هەواڵەکان
لە کاتێکدا ئاڵۆزییە سەربازییەکانی ناوچەکە بەردەوامن، بەرپرسانی هیندستان رایانگەیاند،کە لە گفتوگۆدان لەگەڵ ئێران بۆ رێگەدان بە تێپەڕبوونی 23 کەشتیی نەوتهەڵگر وغازی سروشتی (LNG) کە لەناو ئاوەکانی کەنداو گیریان خواردووە.
رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ لە زاری دووو بەرپرسی هیندستانەوە بڵاویکردوەوە و لەگەڵ ئێراندا لە گفتوگۆدان بۆ تێپەربونی 23 کەشتی نەوتهەڵگر و غازی سروشتی وڵاتەکەیان بە گەروی هورمزدا، ئەمەش لەدوای، کە هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران بوونە هۆی پەککەوتنی هاتوچۆی دەریایی لە گەروە ستراتیژییەکەدا.
سوبراهمانیان جایشانکار، وەزیری دەرەوەی هیندستان، پەیوەندییەکی تەلەفۆنیی لەگەڵ عەباس عێراقچی هاوتا ئێرانییەکەی ئەنجامداوە بۆ گەرەنتی کردنی "رێڕەوێکی ئارام" بۆ ئەو کەشتیانە.
پاسەوانی سنووریی هیندستانیش بە خاوەن کەشتییەکانی راگەیاندووە، کە ئامادەن پاراستنیان بۆ دابین بکەن و لە کاتی گەیشتنیان بە بەندەرەکانی هیندستان و چاوەڕوان دەکرێت یەکەم کاروانی ئەم کەشتیانە لە کۆتایی ئەم هەفتەیەدا دەست بە تێپەڕین بکەن.
وەزیری بەرگری ئەمریکا رایگەیاند، کە وڵاتەکەی خەریکی لەناوبردنی سوپای ئێرانە بە شێوازێکی "بێوێنە" و ئاماژەی بەوە کرد، کە ئێستا ئێران هیچ بەرگرییەکی ئاسمانی، هێزی دەریایی یان سەکۆی هاویشتنی موشەکی نەماوە، وتیشی کاردەکەن بۆ ئەوەی ئێران نەتوانێت دوای لەناوبردنی مووشەکی نوێ دروست بکات.
بیت هیگسێس، وەزیری بەرگری ئەمریکا جەختی کردەوە، کە فڕۆکە جەنگییەکان بەپێی زانیارییە هەواڵگرییە پێشکەوتووەکان ئامانجەکانیان دەپێکن و تەواوی هێڵەکانی بەرهەمهێنانی مووشەکی ئێرانیان تێکشکاندووە، بە جۆرێک کە تاران نەتوانێت مووشەکی نوێ دروست بکاتەوە.
هەروەها ئاماژەی بەوە دا، کە سەرکردەکانی ئێران لە ژێر زەویدا خۆیان حەشارداوە و رابەری باڵای ئەو وڵاتەش بەهۆی برینداربوونیەوە پەیامی نووسراو بڵاودەکاتەوە و خۆی دەرناکەوێت.
لە کۆتاییدا وەزیری بەرگری ئەمریکا جەختی لەسەر بەردەوامی هێرشەکان کردەوە و رایگەیاند کە بە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای زیرەکی دەستکرد، ئامانجەکانیان کە لەناوبردنی تەواوی پیشەسازییە بەرگرییەکانی ئێرانە، بەدی دەهێنن.
سەرۆكایەتی كۆماری عیراق ئیدانەی هێرشەكانی سەرناوچەكانی عیراق و هەرێمی كوردستان دەكات و داوای راگرتنی گرژییەكان و پاراستنی سەقامگیریی عێراق دەكات.
سەرۆكایەتی كۆماری عیراق لە راگەیەندراوێكدا رایگەیاند، ئەو هێرشە سەربازییە بێ پاساوانەی كراونەتە سەر ناوچە جیاوازەكانی عیراق بە گشتی و هەولێر و سلێمانی بەتایبەتی، دەبێتەهۆی ناسەقامگیری رەوشی ناوچەكە و عیراق.
