هەواڵەکان
لە چوارچێوەی گەڕان و پشکنینە بەردەوامەکاندا، تیمەکانی چاودێری تەندروستیی راپەڕین دوکانێکی ماستفرۆشیان داخست و سزای داراییشیان بەسەردا سەپاند.
ئەمڕۆ یەکشەممە، 10ی ئابی 2025، تیمەکانی چاودێری تەندروستیی ئیدارەی راپەڕین، سەردانی ژمارەیەک چێشتخانە، فرۆشگا، کارگە و ماستفرۆشیان لە سنووری گوندەکانی گردجان، قەرەنیاغا و کانی ماران کرد بەمەبەستی پشکنین و بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی مەرج و رێنماییە تەندروستییەکان.
لە ئەنجامی پشکنینەکاندا، یەکێک لە فرۆشگاکانی فرۆشتنی ماست بەهۆی پابەندنەبوون بە مەرج و رێنماییە تەندروستییەکانەوە، بڕیاری داخستن و غەرامەکردنی بۆ دەرچوو.
هەر لە هەڵمەتەکەدا، دەست بەسەر بەفرگرێکدا گیرا کە بڕێکی زۆر ماستی تێدابوو و بەهۆی خراپبوونیەوە بۆگەنی کردبوو. لە بەرامبەردا، دەستخۆشی لەو شوێنانە کرا کە پابەندی ڕێنماییەکان بوون.
ڤلۆدیمیر زێلێنسکی، سەرۆکی ئۆکراین، گرنگی بە کۆبوونەوە لوتکەییەکەی نێوان دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا و ڤلادیمیر پوتن، سەرۆکی روسیا نادات و هۆشداری دەدات کە هەر رێککەوتنێکی ئاشتی بەبێ بەشداریی کیێڤ، "چارەسەرێکی مردووە."
لە راگەیەندراوەکەدا کە لە تێلیگرام بڵاویکردووەتەوە، زێلێنسکی رایگەیاندووە، یەکپارچەیی خاکی ئۆکراین، کە لە دەستووردا جێگیرکراوە، نابێت گفتوگۆی لەسەر بکرێت و جەختی لەوەشکردەوە کە ئاشتییەکی بەردەوام دەبێت دەنگی ئۆکراین لەسەر مێزی گفتوگۆکان لەخۆبگرێت. زێلێنسکی وتی: "ئۆکراین هیچ خەڵاتێک نادات بە روسیا بۆ ئەوەی کە کردوویەتی" و "ئۆکراینیەکان خاکەکەیان نادەنە داگیرکەر."
سەبارەت بە نیگەرانییەکانی کیێڤ لەوەی کە کۆبوونەوەیەکی راستەوخۆی نێوان ترەمپ و پوتین ببێتە هۆی پەراوێزخستنی بەرژەوەندییەکانی ئۆکراین و ئەوروپا، زێلێنسکی وتی: "هەر بڕیارێک کە بەبێ ئۆکراین بدرێت، لە هەمان کاتدا بڕیارێکە دژی ئاشتی. ئەوانە هیچ شتێک ناهێننە ئاراوە. ئەمانە بڕیاری مردوون و هەرگیز کار ناکەن."
بڕیارە ترەمپ و پوتین رۆژی هەینی،15ـی مانگ، لە ویلایەتی ئەلاسکا کۆببنەوە، کۆبوونەوەیەک کە وەک دەرفەتێک بۆ پێشکەوتنی گەورە چاوی لێدەکرێت. بەرپرسێکی باڵای کۆشکی سپی بە "سی بی ئێس نیوز"ی ڕاگەیاندووە کە پلانی کۆبوونەوەکە هێشتا نەرمیی تێدایە و ئەگەری هەیە زێلێنسکیش بە جۆرێک لە جۆرەکان بەشدار بێت. دوو سەرچاوەش ئاشکرایان کردووە کە ترەمپ ئامادەیە کۆبوونەوەیەکی سێقۆڵی لەگەڵ زێلێنسکی و پوتین ئەنجام بدات، بەڵام لە ئێستادا کۆبوونەوەکە دووقۆڵییە، کە ئەمەش لەسەر داوای پوتین بووە.
