا دەڵێن ئەم جۆرە شەپۆلانە پێش 50 ساڵ مەحاڵ بوون، بەڵام بەهۆی چالاکییەکانی مرۆڤ و دەردانی گازە گەرمخانەییەکان، تێکڕای گەرمی زەوی 1.4 پلە بەرزبووەتەوە، ئەم گۆڕانکارییانە ئەگەری بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرمای شەوانی بە رێژەی 100 هێندە لە چاو دوو دەیەی رابردوو زیادکردووە، بەمەش ئەوروپا بووەتە خێراترین کیشوەر لە جیهاندا کە گەرمای تێدا بەرز دەبێتەوە.

لە کۆتاییدا، ئەم شەپۆلە گەرمایە تەنها دیاردەیەکی کاتی نییە، بەڵکو زەنگێکی مەترسیدارە بۆ داهاتووی ژینگە لە ئەوروپا، شارەزایان جەخت دەکەنەوە کە ئەگەر هەنگاوی خێرا بۆ کەمکردنەوەی سووتانی خەڵوز و نەوت و گاز نەنرێت، ئەم رەوشە دەبێتە دیاردەیەکی ئاسایی و ساڵانە، کە دەرەنجامی کارەساتباری بۆ سەر تەندروستی گشتی و سیستمی ژینگەیی کیشوەرەکە دەبێت.

هاتوچۆی هەڵەبجە چەند رێکارێکی نوێی بۆ رێکخستنی ناوشار گرتەبەر و رایگەیاند، چیتر رێگە نادرێت ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاکان لەناو بازاڕ و شوێنە گشتییەکاندا بوەستن، هاوکات هاتنی ماتۆڕسکیلەکانیش بۆ ناو سەنتەری شار قەدەغە دەکرێت.

بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی پارێزگای هەڵەبجە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا ئاگاداری سەرجەم شۆفێرانی ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاکان و خاوەن ماتۆڕسکیلەکان دەکاتەوە، بە هیچ شێوەیەک رێگەنادرێت بە وەستانی ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاکان (تەنانەت ئەوانەشی کە کۆدیان بۆ کراوە) لەناو سەنتەری بازاڕ و شوێنە گشتییەکاندا، هەر بەپێی بڕیارە نوێیەکە هاتنی هەر جۆرە ماتۆڕسکیلێک بە هەر بیانوویەک یان بۆ راپەڕاندنی کاروباری تایبەت، بۆ ناو سەنتەری شار بە تەواوی قەدەغەیە.

روونیشی کردووەتەوە، بەهۆی ئەوەی ئەم جۆرە ئۆتۆمبێل و ماتۆڕسکیلانە تۆمارنەکراون و سیستمی سزای دارایی "غەرامە" نایانگرێتەوە لە کاتی ئەنجامدانی هەر سەرپێچییەکدا، تیم و مەفرەزەکانی هاتوچۆ بە هاوکاری هێزە ئەمنییەکان، راستەوخۆ دەست بەسەر ئامرازەکانیاندا دەگرن و رەوانەی گەراجی دەستبەسەرداگرتن دەکرێن.

لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا، هاتوچۆی هەڵەبجە داوا لە هاووڵاتیان و شۆفێران دەکات پابەندی رێنماییەکان بن، ئەمەش لە پێناو پاراستنی سیمای شارستانی و گەشتیاری شارەکە و دوورکەوتنەوە لە لێپێچینەوەی یاسایی.

سەرۆک وەزیرانی عیراق پەیامێکی هاوخەمى ئاڕاستەی سەرۆکی ڤەنزوێلا دەکات و ئامادەیی بەغداد بۆ ناردنی هاوکاریی مرۆیی بۆ ئەو وڵاتە رادەگەیەنێت.

عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، ئەمڕۆ هەینی پەیامێکی هاوخەمى و پاڵپشتی ئاڕاستەی دێڵسی رۆدریگز سەرۆكی كاربەڕێكەی ڤەنزوێلا کرد، بەهۆی ئەو بوومەلەرزە بەهێزەی چەند ناوچەیەکی ئەو وڵاتەی هەژاند و زیانی گەورەی گیانی و مادی لێکەوتەوە.

نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیرانی عیراق لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، عەلی زەیدی، سەرەخۆشی و پاڵپشتی خۆی بۆ گەلی ڤەنزوێلا دەربڕیوە بۆ تێپەڕاندنی شوێنەوارە بەژانەکانی ئەو کارەساتە سروشتییە."

سەرۆک وەزیرانی عیراق جەختی لە هاوخەمی و هاوپشتی تەواوی حکومەت و گەلی عیراق لەگەڵ ڤەنزوێلا کردووەتەوە لەم بارودۆخە مرۆییە سەختەدا.

لە راگەیەنراوەکەدا، عیراق ئامادەیی تەواوی خۆی دەربڕیوە بۆ پێشکەشکردنی هەر جۆرە هاوکارییەکی مرۆیی پێویست و هەماهەنگیکردن لە هەوڵەکانی فریاگوزاری و پشتیوانیکردنی لێقەوماوانی بوومەلەرزەکە.

لە کۆتایی راگەیەنراوەکەشدا، سەرۆک وەزیرانی عیراق هیوای سەلامەتی بۆ گەلی ڤەنزوێلا خواستووە بۆ ئەوەی بتوانن لە زووترین کاتدا لێکەوتەکانی ئەم کارەساتە تێپەڕێنن.