داواشیكردووە، گرژییەكان رابگرێت و پەنا بۆ گفتوگۆ و چارەسەری سیاسی ببرێت و هەوڵەكان بۆ تێپەڕاندنی ئاڵۆزییەكان یەكبخرێن.
سەرۆكایەتی كۆماری عیراق بەپێویستی دەزانێت لەم دۆخە هەستیارەدا یەكریزی نیشتمانی پتەوتر بكرێت و راشیگەیاندووە، هەماهەنگی نێوان حكومەتی فیدراڵ و حكومەتی هەرێم یارمەتیدەر دەبێت بۆ تێپەراندنی ئاستەنگەكان
وێڕای دەربڕینی هاوخەمی بۆ بنەماڵەی قوربانییان، داوای كرد هەموو لایەك بەرپرسیارانە بۆ پاراستنی سەروەریی عێراق كار بكەن.
بەهۆی گرژییەکانی ناوچەکە و بەردەوامی شەڕ وڵاتی کوەیت، لەبارەی ئاهەنگەکانی هاوسەرگیریەوە راگەیەندراویکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛ هەموو بۆنە وئاهەنگێکی هاوسەرگیری لە هۆڵەکاندا قەدەغەیە تا کاتێکی نادیار.
وەزارەتی کاروباری کۆمەڵایەتی لە دەوڵەتی کوەیت، بڕیارێکی نوێی دەرکردوە و کە ئەنجامدانی هەموو جۆرە ئاهەنگ و بۆنەیەکی هاوسەرگیری لەو هۆڵانەی، کە سەر بە وەزارەتەکەن رادەگیرێت تا کاتێکی نادیار.
وەک ئاماژەیان پێکردوە، ئەم بڕیارە لە چوارچێوەی رێکارە خۆپارێزییەکانی وەزارەتی ناوخۆدایە بۆ پاراستنی ئاسایش و سەلامەتی گشتی دراوە و لە رێکەوتی دەرچوونی راگەیەندراوەکە تا کاتێکی نادیار کاری پێدەکرێت.
هەروەها وەزارەتەکە داوای لەو کەسانە کردووە، کە پێشتر هۆڵیان گرتوە و دەیانەوێت هەڵیبوەشێننەوە، سەردانیان بکەن بۆ تەواوکردنی رێکارە یاساییەکان و وەرگرتنەوەی مافەکانیان.
وڵاتی کوەیت داواش لە هاووڵتییانی دەکات، پابەندبن بەو رێنمایی و رێکارە خۆپارێزییانەی، کە لەلایەن لایەنی پەیوەندیدارەوە دەرچووە بە مەبەستی پاراستنیان.
رۆژنامەی فایننشاڵ تایمز لە زاری چەند سەرچاوەیەکی ئاگادارەوە بڵاویکردەوە، کە ئەمریکا لە سەرەتای دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی دژ بە ئێران، بڕێکی زۆر لە تەقەمەنی و مووشەکی "تۆماهۆک"ی بەکارهێناوە، بە جۆرێک کە یەدەگی چەندین ساڵی ئەو وڵاتە بووە.
سەرچاوەکان بەبێ خستنەڕوی ئاماری موشەکەکان، ئاماژەیان بەوە کردووە، کە ئەم بەکارهێنانە زۆرەی مووشەکە دوورمەودا و پێشکەوتووەکان کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر هێزی دەریایی ئەمریکا دەبێت و بۆ چەندین ساڵی داهاتوو شوێنەوارەکانی دەمێنێتەوە.
ئەمەش لە کاتێکدایە کە لە 28ی شوباتەوە هێرشەکان بۆ سەر خاکی ئێران دەستیپێکردووە تا ئێستاش بەردەوامە، لە بەرامبەردا ئێران هێرشی تۆڵەسەندنەوە دەکاتە سەر ئامانجە ئیسرائیلییەکان و بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا.