لەکاردانەوەی کۆبوونەوە چاوەڕوانکراوەکەدا، چەندین سەرکردەی ئەوروپی بەیاننامەیەکی هاوبەشیان دەرکرد و رایانگەیاند: "دڵنیاین کە تەنها رێبازێک سەرکەوتوو دەبێت کە دیپلۆماسییەتی چالاک، پشتیوانی بۆ ئۆکراین و فشارخستنە سەر رووسیا بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕە نایاساییەکەی تێکەڵ بکات."
لە راگەیەندراوێکدا، کە لەلایەن ئۆرسۆلا ڤۆن دێر لاین، سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئەوروپا، کییەر ستارمەر، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا، جیۆرجیا مێلۆنی، سەرۆک وەزیرانی ئیتاڵیا، فریدریش مێرز، راوێژکاری ئەڵمانیا، دۆناڵد توسک، سەرۆک وەزیرانی پۆڵەندا و ئەلێکساندەر ستەب، سەرۆکی فینلاندەوە دەرچووە، هاتووە: "ئۆکراین ئازادی هەڵبژاردنی چارەنووسی خۆی هەیە. گفتوگۆی مانادار تەنها لە چوارچێوەی ئاگربەست یان کەمکردنەوەی دوژمنکارییەکاندا دەکرێت. ڕێگای ئاشتی لە ئۆکراین بەبێ ئۆکراین بڕیاری لەسەر نادرێت."
پێشتر ترەمپ رایگەیاندبوو کە ئامادەیە لەگەڵ هاوتا روسی و ئۆکراینییەکەیدا کۆببێتەوە، بەڵام رۆژی هەینی ئاماژەی بەوەدا کە رەنگە تەنها بە کۆبوونەوە لەگەڵ پوتین دەستپێبکات. هەروەها ئاماژەی بەوەشدا کە هەر رێککەوتنێک "ئەگەری گۆڕینەوەی هەندێک ناوچە"ی لەخۆدەگرێت، بەڵام هیچ وردەکارییەکی نەخستەڕوو.
هاوکات، "سی بی ئێس نیوز" بڵاویکردەوە کە جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، رۆژی شەممە لە بەریتانیا لەگەڵ راوێژکارانی ئاسایشی نیشتمانی ئەوروپا کۆبووەتەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر جەنگی روسیا و ئۆکراین.
بەپێی ئاگادارییەکەی وەزارەتی پەروەردە، ڕۆژی چوارشەممە، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٥، دوا وادەیە بۆ تۆمارکردنی منداڵان لە باخچە و خوێندنگە حکومییەکان. وەزارەت جەختی لەوە کردووەتەوە کە تۆمارکردن لە دوای ئەم وادەیە درێژ ناکرێتەوە.
وەزارەتی پەروەردە هۆکاری دیاریکردنی ئەم وادەیەی بۆ ڕێکخستنەوەی میلاکی مامۆستایان، تۆمارکردنی خوێندکاران لە سیستمی ئی-پەروەردە، و جیاکردنەوەی هۆبەکانی خوێندن گەڕاندووەتەوە. داواشی لە بەخێوکاران کردووە هاوکارییان بن بۆ ئەوەی پێش ڕێککەوتی ٢٠ی ئاب منداڵەکانیان لە باخچە و خوێندنگە حکومییەکان تۆمار بکەن.
تێبینییەکی گرنگ سەبارەت بە قوتابخانەکانی تیروپشک:
وەزارەت ڕوونیشیکردووەتەوە کە ئەو خوێندکارانەی ناویان لەو ناوەندانەی خوێندن تۆمارکردووە کە بە شێوازی تیروپشک خوێندکاران وەردەگرن، پاش ئەنجامدانی تیروپشک ئەگەر وەرنەگیران، مافیان هەیە لە قوتابخانەی سنووری جوگرافی خۆیان تۆماربکەن، ئەمەش پاش ٢٠ی ئابی ٢٠٢٥ دەبێت.
لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ رێگریکردن لە دیاردەی لێدانی بیری نایاسایی، مەفرەزەکانی پۆلیسی دارستانی بازیان دەستیان بەسەر ئامێرێکی بیرهەڵکەندندا گرت.
بەگوێرەی رگەیەندراوێکی پۆلیسی دارستان، مەفرەزەکانی بنکەی پۆلیسی دارستانی بازیان لە سنوری گوندی "بەگەجانی"، توانیویانە دەست بەسەر ئامێرێکی کارەبایی بیرهەڵکەندندا بگرن.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، ئامێرەکە لە جۆری (بەرینە) بووە و لەگەڵ پارچەکانیدا دەستی بەسەردا گیراوە، بەڵام تۆمەتبارەکە پێش گەیشتنی هێزەکانی پۆلیس لە شوێنی رووداوەکە هەڵاتووە.
پۆلیسی دارستان ئاماژەی بەوەشکردووە، پەڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ رووداوەکە رێکخراوە و رەوانەی دادوەری لێکۆڵینەوە کراوە بەمەبەستی گرتنەبەری رێکاری یاسایی پێویست دژی تۆمەتباری هەڵاتوو.
بەپێی لیستی گەرمترین ناوچەكانی جیهان ، لە 24 سەعاتی رابردوودا شارەكانی عیراق گەرمترین 15 ناوچەی جیهان بوون و ناوی هیچ شارو و وڵاتێكی تر لە لیستەكەدا نەهاتووە
لە لیستەكەدا، ناوچەی فرۆكەخانەی بەسرە لە پلەی یەكەمدا بوە و پلەی گەرما تێیدا گەیشتوەتە 52 پلەی سەدی، دواتر ناسریە و بەسرە و سەماوە و عەمارە لە لیستەكەدا دیاریكراون كە پلەی گەرما تێیاندا 50 پلەی سەدی بوە ، دواتریش هەریەك لە ناوچەكانیی رەفاعی لە ناسریە و فرۆكەخانەی نەجەف و كەربەلا و علی غەربی و فڕۆكەخانەی بەغداد و هیت و كوت و بەدرە بە 49 پلەی سەدی لە لیستی گەرمترین ناوچەكانی جیهاندا تۆماركراون ، لە دوای ئەوانیش دیوانیە و عەین تەمر تۆمار كراون كە پلەی گەرما تێیاندا زیاتر لە 48 پلەی سەدی بووە .
ئەوە لەكاتێكدایە ، كەشناسی عیراق لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، لە ناوەڕاستی ئەم هەفتەوە ئەو شەپۆلی گەرمای رووی لە عیراق و هەرێمی كوردستان كردووە، قۆناغ بە قۆناغ نامێنێت و بارستە هەوایەكی فێنك جێگەی دەگرێتەوە.
خێزانەکانی بارمتە ئیسرائیلییەکان لە کەرتی غەززە، حکومەتی بنیامین ناتانیاهۆیان بەوە تۆمەتبار کرد کە بڕیاریداوە بەردەوامی بە جەنگ بدات و قووڵتری بکاتەوە، ئەمەش وەک بڕیارێک بۆ کوشتنی ئەو بارمتانەی کە هێشتا لە ژیاندان و پشتگوێخستنی تەرمی ئەوانەی کوژراون.
لە راگەیەندراوێکدا، کە لەلایەن "کۆڕبەندی خێزانی بارمتەکان و ونبووان"ەوە بڵاوکراوەتەوە، هاتووە: "حکومەتی ئیسرائیل بڕیاری لە سێدارەدانی ئەو بارمتانەی داوە کە لە ژیاندان و بڕیاریشی داوە تەرمی بارمتە کوژراوەکانیش ون ببن".ئەمەش وەک کاردانەوە بۆ بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی ئیسرائیل دێت بۆ دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی داگیرکردنی تەواوەتی کەرتی غەززە، کە بە وتەی خێزانەکان "ڕاگەیاندنێکی فەرمییە بۆ پشتکردن لە بارمتەکان.
خێزانی بارمتەکان جەختیان لەوە کردەوە کە فراوانکردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لە غەززە لەبری گەیشتن بە رێککەوتنێکی گشتگیر، "حوكمی لەسێدارەدانە بۆ ئەو بارمتانەی کە ماون
".ئایناڤ زانگاوکەر، دایکی یەکێک لە بارمتەکان، حکومەتی تۆمەتبار کرد بە گۆڕینی ئامانجەکانی جەنگ لە رزگارکردنی بارمتەکانەوە بۆ داگیرکردنی کەرتی غەززە.