مووشەکی تۆماهۆک، کە درێژییەکەی دەگاتە شەش مەتر، بە یەکێک لە وردترین و کوشەندەترین چەکە دوورمەوداکانی پنتاگۆن دادەندرێت، دەتوانێت لە مەودای زیاتر لە 1500 کیلۆمەترەوە ئامانجەکەی بە وردی بپێکێت و ئەمریکا لە یەکەم رۆژی جەنگەکەوە بەکاری هێناوە.
سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دەڵێت ئەمریكا زۆربەی ئامانجەكانی لە ئێران بەدەستهێناوە بەڵام هیچ ئاماژەیەك بۆ كەوتنی ئیڕان لەئارادا نییە.
بافڵ تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەمیانی بەشداریكردنی لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ پیێرس مۆرگن كە رۆژنامەنووسێكی دیاری بەریتانیا رایگەیاند، زۆربەی ئامانجە سەربازیەكانی ئەمریكا لە جەنگی دژی ئێراندا بەدەستهاتون، هەروەها بەشێوەیەكی بەرچاو تواناكانی ئێرانی بۆ هێرشێكردن كەمكردووەتەوە.
سەرۆكی یەكێتیی، باسی لەوەشكرد، پێناچێت ئێران هیچ توانایاكی ئەوتۆی هەبێت بۆ پەرەدان بە چەكی ئەتۆمی، لەگەڵ ئەوەشدا هێرشەكان بۆ سەری بەردەوامن بەڵام هیچ ئاماژەیەك بۆ خۆپیشاندان یان دژایەتی ناوخۆیی یان كەوتنی دەسەڵاتی ئێستای ئێران لەئارادا نییە.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە و رایگەیاندوە، کە هێزەکانی وڵاتەکەی خەریکی وێرانکردنی سەرتاسەریی "نیشتیمانی تیرۆر"ن لە ئێران، چ لە رووی سەربازی، ئابووری و هەموو سێکتەرەکانی ترەوە، دەشڵێت چاوەڕێکەن بزانن ئەمڕۆ چیان بەسەر دێت.
ترەمپ ئاماژەی بەوە کردوە، کە سیستمە بەرگری و سەربازییەکانی ئێران بە تەواوی تێکشکاون؛"هێزی دەریایی ئێران لەناوچووە، هێزی ئاسمانییان بوونی نەماوە، و تەواوی مووشەک و درۆنەکانیان رووبەڕووی پرۆسەیەک بوونەتەوە.
لە بەشێکی دیکەی وتەکانیدا، ترەمپ جەختی لەوە کردەوە کە سەرکردەکانی ئێران لەسەر روی زەوی سڕدراونەتەوە، بەو پێیەی ئەو ئەودەسەڵاتە بۆ ماوەی 47 ساڵ سەرقاڵی کوشتنی خەڵکی بێتاوان بووە لە سەرانسەری جیهاندا.
سەرۆکی ئەمریکا بە زمانێکی هەڕەشەئامێزەوە هۆشداری دایە دەسەڵاتدارانی ئێستای ئێران و دەڵێت؛ ئێمە خاوەنی هێزێکی ئاگرینی بێوێنە و تەقەمەنی بێسنوور و کاتێکی زۆرین، چاوەڕێ بن بزانن ئەمڕۆ چ چارەنووسێک چاوەڕوانی ئەوان دەکات.
وەزیری بەرگریی ئیسرائیل هۆشداریی دەداتە لوبنان ئەگەر بێتو هێرشە موشەکییەکانی حزبوڵا رانەگرێت
ئیسرایل کاتز وەزیری بەرگریی ئیسرائیل رایگەیاند، جۆزێف عۆن سەرۆکی لوبنانی ئاگادارکردووەتەوە کە ئەگەر حکومەتەکەی رێگریی نەکات لە هێرشە موشەکی و درۆنییەکانی حزبوڵا بۆسەر وڵاتەکەیان، ئەوا خۆیان رێگرییان لێدەکەن و دێنە ناو باشوری وڵاتەکەیانەوە.
وتیشی، دوێنێ حزبوڵا بەچڕی ناوچە جیاجیاکانی وڵاتەکەیانی بۆردومان کردووە و سوپای ئیسرائیلیش بە بەهێزییەوە بەرپەچی ئەو هێرشانەی داوەتەوە و پێگەکانی گروپە چەکدارییەکەشی لە باشوری لوبنان بە ئامانج گرتووە.
ئاماژەی بەوەشداوە، پێویستە هاووڵاتیانی لوبنان باشوری وڵاتەکە جێبهێڵن، تاکو لە کاتی جێبەجێکردنی ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی ئیسرائیل لە لوبنان، زیانیان بەرنەکەوێت.
بارەگایەکی حەشدی شەعبی لە بەغداد کرایە ئامانج و سوپای عیراقیش لە مەخمور بە چوار فڕۆکەی بێفڕۆکەوان هێرشی کراوەتەسەر
فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکا سەربازگەی کەمپی سەقریان لە باشوری بەغداد بۆردومانکرد و بەوهۆیەشەوە ئەندامێکی حەشدی شەعبی کوژرا و سیانی تریش برینداربوون.
لەلایەکی تریشەوە سوپای عیراق راگەیەنراوێکی لەبارەی هێرشە درۆنییەکانی ئەمڕۆی حەشدی شەعبی بۆسەر بارەگاکانیان لە مەخمور بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە، بە چوار درۆن هێرش کراوەتەسەر هێزەکانیان.
لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، هێرشە درۆنییەکان هیچ زیانێکی گیانیان لێنەکەوتووەتەوە و لایەنە پەیوەندیدارەکانیش دەستیانکردووە بە بەدواداچوون بۆ وردەکارییەکانی رووداوەکە.
لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش روونکراوەتەوە، سوپای عیراق بەدەوام دەبێت لە ئەرکەکانی سەرشانی و ئەم جۆرە هێرشانە ڕای بەرامبەر پاراستنی یەکڕیزی عیراق ناگۆڕێت و ئامادەشن بۆ بەرپەچدانەوەی هەر هێرشێکی دیکەی لەو جۆرە.
لە یەکەم پەیامیدا، وەک رێبەری باڵای ئێران موجتەبا خامنەیی رایگەیاند، بنکەکانی دوژمن لە ناوچەکە ئامانجیان کۆنترۆڵکردنی وڵاتەکانیانە و پێشنیاز دەکەن وڵاتانی ناوچەکە بنکەکانی ئەمریکا دابخەن.
موجتەبا خامنەی رایگەیاندوە، گەروی هورمز بە داخراوی دەمێنێتەوە و هەوڵەکان بۆ دابەشکردنی ئێرانیان شکست پێهێناوە.
لە پەیامەکەدا جەختیشیکردوەتەوە دەستبەرداری خوێنی شەهیدەکانیان نابن و تۆڵەیان دەکەنەوە و بونی هاووڵاتییانی وڵاتەکەشی لە گۆڕەپانەکەدا بە تایبەت لە رۆژی قودسدا دەبێتە گورزێکی کەمەرشکێن بۆ دوژمن.
لەبەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا، کە تەلەفیزیۆنی رەسمی ئێران بڵاویکردوەتەوە دەڵێت؛ باوەڕیان بە دۆستایەتی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ هەیە، بەڵام ناچارن بەردەوام بن لە بەئامانجگرتنی بنکەکانی ئەمریکا لەو وڵاتانە.
جەختیشیکردوەتەوە، کە لە بنکەکانی دوژمنەوە هێرشیان کراوەتە سەر و ئەوانیس ناچاربوون وەڵامیان بدەنەوە.