هەروەها دایکی ژمارەیەک لە بارمتە ئیسرائیلییەکان هەڕەشەی ئەوەیان لە ناتانیاهۆ کردووە کە ئەگەر پلانی داگیرکردنی غەززە جێبەجێ بکات و ببێتە هۆی کوژرانی منداڵەکانیان، ئەوا ڕووبەڕووی دادگای دەکەنەوە.
ئەم کاردانەوە تووندەی خێزانی بارمتەکان لە کاتێکدایە کە ناکۆکی لەناوخۆی حکومەت و دامەزراوە ئەمنییەکانی ئیسرائیلدا لەسەر پلانی داگیرکردنی غەززە لە ئارادایە. بەپێی هەندێک سەرچاوە، بەرپرسانی باڵای سەربازی هۆشدارییان داوە کە ئەم هەنگاوە ژیانی بارمتەکان دەخاتە مەترسییەوە.
خێزانەکان داوایان لە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و ئیدارەی ئەمریکا کردووە کە فشار لە حکومەتی ناتانیاهۆ بکەن بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێک کە کۆتایی بە جەنگ بهێنێت و ئازادکردنی سەرجەم بارمتەکان مسۆگەر بکات.
وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی حکومەتی هەرێمی کوردستان، پرۆسەی ناوتۆمارکردنی بۆ گەشتی حەجی کردە ئەلیکترۆنی و لەم رۆوە هاووڵاتیان دەتوانن لە ماڵەوە ناوی خۆیان تۆماربکەن.
ئەمڕۆ یەکشەممە، پشتیوان سادق، وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا وردەکاریی سیستمە نوێیەکەی خستەڕوو و رایگەیاند: "لەمەودوا هەر هاووڵاتییەک بیەوێت ناوی خۆی بۆ ئەنجامدانی فەریزەی حەج تۆمار بکات، دەتوانێت لە رێگەی مۆبایلەکەیەوە و لە ماڵی خۆی فۆڕم پڕبکاتەوە. وەڵامی وەرگرتنیشی لە ڕێگەی تیروپشکی ئەلیکترۆنییەوە بۆ دەگەڕێتەوە."
وەزیری ئەوقاف ئاماژەی بە چەند خاڵێکی پرۆسەکە کرد و وتی: "یەکێک لە سوودەکانی ئەم سیستمە ئەوەیە کە هەلی یەکسان بۆ هەموو خوازیاران دەڕەخسێنێت. پێشتر بڕێک پارە بۆ پڕکردنەوەی فۆڕم وەردەگیرا، بەڵام ئێستا بەخۆڕاییە و هیچ بڕە پارەیەک لە هاووڵاتیان وەرناگیرێت."
لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، پشتیوان سادق باسی لەوەشکرد کە پێشتر پرۆژەی یەکخستنی بانگدانی مزگەوتەکانیان جێبەجێکردووە و سیستمەکەیان کردووە بە ئەلیکترۆنی، کە لە رێگەیەوە بانگ لەلایەن بانگبێژە دەنگخۆشەکانەوە دەدرێت و پرۆسەکە لە زۆربەی شار و شارۆچکەکان جێبەجێ کراوە.
میدیاکانی ئێران بڵاویانکردەوە، ئەمڕۆ یەکشەممە، هێرشێکی چەکداری کرایە سەر بنکەیەکی پۆلیس لە شاری سەراوانی سەر بە پارێزگای سیستان و بەلوچستان لە باشووری رۆژهەڵاتی ئێران و بەهۆیەوە چوار کەس کوژران.
بەگوێرەی زانیارییەکان، هێرشەکە کاتژمێر 1:30 خولەکی بەرەبەیانی ئەمڕۆ روویداوە، کاتێک ژمارەیەک چەکدار تەقەیان لە بنکەی پۆلیسی شارەکە کردووە و دواتر رووبەڕووبوونەوە لەنێوان هێرشبەران و هێزە ئەمنییەکاندا دروست بووە.