موجتەبا خامنەیی دوپاتیکردوەتەوە، لە تۆڵەسەندنەوەی ئەو تاوانانەی، کە دوژمن ئەنجامی داوە، بە تایبەت کۆمەڵکوژی قوتابخانەی میناب درێغی ناکەن و بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە دەکەنە ئامانج
وەزیری وزەی ئەمریکا رایگەیاند، کە پڕۆسە سەربازییەکەیان بەرانبەر بە ئێران کاتی دەبێت و پێشبینی دەکرێت تەنها چەند هەفتەیەک بخایەنێت نەک چەند مانگێک
کریس رایت، وەزیری وزەی ئەمریکا رایگەیاند، لە ئێستادا ناتوانین کەشتییەکان لە گەروی هورمز بپارێزین و جەختی لەوە کردەوە، کە تاکە بژاردە لە کۆتاییدا تێکشکاندنی تواناکانی ئێرانە بۆ کۆتایی پێهێنان بە هەڕەشەکردن لە وڵاتانی دراوسێ و پاراستنی ئاسایشی گەروە نێودەوڵەتییەکان.
ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد، لە داهاتودا کە گەروی هورمز دووبارە دەکرێتەوە و هێزەکانیان لەوێ دەبن بۆ لەناوبردنی هەڕەشە ئێرانییەکان.
سەبارەت بە پاراستنی کەشتییە بازرگانییەکان، ناوبراو ئاشکرای کرد، کە لە ئێستادا چاودێریکردنی کەشتییەکان لەلایەن کەشتییە جەنگییەکانەوە جێبەجێ ناکرێت، بەڵام ەب ئەگەری زۆرەوە لە کۆتایی ئەم مانگەدا هێزی دەریایی ئەمریکا دەست بەو کارە دەکات.
هەروەها ئاماژەی بەوە کرد کە بەکارهێنانی یەدەگی ستراتیژیی نەوت یارمەتیدەر دەبێت بۆ تێپەڕاندنی ئەو پشێوییانەی لە بازاڕدا دروست دەبن، بەتایبەت بۆ هاوکاریکردنی بازاڕە ئاسیاییەکان کە زۆرترین زیانیان بەرکەوتووە.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیران بە مەبەستی دڵنیابوونەوە لە دۆخی بازاڕ و دابینکردنی پێداویستییە سەرەکییەکانی هاووڵاتییان لەگەڵ ژمارەیەک لە بازرگانانی بواری خۆراکی سلێمانی کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا کە رۆژی پێنج شەممە12ـی 3ـی 2026 بەڕێوەچوو، جێگری سەرۆک وەزیران رایگەیاند: هەموو رێوشوێنێکی پێویست دەگرینەبەر بۆ دابینکردنی خۆراک و پێداویستییە سەرەکییەکانی هاووڵاتییان و جەختیشی کردەوە رێگە نادرێت بە دەستکاریکردنی نرخ و گرانکردنی نرخی پێداویستییەکانی خەڵک.
پاش گفتوگۆکردن لەسەر رێوشوێنەکان، بازرگانان قوباد تاڵەبانییان دڵنیا کردەوە لە کۆگانی سلێمانیدا خۆراک و پێداویستیی سەرەکی هاووڵاتییان دابین کراوە و هیچ مەترسییەک لەسەر بازاڕ نییە، سەبارەت بە هاوردەکردنی خۆراکی پێویست بۆ داهاتووش، قوباد تاڵەبانی ئامادەیی حکومەتی دەربڕی بۆ پێشکەشکردنی هەموو جۆرە هاوکاری و کارئاسانییەک بە بازرگانەکان.
لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا باس لەوەکرا کە کاربکرێت بۆ زیادکردنی بەرهەمی ناوخۆیی و دروستکردنی کارگەی نوێی پیشەسازی خۆراک. لەم بارەیەشەوە پاش گفتوگۆیەکی ورد بڕیار لەسەر هەندێک رێوشوێنی پێویست درا کە حکومەت و کەرتی تایبەت پێکەوە هاوکاربن لە دروستکردنی ژمارەیەک کارگەی نوێ. لەم چوارچێوەیەدا قوباد تاڵەبانی ئامادەیی خۆی و حکومەتی دەربڕی ئاسانکاری پێویست پێشکەشی وەبەرهێنەران و بازرگانان بکات.
وەزارەتی دادی عیراق رایگەیاندوە، لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەکانی بۆ پاراستنی سامانی گشتی و گەڕاندنەوەی پارە دزراوەکان بۆ دەرەوەی وڵات، دەستکەوتێکی یاسایی گرنگی لە شانشینی ئوردن بەدەستهێناوە، بە گەڕاندنەوەی زیاتر لە 107 ملیۆن دۆلاری براوی دەوڵەت.
وەزارەتی داد رایگەیاندوە، بەپێی بڕیارێکی دادگا، بڕی زیاتر لە یەک ملیۆن و حەوت سەد هەزار دۆلار لە یەکێک لە تاوانبارە هەڵاتووەکان وەرگیرایەوە، کە پێشتر بە تۆمەتی زیان گەیاندن بە ماڵی دەوڵەت و خراپ بەکارهێنانی پلە و پۆستەکەی سزای بۆ دەرچوو بوو.
وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەشکردوە، ئەم بڕیارە دەرەنجامی بەدواداچوونی ورد و بەردەوامی بەڕێوەبەرایەتی بەڕێوەبردنی داوا دەرەکییەکانی سەر بە وەزارەتی داد بوو لەبەردەم دادگای سەرەتایی عەممان.
ئەوەشیخستوەتەڕوو، دوای ئەوەی وەزارەت سەرجەم بەڵگەنامە و بەڵگە یاساییە پێویستەکانی پێشکەش بە پارێزەرانی دۆسیەکە کرد بۆ سەلماندنی مافی عیراق لەو بڕە پارەیە.
لە کۆتاییدا، دادگای مافی سەرەتایی عەممان بڕیاری کۆتایی و بنبڕی دا بە جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دادگای "بداءة"ی بەغدا/کەرخ، ئەمەش ڕێگە خۆش دەکات بۆ دەستپێکردنی ڕێکارە یاساییەکانی دەستبەسەرداگرتنی موڵک و ماڵە گواستراوە و نەگواستراوەکانی تاوانبارەکە لە ئوردن و گەڕاندنەوەیان بۆ ناو خەزێنەی دەوڵەتی عیراق.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، وەزارەتی تەندروستی ئیسرائیل رایگەیاند، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا 179 کەس لە نەخۆشخانە خەوێندراون و ژمارەیەکیان رەوشی تەندروستیان سەختە، بەبێ خستنە رووی ئاماری گیان لەدەستدان دەشڵێت؛ نزیکەی سێ هەزار هاووڵاتی بریندارن.
وەزارەتی تەندروستی ئیسرائیل لە راگەیەندراوێکی بڵاویکردوەتەوە، تێیدا هاتووە؛ کۆی ژمارەی بریندارەکان (ئیسرائیلییەکان) لە سەرەتای دەستپێکردنی شەڕی دژی ئێرانەوە گەیشتووەتە دوو هەزار و 745 کەس، 85 کەسیان تا ئێستا لوژێر جاودێری تەندروستیدان و چارەسەر وەردەگرن
ئاماژەیان بەوەشکردوە، لە24 سەعاتی رابردوودا 179 بریندار لە نەخۆشخانە خەوێندراونو ژمارەیەکیان رەوشی تەندروستیان سەختە.
ئەوەشیان خستوەتەڕوو، ژمارەیەک لەو بریندارانە لەکاتی ئاگادارکردنەوەی بونی مەترسی موشەک و راکردنیان بۆ پەناگەکان برینداربوون .
بەرێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی بڵاویکردوەتەوە، کەسیکیان دەستگیرکردوە، کە بەناوی کۆمپانیای پاکەرەوە پارەی لە هاووڵاتییان وەرگرتوە و ئاماژەیان بەوەشکردو دوای دەستگیرکردنی دەستگیراوە بەسەر 150 هەزر دیناریسدا کە لە هاووڵاتییانی وەرگرتوە.