سەرچاوە خۆجێییەکان رایانگەیاندووە، لە ئەنجامی پێکدادانەکاندا سێ لە هێرشبەرەکان کوژراون و دوو چەکداری دیکەش دەستگیرکراون. هاوکات، دەسەڵاتدارانی ئێران کوژرانی ئەفسەرێکی ئەمنییان لە هێرشەکەدا پشتڕاستکردەوە.
گومان دەکرێت هێرشبەرەکان سەر بە گرووپی "جەیش ئەلعەدل"ی ئۆپۆزسیۆن بن. ئەم گرووپە پێشتریش بەرپرسیارێتی خۆی لە چەندین هێرشی چەکداری لەو ناوچەیەدا ڕاگەیاندووە.
مانگی رابردوو، "جەیش ئەلعەدل" بەرپرسیارێتی هێرشێکی دیکەی گرتە ئەستۆ کە بووە هۆی کوژرانی لانی کەم هەشت کەس لە هێزە ئەمنییەکانی ئێران. هەروەها لە ساڵی 2019شدا، ئەو گرووپە بەرپرسیارێتی تەقینەوەیەکی خۆکوژی لە پاسێکی سوپای پاسداران گرتە ئەستۆ کە تیایدا 27 ئەندامی سوپا کوژران.
بەگوێرەی هەواڵێکی کەناڵی "سی بی ئێس"ی ئەمریکی، لە ئەنجامی رووداوێکی تەقەکردنی هەڕەمەکی لە شاری بالتیمۆر لە ویلایەتی میریلاند، شەش کەس برینداربوون کە یەکێکیان برینەکەی سەختە و یەکێکی دیکەشیان منداڵێکی تەمەن پێنج ساڵانە.
ریچارد وۆرلی، بەڕێوەبەری پۆلیسی بالتیمۆر رایگەیاند: "پۆلیس لێکۆڵینەوە لە رووداوێکی تەقەکردنی بەکۆمەڵ دەکات لە ناوچەی پارک هایتس لە بالتیمۆر. لە رووداوەکەدا شەش کەس برینداربوون، کە یەکێکیان منداڵێکی تەمەن پێنج ساڵانە".
وۆرلی ئەوەشی پشتڕاستکردەوە کە منداڵە پێنج ساڵانەکە فیشەکێک بەر قۆڵی کەوتووە و برینەکەی مەترسیدار نییە، بەڵام پیاوێکی دیکە لەنێو بریندارەکاندا دۆخی تەندروستی ناجێگیرە. تا ئێستا هیچ زانیارییەک لەبارەی ناسنامە و هۆکاری تەقەکەرەکە بڵاونەکراوەتەوە.
رووداوەکانی تەقەکردنی تاکەکەسی و بەکۆمەڵ لە سەرانسەری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا بە شێوەیەکی رۆژانە دووبارە دەبنەوە. بۆ نموونە، رۆژی شەممەی رابردوو، ناوچەی تایمز سکوێری بەناوبانگترین شوێنی گەشتیاری لە شاری نیویۆرک، رووداوێکی تەقەکردنی بەخۆیەوە بینی کە بووە هۆی برینداربوونی سێ کەس.
لەگەڵ بەردەوامی شەپۆلەکانی گەرما، پسپۆڕانی تەندروستی جەخت لەسەر گرنگی خواردنەوەی بڕی پێویستی ئاو دەکەن بۆ پاراستنی تەندروستی جەستە و خۆپاراستن لە وشکبوونەوە.
دەزگای خزمەتگوزارییە تەندروستییەکانی بەریتانیا (NHS) هۆشداری دەدات لەبارەی کەمخواردنەوەی ئاو لە رۆژە گەرمەکاندا و رێنمایی بڵاوکردووەتەوە بۆ پاراستنی شێی جەستە.
رەنگی میز نیشانەیەکی گرنگە
بەپێی ڕێنماییەکانی (NHS)، رەنگی کاڵی میز نیشانەیەکی باشە بۆ ئەوەی دڵنیابیتەوە کە جەستەت بڕی پێویستی شلەمەنی وەرگرتووە. پسپۆڕان ئامۆژگاریمان دەکەن کە لە رۆژانی گەرمدا، بەتایبەت لەکاتی وەرزشکردن یان ئارەقکردنەوەی زۆر، بڕی خواردنەوەی ئاو زیاد بکرێت.
دکتۆر سۆنالی رۆدەر، پزیشکی فریاکەوتنی بەریتانی دەڵێت: "لەم کاتانەی ساڵدا، بەتایبەت لەگەڵ تۆمارکردنی پلەی گەرمای پێوانەیی، زۆرێک لە حاڵەتەکانی نەخۆشی پەیوەندیدار بە گەرما دەبینم."
ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد: "هەموومان دەزانین ئاو بۆ ژیان پێویستە، بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە چەند ئاو بخۆینەوە؟ وەک یاسایەکی گشتی، پێویستە نیوەی کێشی لەشت بە یەکەی ئۆنس (ounce) ئاو بخۆیتەوە. بۆ نموونە، ئەگەر کێشت 160 پاوەند بێت، دەبێت 80 ئۆنس ئاو بخۆیتەوە کە دەکاتە نزیکەی دوو لیتر."
هەروەها روونیکردەوە کە لە هەندێک حاڵەتی تایبەتدا وەک وەرزشکردن، دووگیانی و شیردان، جەستە زیاتر پێویستی بە ئاو دەبێت.
چۆن بیری خۆتی بخەیتەوە کە پێویستە ئاو بخۆیتەوە؟
دکتۆر ڕۆدەر پێشنیاری بەکارهێنانی بتڵی گەورەی ئاو دەکات کە بە درێژایی رۆژ فێنک بمێنێتەوە، ئەمەش یارمەتیدەرە بۆ ئەوەی بە بەردەوامی ئاو بخۆیتەوە.
دیارترین نیشانەکانی وشکبوونەوەی جەستە:
- هەستکردن بە تینوێتی زۆر
- میزی تۆخ و بۆن ناخۆش
- کەمتر میزکردن لە رێژەی ئاسایی
- گێژبوون و سەرئێشە
- هەستکردن بە ماندوێتی
- وشکبوونی دەم و زمان و لێوەکان
- چاوەکان کەمێک دەچن بەناودا
کێن ئەو کەسانەی زیاتر مەترسی وشکبوونەوەیان لەسەرە؟
- نەخۆشەکانی شەکرە
- ئەوانەی تووشی سکچوون یان ڕشانەوە بوون
- ئەوانەی بۆ ماوەیەکی زۆر لەبەر تیشکی خۆردا دەمێننەوە
- ئەوانەی ماددە کحولییەکان زۆر دەخۆنەوە
- وەرزشوانان و ئەو کەسانەی ئارەقەیەکی زۆر دەکەنەوە
- ئەوانەی دەرمانی میزپێکەر بەکاردەهێنن
- ئەوانەی تووشی تا بوون
چارەسەر چییە ئەگەر هەست بە وشکبوونەوە بکەیت؟
لەکاتی دەرکەوتنی نیشانەکانی وشکبوونەوەدا، پێویستە دەستبەجێ شلەمەنی بخورێتەوە. ئەگەر هەست بە دڵتێکهەڵاتن یان ڕشانەوە دەکەیت، هەوڵبدە بە قومە ئاوی بچووک دەستپێبکەیت و وردە وردە بڕەکەی زیاد بکەیت.
لە کەرکوک گەورەترین چالاکی هونەری و رۆشنبیریی بەڕێوەدەچێت لەژێر ناوی "فیستیڤاڵی کەرکوک هێمای پێکەوەژیانە".
فیستیڤاڵەکە لەسەعات 7ی ئێوارە لەهۆڵی سەنتەری رۆشنبیری کەرکوک ساز دەکرێت و لەلایەن وەزارەتی رۆشنبیری عیراق و بەبەشداریی سەرۆک کۆماری عیراق ساز دەکرێت.
بەپێی ئەجێندای فیستیڤاڵەکە وتاری هەر یەک لەد. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق و ئەحمەد فەکاک ئەلبەدرانی وەزیری رۆشنبیری عیراق و رێبوار تەها پارێزگاری کەرکوک پێشکەش دەکرێن.
دواتر کار و چالاکیەکانی فیستیڤاڵ بەڕێوەدەچێت کەچەندین چالاکی هونەری و رۆشنبیری پێکهاتەکانی پارێزگاکە لەخۆ دەگرێت، سازدانی فیستیڤاڵەکەش هەوڵێکە بۆ مکۆمترکردنی گیانی برایەتی و پێکەوەژیان لەپارێزگای کەرکوک.
دەم پارتی رایدەگەیەنێت، دیموكراسیبوونی توركیا پەیوەستە بە چارەسەركردنی پرسی كورد و پێویستە زمانی سیاسەتیشی بگوڕێت.
تەمەل تەیب جێگری هاوسەرۆكی گشتی پارتی یەكسانی و دیموكراسی گەلان "دەم پارتی" رایگەیاند، چاوەڕوانییان لە ئۆپۆزسیۆنی توركیا ئەوەیە، پرۆسەی چارەسەریی وەك هەلێك بۆ چارەسەركردنی پرسی كورد ببینێت، لەبەرئەوەی ئۆپۆزسیۆن دەخوازێت لە داهاتوودا دەسەڵات بگرێتەدەست و دەبێت پشتیوانی لە پرسی چارەسەری كێشەی كورد بكات.
وتیشی، دەبێت دەسەڵات دەستبەرداری ئەو بیركردنەوەیە ببێت كە پێیوابێت پرسی چارەسەریی تەنها لە ناوبردنی چەكە، چونكە دەبێت دەسەڵات دەستەواژەی توركیای بێ تیرۆر بەكار نەهێنێت و زمانی سیاسەتی بگۆڕێت.
کۆریای باکور بڵندگۆی سەر سنورەکانی لەگەڵ کۆریای باشوور لابرد، بڵندگۆکان لە پێشتردا بۆ مەبەستی پڕوپاگەندە و شەڕی دەرونی بەرامبەر بەیەکتر بەکاریان هێناوە.
ئەم هەنگاوەی کۆریای باکور لەدوای 2 مانگ لەدەستبەرکاربوونی سەرۆکی نوێی کۆریای باشور دێت، کە لە چەند ناوچەیەکی سنوریی جیاواز لە دەستپێشخەرییەکدا بڵندگۆکانی لابرد.
سوپای کۆریای باشوور رایگەیاند، چاودێری سوپای کۆریای باکوریان کردووە کە هەندێک بڵندگۆی پڕوپاگەندەیی کە ئامانج لێی باشوور بووە لە بەشێک لە ناوچە سنوورییەکان لابراون، ئەمەش دوای هەنگاوە هاوشێوەکانی سیئۆل.
سوپا ئاماژەی بەوەشکردووە، بەردەوام دەبن لە چاودێریکردنی ئەوەی ئایا هەڵوەشاندنەوەی سنوورەکە لە هەموو بەشەکانی ناوچەی سنووریدا ئەنجام دەدرێت یان نا.
دەسەڵاتدارانی کۆریای باشوور دووشەممەی رابردوو دەستیان کرد بە لابردنی بڵندگۆی پڕوپاگەندەیی دژە کۆریای باکوور لەسەر سنوورەکان، ئەمەش وەک هەوڵەکانی لی بۆ زیندووکردنەوەی دیالۆگەکانی نێوان هەردوو ڕکابەر کە لە مێژە وەستابوو، سەیردەکرێت.
هەردوو کۆریا تائێستاش لە شەڕدا ماونەتەوە دوای ئەوەی لە ساڵانی 1950-1953 بە ئاگربەست کۆتایی هات، بەڵام لەماوەی چەند ساڵی رابردوودا پەیوەندییەکانی نێوانیان تێکچووە، ساڵانێکیشە پەخشی پڕوپاگەندەیی سنوور بەزاندن لە رێگەی بڵندگۆوە بەکاردەهێنن.
ڤۆڵدۆمیر زێلێنسکی سەرۆک کۆماری ئۆکراین هۆشداریدا لەوەی ئەو بڕیارانەی کە بەبێ وڵاتەکەی دەدرێن ئاشتی ناهێنێتە ئاراوە، بیرۆکەی رادەستکردنی خاکی وڵاتەکەی بە روسیا رەتکردەوە لە کاتێکدا سەرۆکەکانی روسیا و ئەمریکا خۆیان بۆ کۆبوونەوەی لوتکەی هەفتەی داهاتوو ئامادە دەکەن.
ترەمپ رایگەیاند کە رۆژی ١٥ی ئاب لە ئەلاسکا چاوی بە پوتن دەکەوێت
زێلێنسکی لە سۆشیال میدیادا نووسیویەتی، " خەڵکی ئۆکراین دەستبەرداری زەوییەکانیان نابن بۆ داگیرکەر"، ئاماژەی بەوەشکردووە، "هەر بڕیارێک لە دژی ئێمە و بەبێ ئۆکراین، دژی ئاشتییە و هیچ دەستکەوتێکیش بەدەست ناهێنن".
وەزیرانی دەرەوەی ئوسترالیا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا، نیوزلەندا و بەریتانیا بە توندی ئیدانەی بڕیارەکەی کابینەی ئاسایشی ئیسرائیلیان کرد بۆ دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی نوێ و بەرفراوان لە غەززە.
لە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا، وەزیرەکان جەختیان لەوە کردەوە، "ئەو پلانانەی کە حکومەتی ئیسرائیل رایانگەیاندووە، پێشێلکردنی یاسا مرۆییە نێودەوڵەتییەکانە"، بەپێی ئاژانسی رۆیتەرز.
کابینەی ئاسایشی ئیسرائیل پلانی دەستبەسەرداگرتنی شاری غەززەی پەسەند کرد و ئەم هەنگاوەش رەخنەی زۆری لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات بەدوای خۆیدا هێناوە، لە کاتێکدا نیگەرانییەکان سەبارەت بەو شەڕە نزیکەی دوو ساڵە زیاد دەکات.
نەتەوە یەکگرتووەکان: بڕیارەکەی ئیسرائیل لەسەر غەززە هەڵکشانێکی مەترسیدارە
لەلایەکی دیکەوە، سێ سەرچاوەی دیپلۆماسی بە ئاژانسی فرانس پرێسیان راگەیاندووە، بڕیارە سبەینێ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆببێتەوە و پلانی ئیسرائیل بۆ دەستبەسەرداگرتنی شاری غەززە تاوتوێ بکات، سەرەتا بڕیار بوو کۆبوونەوەکە ئەمڕۆ شەممە ئەنجام بدرێت بەڵام بۆ سبەینێ دواخرا.
کۆبوونەوەکە بڕیارە سەعات ١٠ی بەیانی (2:00ی پاشنیوەڕۆ بە کاتی ناوەندی ئەمریکا) بەڕێوەبچێت.
دوای شەش رۆژ لەچەند شار و شارۆچکەیەکی هەرێمی کوردستان و کەرکوک و گەرمیان، ئەمڕۆ دوایین وادەیە بۆ تۆمارکردنی سکاڵا لەسەر عەجاج کە ناسراوە بە جەلادەکەی زیندانی نوگرەسەلمان.
لە ئەمنە سورەکەی سلێمانی کە تیایدا سکاڵاکان تۆماردەکرێن، شایەتحاڵێکی ناو زیندانەکە بە کوردسات نیوزی راگەیاند، عەجاج لەهەموو کەسێکی ناو زیندانەکەی دەدا لەسەرجەم تەمەنە جیاوازەکان، دەڵێت ئێستاش کە ناوی دەهێنن لێی دەترسم چونکە زۆر دڕندە بوو.
ئەو زیندانەی ناو نوگرەسەلمان باس لەوەشدەکات، بەبەچاوی خۆمەوە پیرێژنێک بەپێ لەقە لەبەرچاوی خۆمدا گیانیلەدەستدا، جگە لە ئازاردانی جەستەیی لەڕوی دەرونییەوە زۆر ئازاردراوین.
هاوکات لە مۆنۆمێنتی ئەنفال لە چەمچەماڵ و بەڕێوەبەرایەتی شەهیدان و ئەنفالکراوانی گەرمیان وەرگرتنی سکاڵاکان بەردەوامن، کە تیایدا وتە لە شایەتحاڵ و زیندانییەکانی نوگرە سەلمان وەردەگیرێن وەکو بەڵگە لەسەر تاوانەکانی عەجاج.