لە راگەەندراویكدا پۆلیسی سلێمانی دەڵێت؛ دوای ئاگادار کردنەوەی مەفرەزەکانی بەشی پۆلیسی فریاکەوتنی بەڕێوەبەرایەتییەکەیان، کە کەسێک لە گەڕەکی زەرگەتەی شاری سلێمانی بەناوی کۆمپانیای پاکەرەوەوە پارەی جەژنانەی لەهاوڵاتیان وەرگرتوو، .دەستبەجێ مەفرەزەکانی بەشی پۆلیسی فریاکەوتن گەیشتنە شوێنەکە.
ئاماژەیان بەوەشکردوە، توانیان تۆمەتبارێک بەناوی (ر، أ، خ) لەدایکبووی (2002)دەستگیربکەن و دەستیشبگرن بەسەر ئەو بڕە پارەیەد، کە لەهاووڵاتیانی وەرگرتبوو، کە بڕەکەی نزیکەی (150) سەدو پەنجا هەزار دینار بووە.
پۆلیسی سلێمانی دەشلێت؛ دوای ئەوەی تۆمەتبار رادەستی بنکەی پۆلیسی بەختیاری کرا، پەڕاوی لێکۆڵینەوەی بۆ روداوەکە کراوەتەوە و لەئێستادا بەبڕیاری بەڕێز دادوەرو بەپێی ماددەی (٢٤٠) لەیاسای سزادانی
وەک رێگایەکی چارەسەر بۆ رێگریکردن لە بەزربونەوەی نرخی نەوت لە بازارەکانی جیهاندا، ئەمریکا دەست بۆ یەدەکی نەوتی خۆی دەبات و بە فەرمانی دۆناڵد ترەمپ وڵاتەکە 172 ملیۆن بەرمیل نەوتی یەدەگی دەخاتە بازاڕەوە.
وەزارەتی وزەی ئەمریکا رایگەیاند، کە بە فەرمانی دۆناڵد ترەمپ و لە چوارچێوەی هەماهەنگییەکی نێودەوڵەتی لەگەڵ 32 وڵاتی ئەندام لە ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە (IEA)، بڕیار دراوە بە ناردنی 172 ملیۆن بەرمیل نەوت لە یەدەگی ستراتیژیی ئەمریکا (SPR) بۆ بازاڕەکان.
ئەم هەنگاوە بەشێکە لە پلانێکی فراوانتر بۆ دابەزاندنی نرخەکانی وزە لەسەر ئاستی جیهان، کە تێیدا وڵاتانی ئەندام بە کۆی گشتی 400 ملیۆن بەرمیل نەوت و بەرهەمە پاڵاوەتەکان دەخەنەڕوو و بە گوێرەی زانیارییەکان بڕیارە پرۆسەی دەرکردنی نەوتە ئەمریکییەکە لە هەفتەی داهاتووەوە دەست پێ بکات و نزیکەی 120 رۆژ بخایەنێت.
کریس رایت، وەزیری وزەی ئەمریکا، جەختی لەوە کردەوە، کە ئەم بڕیارە بۆ پاراستنی ئاسایشی وزەی وڵاتە و ئاماژەی بەوە کرد کە واشنتۆن پلانی هەیە لە ماوەی ساڵێکدا 200 ملیۆن بەرمیل نەوت بۆ یەدەگی ستراتیژی بگەڕێنێتەوە، کە ئەمەش 20٪ زیاترە لەو بڕەی ئێستا دەردەکرێت و بەبێ تێچووی زیادە بۆ باجدەران دەبێت.
ناوبراو ئاماژەی بەوەش کردوە، کە ئەم سیاسەتە نوێیە کۆتایی بە هەوڵەکانی ئێران و گرووپە لایەنگرەکانی دەهێنێت بۆ هەڕەشەکردن لە ئاسایشی وزەی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی.