بە بڕیاری د. ئارام قادر، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بەهۆی بەڕێوەچونی پرۆسەی هەڵبژاردنەوە رۆژانى ( 9 و 10)ى ئەم مانگە لە ناوەندەکانى خوێندنى زانکۆ و پەیمانگەکان بۆ خوێندکاران پشوى رەسمی دەبێت، وەک کارئاسانییەک بۆ گەڕاندنەوەییان بۆ شوێنەکانیان.

 وەزارەتی خوێندنی باڵای هەرێم راگەیاندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛  بەهۆى بەڕێوەچونى پرۆسەى هەڵبژاردنەکانى ئەنجومەنى نوێنەرانى عیراق لە رێکەوتى (2025/11/11) و لەپێناو رەخساندنى دەرفەتى یەکسان بۆ بەشدارى کردن لە هەڵبژاردنەکانى ئەنجومەنى نوێنەرانى عیراق دوو رۆژی پێش هەڵبژاردنی گشتی پشوی رەسمی دەبێت.

ئەوەشیان خستوەتەڕوو؛  ئەم بڕیارە لەلایەن د. ئارام محمد قادر وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى دراوە، بەمەبەستی کارئاسانییە بۆ  گەڕانەوەى خوێندکاران بۆ شوێنەکانیان تا بتوانن بەشدارى پرۆسەى دەنگداندا بکەن. 

ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ پشوەکە  ناوەندەکانى خوێندنى زانکۆ و پەیمانگە حکومی و  تایبەتەکانیش دەگرێتەوە و رۆژى هەڵبژاردنی گشتیش لەسەرجەم دامودەزگاکان پشوى رەسمیی دەبێت بە ناوەندەکانى خوێندنیشەوە، رۆژى (12/ 11/ 2025) کە دەکاتە چوارشەممە، دەوامى رەسمی لە زانکۆ و پەیمانگەکانى هەرێمى کوردستان دەستپێدەکاتەوە.

سەڵاحەدین دەمیرتاش لەسەر پرۆسەی ئاشتی پەیامێکی بڵاوکردەوە  و داوا لە سەرکردە باڵاکان دەکات واز لە هەنگاوی کۆنکرێتی بۆ پرۆسەی ئاشتی نەهێنن و بە پەرلەمانتارانی وڵاتەکەشی دەڵێت؛ ساڵانێکە گەنجەکانمان چوونەتە شاخ و بەداخەوە ژمارەیەکیان بە گیانی خۆیان باجەکەیان دا، بچنە دورگەی ئیمراڵی و کۆتایی بەم ململانێیە بهێنن.

ئەمڕۆ شەممە، سەلاحەدین دەمیرتاش، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس، پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت؛ وەک برا و سیاسەتمەدارێک لەگەڵ هەموو لایەنەکان لە پەیوەندیدا دەبێت  بۆ سەرکەوتنی پرۆسەی ئاشتی، داواش لە  ئەردۆغان، باخچەلی سەرۆکی مەهەپە و ئۆجەلان رێبەری دامەزرێنەری پەکەکە دەکات وازنەهێنن و 86 ملیۆن کەس بە تامەزرۆییەوە چاوەڕێی ئاشتین.

ئاماژەی بەوەشکردوە، ئەوانەی لە شاخن و دەیانەوێت چەکەکانیان دابنێن، دەیانەوێت عەبدوڵا ئۆجەلانی رێبەریان  ببینن و دڵنیابن لەوەی گەڕانەوە بۆ سیاسەت دەکرێت روبدات، دەیانەوێت بزانن دەوڵەت دڵسۆز و جدییە لەم بابەتەدا بۆ ئەوەی بەتەواوەتی چەکەکانیان دابنێن.

لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا رویکردوەتە پەرلەمانتارانی وڵاتەکەی و دەڵێت؛ ساڵانێکە گەنجەکان دەچنە  شاخ و بەداخەوە هەندێکیان بە گیان و خوێنی خۆیان باجەکەیان دا. ئێستا کە دەرفەتێک رەخساوە بۆ ئەوەی بە یەکجارەکی کۆتایی بەم ململانێیە بهێنن، تکایە هەوڵێکی بچوک بدەن و بچنە دوورگەی ئیمرالی بۆ کۆتاییهێنان بەم بابەتە. 

لە کۆتایی پەیامەکەشیدا نوسیویەتی؛ با هەموومان بوێرانە مامەڵە بکەین، هەموو هەوڵێک بدەین و  نەهێڵین ئەم دەرفەتە مێژوویە لەدەست بچێت.

 سەڵاحەدین دەمیرتاش لە رۆژی 4ـی کانوونی یەکەمی 2016 دەستبەسەرکرا و نزیکەی نۆ ساڵە لە زیندانە و پرسی ئازادکردنیشی رۆژەڤی میدیا ناوخۆیی و جیهانییەکانە، لە چەند رۆژی رابردوشدا، رەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆک کۆمار رایگەیاند؛ دادگا هەر بڕیارێک بدات لەسەر سەڵاحەدین دەمیرتاش پێیوەی پابەند دەبن.

سەرۆکایەتی کۆمار بەبۆنەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقەوە، راگەیەنراوێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیدا هاتووە؛ ئەمڕۆ گەل و وڵاتمان لەبەردەم دەسکەوتێکی گەورەی نیشتمانیدا وەستاون، داوا لە دەنگدەرانی عیراق و تەواوی هێزە ئەمنییەکان دەکەین کە چالاکانە بەشداری هەڵبژاردنەکان بکەن و بە ئازادی و دادپەروەرانە دەنگ بدەن .

دەقی راگەیەنراوەکەی سەرۆکایەتی کۆمار:

گەل و وڵاتمان ئەمڕۆ لەبەردەم دەسکەوتێکی گەورەی نیشتمانیدا وەستاون، قۆناغێکی نوێ و گرنگ بەرەو بەرقەرارکردنی ئاشتی و سەقامگیری و گەشەپێدان، لەڕێگەی سازکردنی هەڵبژاردنی پەرلەمانییەوە. ئەمەش پابەندبوونمان بە پرەنسیپی گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات بە پێی ڕێکارە دەستووری و دیموکراسیەکان لە ڕێگەی سندوقی دەنگدانەوە دووپات دەکاتەوە.

لەم ڕوانگەیەوە داوا لە دەنگدەرانی عێراق و تەواوی هێزە ئەمنییەکان دەکەین کە چالاکانە بەشداری هەڵبژاردنەکان بکەن و بە ئازادی و دادپەروەرانە دەنگ بدەن لە هەڵبژاردنی نوێنەرەکانیان بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، بەمەش بەشداری دەکەن لە بەهێزکردنی ئاسایش و سەقامگیری وڵات.

بەشداری کارا و فراوان تاکە ڕێگای ئێمەیە بۆ چارەسەرکردنی کەموکوڕییەکان و پەرەپێدانی سیستەمی سیاسیمان، دواجار دەبێتە هۆی پێکهێنانی حکومەتێکی فیدراڵی نوێ و بەهێز و بەتوانا کە ڕەنگدانەوەی ویستی هاوڵاتیان بێت و پێداویستیەکانیان دابین بکات و یەکڕیزی و سەربەخۆیی و سەروەری عێراق بپارێزێت و پەیوەندییەکی دەستووری لەسەر بنەمای هاوکاری نێوان حکومەتی فیدراڵی و حکومەتی هەرێمی کوردستان و پارێزگاکانی تر بنیات بنێت.

هەروەها نابێ ئەو قوربانییە بێئەندازەی گەلەکەمان و هێزە ئەمنییەکانمان- سوپا، پۆلیس، پێشمەرگە و حەشدی شەعبی- لە پێناوی شکۆی وڵاتەکەیاندا، و ئەو شەهیدانەش لەبیر بکەین کە گیانیان لە پێناو ئەم دۆزە بەرزەدا بەخشی: بەرەو عێراقێکی ئازاد و بەهێز و سەربەخۆ کە گەلەکەی چێژ لە خۆشگوزەرانی ببینێت.

سەرۆکایەتی کۆمار

٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کار و دەستەبەرى کۆمەڵایەتى رایگەیاندوە، ئەو گرفتەیان لە ڕێگەی وەزارەتی داراییەوە چارەسەر کرودە، کە کرێکارانی خانەنشین کراو دوو مانگ جارێک دەیان توانی موچەکانیان وەرگرن، ئاماژەیان بەوەشکردوە هەفتەی رابردوو موچەی مانگی 10 و11 یان دابەشکردوە.

 ئەمڕۆ شەممە، لە ئاگادارینامەیەکدا بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کار و دەستەبەرى کۆمەڵایەتى بڵاویکردوەتەوە  توانیویانە ئەو گرفتانە چارەسەر بکەن و لەمانگەکانی داهاتووە هەموو مانگێک موچەی کرێکارانی خانەنشینکراو دابەش دەکرێت.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، هەفتەی رابردوو دەستکراوە بە دابەش کردنی موچەی هەردوو مانگی 9 و 10ی کرێکارانی خانەنشینکراو، هەر کرێکارێکیش موچەی وەرنەگرتووە دەتوانێت رۆژی یەکشەممە سەردانی بانکی دیاریکراو بکات لە سنووری پارێزگاکەی بۆ وەرگرتنی.

لە ئاگادارینامەکەدا هاتووە؛ بۆ مانگەکانی داهاتوو، پێش کۆتاییهاتنی هەر مانگێک دەست دەکرێت بە دابەشکردنی موچەکانیا و شایانی باسە لە هەرێمی کوردستان نزیکەی 1000 کرێکاری خانەنشینکراو هەیە، کە موچەکانیان لە بەڕێوەبەرایەتیی دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران لە پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان دابەش دەکرێت.

قەیرانی وشکەساڵی بە تەواوەتی بەرۆکی ئێرانی گرتووە، ئەمڕۆ شەممە، میدیاکانی وڵاتەکە رایانگەیاندوە؛ 19 بەنداوی ئەو وڵاتە بە تەواوەتی وشکیان کردوە و کەمتر لە ٪5 ئاوی تێدایە، شارەزایان هۆشداری دەدەن لەوەی ئەگەر وشکەساڵی و زیادەڕۆیی لە بەکارهێنان بەردەوام بێت ئەوا وڵاتەکە روبەڕوی چارەنوسێکی نادیار دەبێتەوە.

ساڵی 2025 ساڵی وشکەساڵی بوو، بەتایبەت بۆ ئێران،کەم بەرپرسیان هەیە باسی لە کێشەی کەم ئاوی نەکردبێت، سەرچاوە رەسمیەکانی ئێران بڵاویان کردوەتەوە لە 10 سەدی وڵاتەکەی یەکیان وشکی کردوە، قەیرانی وشکەساڵی قوڵترە لەوەی چاوەڕێان دەکرد و وەزیری وزەی وڵاتەکەش رایگەیاند، رەنگە ئیدی بە شەواندا نەتوانن ئاو دابین بکەن و داوای لە هاوڵاتییان کردوە بۆ شيوان ئاوی پێوسیت هەڵبگرن.

 لە ئێستادا ئێران 19 بەنداویان بە تەواوەتی وشکی کردوە یاخود کەمتر لە ٪5 ئاوی تێدایە، ئەمەش لە کاتێكدایە لە دوو هەفتەی رابردودا تەنها هەشت سەد ئەو دۆخەی هەبوو، دوێنی سەرۆک کۆم،اری ئێڕان رایگەیاند ئەگەر باران نەبارێت دەبێت تاران چۆڵ بکەین.

شارەزایان هۆشداری دەدەن لەوەی ئەگەر وشکەساڵی و زیادەڕۆیی لە بەکارهێنان بەردەوام بێت، بەشێکی بەرچاو لە ژێرخانی ئاوی وڵات رووبەڕووی قەیرانێکی گەورەتر دەبێتەوە .

هەسەدە رایگەیاند بە هەماهەنگی لەگەڵ هاوپەیمانان، ئۆپراسیۆنێکیان لە کەمپی هوڵ ئەنجامداوە و توانیویانە سەرکردەیەکی مەترسیداری داعش دەستگیر بکەن، کە ئەرکی زیندوکردنەوەی گروپەکان بووە لە کەمپەکەدا و خەڵکی عیراقە.

ئەمڕۆ شەممە، هێزەکانی سوریای دیموکرات، راگەیەندراوێکیان بڵاوکردوەتەوە  و تییدا هاتووە؛ لە چوارچێوەی شەڕی بەردەوامی دژ بە تیرۆر و رێکخراوی تیرۆریستی داعش و هەوڵەکانی بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی تۆڕە نهێنییەکانی، هێزەکانی ئۆپەراسیۆنی تایبەتی هێزەکانی سوریای دیموکرات، بە هەماهەنگی مەیدانی راستەوخۆ لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، لە بەرەبەیانی ئەمڕۆ لە ناو کەمپی هوڵ ئۆپەراسیۆنێکی ئەمنی باڵایان ئەنجامدا.

ئاماژەیان بەوەشکردوە؛ لە ئۆپراسیۆنەکەدا کە لە رێگەی هەواڵگری فراوانو وردەوە ئەنجامدراوە، توانیویانە سەرکردەیەکی مەترسیداری داعش دەستگیر بکەن، کە ناوی  (بەها ئەلمەسیریە) و ناسراوە بە ئەبو عەبدولڕەحمان و خەڵکی عیراقە.

لە راگەیەندراوەکەدا ئەوەشیانخستوەتەڕوو، ئەو سەرکردەی داعش رۆڵێکی سەرەکی هەبووە لە چالاککردنەوەی شانەکانی رێکخراوەکە و هەماهەنگی دامەزراندنی ئایدیۆلۆژی و سەربازی و دروستکردن و ئامادەکردنی تەقەمەنی بۆ گواستنەوە بۆ دەرەوەی کەمپەکە بۆ بەئامانجکردنی خەڵکی مەدەنی و هێزەکانیان .

هەروەها ئەرکی ئەو تیرۆریستە بریتی بووە؛ لە زیندووکردنەوەی پێکهاتەی رێکخراوەکە لەناو کەمپەکەدا و گۆڕینی بۆ سەکۆیەکی پلاندانان و بەڕێوەبردن بۆ شانەکان کە لە دەرەوەی سنوورەکانی درێژدەبنەوە، ئەمەش وایکرد کە گرتنی ئەو ببێتە زەربەیەکی قووڵ لە تواناکانی رێکخراوەکە و خاڵێکی سەرەکی بێت لە هەڵوەشاندنەوەی تۆڕەکانی پەیوەندی و رێگەکانی پارەدان بۆ رێکخراو تیرۆرستییەکە.

ئەمڕۆ شەممە، لە ئەنجامی هێرشێکی ئاسمانیی ئیسرائیلدا بۆ سەر ئۆتۆمبێلێک لە باشووری لوبنان، دوو برا گیانیان لەدەستدا و ئۆتۆمبێلەکەیان بە تەواوی سووتا. سوپای ئیسرائیل دواتر رایگەیاند کە کوژراوەکان ئەندامی حزبوڵا بوون.

بەپێی ئاژانسی نیشتمانیی لوبنان، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی ئیسرائیلی دوو براکەی کردووەتە ئامانج کاتێک بە رێگایەکدا تێپەڕیون لە دامێنی رۆژئاوای چیای شێخ (جبل الشيخ). وەزارەتی تەندروستیی لوبنانیش گیان لەدەستدانی هەردووکیانی پشت راستکردوە.

ئەو ناوچەیەی کراوەتە ئامانج، دەکەوێتە دەرەوەی بازنەی هێرشە ئاساییەکانی ئیسرائیل لە ماوەی دوو ساڵی رابردووی پێکدادانەکان لەگەڵ حزبوڵا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ پەرەسەندنی بەردەوامی گرژییەکان.

لوبنان داوای گفتوگۆ دەکات و حزبوڵا رەتیدەکاتەوە

پەرەسەندنەکانی ئیسرائیل لە کاتێکدایە کە لوبنان بەردەوام داوای گفتوگۆ دەکات بۆ راگرتنی دەستدرێژییەکان. بەڵام حزبوڵا، بەپێی راگەیەندراوێکی رۆژی پێنجشەممەی رابردوو، هەر رێڕەوێکی دانوستانی سیاسی لەگەڵ ئیسرائیل رەتدەکاتەوە.

جۆزێف عەون، سەرۆکی لوبنان رایگەیاندووە، گفتوگۆ تاکە بژاردەی بەردەمە بۆ راگرتنی هێرشەکان، بەڵام ئیسرائیل هەر چارەسەرێکی سیاسی رەتدەکاتەوە. بەپێی سەرچاوەیەکی رەسمی لوبنان، ئیسرائیل تا ئێستا وەڵامی پێشنیازی گفتوگۆکەی نەداوەتەوە.

شایەنی باسە، حکومەتی لوبنان لە مانگی ئابی رابردوودا بڕیاریدابوو لە چوارچێوەی پلانێکی پێنج قۆناغیدا چەکی حزبوڵا دابماڵێت، بەڵام حزبوڵا بڕیارەکەی رەتکردەوە و بە "تاوان" ناویبرد.

 

ئەمڕۆ شەممە، د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، سەردانی بارەگای کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی کرد و لە نزیکەوە ئاگاداری دوایین ئامادەکارییەکانی کۆمیسیۆن بوو بۆ رۆژی دەنگدان.

لەکاتی سەردانەکەیدا، سەرۆک کۆمار لەگەڵ دادوەر عومەر ئەحمەد محەمەد، سەرۆکی ئەنجومەنی کۆمیسیاران و ئەندامانی ئەنجومەن، بە ئامادەبوونی محەمەد حەسەن، نوێنەری سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عیراق، کۆبووەوە.

سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە گرنگیی ئاسانکاریکردنی رێکارەکانی هەڵبژاردن بۆ هاووڵاتیان و دابینکردنی سەرجەم پێداویستییەکان بۆ سەرخستنی پرۆسەی دەنگدان. هەروەها رایگەیاند، "رەوتی دیموکراسی لە عیراقدا دەبێت بە ئیرادەیەکی نیشتمانیی راستگۆیانە بەردەوام بێت بۆ بەدیهێنانی هیوا و خواستەکانی گەلەکەمان، لە رێگەی هەڵبژاردنێکی پاک و شەفافەوە کە رەنگدانەوەی ئیرادەی راستەقینەی دەنگدەر بێت."

ناوبراو داوای لە عیراقییەکان کرد بە شێوەیەکی فراوان بەشداری لە هەڵبژاردنەکاندا بکەن و مافی دەستووریی خۆیان بەکاربهێنن، چونکە ئەم بەشدارییە هەنگاوێکی بنەڕەتییە بۆ چەسپاندنی دیموکراسی و بەهێزکردنی ئاسایش و سەقامگیری.

نەتەوە یەکگرتووەکان: چاوی جیهان لەسەر عیراق دەبێت:

لەلایەن خۆیەوە، محەمەد حەسەن، نوێنەری سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، سوپاسی سەردانەکەی سەرۆک کۆماری کرد و بە بەڵگەی پەرۆشیی ناوبراوی بۆ دڵنیابوون لە ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی ئازاد لە قەڵەمدا.

محەمەد حەسەن ئاماژەی بەوەشکرد، "چاوی جیهان لە رۆژی 11ی تشرینی دووەمدا رووی لە عیراق دەبێت، لە رۆژێکدا کە وێستگەیەکی چارەنووسسازە لە مێژوو و داهاتووی وڵاتەکەدا،" جەختیشیکردەوە کە هەڵبژاردنەکانی عیراق بە یەکێک لە سەربەخۆترین پرۆسەکانی هەڵبژاردن لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دادەنرێت.

کۆمیسیۆن: بە تەواوی ئامادەین

سەرۆکی ئەنجومەنی کۆمیسیاران رایگەیاند، سەردانەکەی سەرۆک کۆمار "شەرەفێکی گەورەیە" بۆ کۆمیسیۆن و لە قۆناغێکی هەستیاردا دێت کە گرنگیپێدانی سەرۆکایەتیی کۆمار بە رەوتی پرۆسەی هەڵبژاردن نیشان دەدات.

دادوەر عومەر ئەحمەد محەمەد روونکردنەوەیەکی وردی لەبارەی ئامادەکارییەکانی کۆمیسیۆن بۆ رۆژی دەنگدان پێشکەشکرد و دواتر سەرۆک کۆمار ئاگاداری جێبەجێکردنی تاقیکردنەوەیەکی تەواوی پرۆسەی دەنگدان (محاکات) بوو، کە سەرجەم قۆناغەکانی پرۆسەکەی لەخۆگرتبوو.

لە کۆتاییدا، سەرۆک کۆمار خۆشحاڵیی خۆی بە ئاستی رێکخستن و رێکارەکان دەربڕی و متمانەی خۆی نیشاندا کە ئەم هەوڵانە دەبنە هۆی هەڵبژاردنێکی ئازاد کە خواستەکانی عیراقییەکان بۆ داهاتوویەکی باشتر نیشان بدات.

 

جۆ بایدن، سەرۆکی پێشووی ئەمریکا، بە توندی هێرشی کردە سەر دۆناڵد ترەمپ و رایگەیاند، ئەو تەنها خزمەتی بەرژەوەندییەکانی دەوڵەمەندەکان دەکات نەک خەڵکی ئاسایی.

بایدن دوێنێ هەینی، لە وتارێکیدا لە ئاهەنگێکی حزبی دیموکرات لە شاری ئۆماها لە ویلایەتی نێبراسکا وتی، "تۆ بۆ ئێمە کار دەکەیت بەڕێز سەرۆک. ئێمە بۆ تۆ کار ناکەین. تۆ بۆ ئێمە کار دەکەیت، نەک تەنها بۆ ملیاردێر و ملیۆنێرەکان." بایدن وتیشی، "من توڕەم."

سەرۆکی پێشوو ئاماژەی بە روخاندنی باڵی رۆژهەڵاتی کۆشکی سپی کرد لەلایەن ترەمپەوە بەمەبەستی دروستکردنی هۆڵێکی ئاهەنگگێڕان بە رووبەری 90 هەزار پێی چوارگۆشە و وتی، "دەمزانی ترەمپ وڵاتەکە بە زەبری روخاندن وێران دەکات، بەڵام دان بەوەدا دەنێم، نەمدەزانی روخاندنی راستەقینەش لە ئارادایە."

بایدن وتیشی، "ئەوە هێمایەکی تەواوە بۆ سەرۆکایەتییەکەی. ترەمپ زەبری روخاندنی نەک تەنها ئاڕاستەی ماڵێک کرد کە موڵکی گەلە، بەڵکو ئاڕاستەی دەستوور، سەروەریی یاسا، و خودی دیموکراسییەکەشمان کرد."

هەروەها بایدن گاڵتەی بە لێدوانە دووبارەکانی ترەمپ کرد کە گوایە خولی دووەمی سەرۆکایەتییەکەی "سەردەمێکی زێڕین"ی بۆ ئەمریکا هێناوە و، بە ئاماژەکردن بەو زیادکراوە زێڕینانەی ترەمپ بۆ ئۆفیسی شێوە هێلکەیی، وتی، "ئێستا دەڵێت ئێمە لە سەردەمێکی زێڕینداین. تاکە زێڕ ئەوەیە کە بەسەر ئاگردانەکەوە هەڵیدەواسێت."

بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای هەڵەبجە رایگەیاند، سێ تۆمەتباریان دەستگیرکردووە کە لە رۆژانی بەڕێوەچوونی فێستیڤاڵی هەنار و پاییزی هەڵەبجەدا دوو ماتۆڕسکیلیان دزیبوو.

بەشی راگەیاندنی پۆلیسی هەڵەبجە لە راگەیەندراوێکدا کە ئەمڕۆ شەممە، 8ی تشرینی دووەمی 2025 بڵاویکردەوە، ئاشکرایکرد، دوای ئەوەی دوو هاووڵاتی سکاڵایان تۆمارکردبوو لەسەر دزینی ماتۆڕسکیلەکانیان لەناو شاری هەڵەبجە، دەستبەجێ مەفرەزەکانی پۆلیسی نەهێشتنی تاوان دەستیان بە لێکۆڵینەوە و بەدواداچوون کرد.

لە ئەنجامی لێکۆڵینەوەکاندا، توانرا سێ تۆمەتبار بەناوەکانی (م. د. ئ) تەمەن 16ساڵ، (هـ. هـ. ئ) تەمەن 16 ساڵ، و (ی. س. خ) تەمەن 17 ساڵ، کە دانیشتووی دەرەوەی سنووری پارێزگای هەڵەبجەن، بە بڕیاری دادوەر دەستگیربکرێن.

پۆلیسی هەڵەبجە راشیگەیاندووە، تۆمەتباران لەبەردەم دادوەری لێکۆڵینەوەدا دانیان بە تاوانەکەیاندا ناوە و لە ئێستادا بەپێی مادەی 446 لە یاسای سزادانی عیراقی راگیراون.

ئەمڕۆ، 8ی 11 /2025، 36 ساڵ بەسەر ئەو شەوە مێژووییەدا تێدەپەڕێت تێیدا دیواری بەرلین، کە وەک هێمای دابەشبوونی جیهان لە سەردەمی شەڕی سارددا دەبینرا، روخێنرا. ئەم دیوارە بۆ ماوەی 28 ساڵ نەک تەنها شارێکی دابەشکرد، بەڵکو بووە سنورێکی بەرجەستە لەنێوان دوو ئایدۆلۆژیای دژ بەیەک: سەرمایەداریی رۆژئاوا و کۆمۆنیزمی رۆژهەڵات. چیرۆکی ئەم دیوارە، چیرۆکی دابڕان، هیوا و دواجار سەرکەوتنی ئیرادەی مرۆڤە بەسەر بەربەستەکاندا.

دیواری بەرلین تەنها کۆمەڵێک بلۆکی کۆنکرێتی نەبوو، بەڵکو برینێکی قووڵ بوو کە بۆ ماوەی28 ساڵ جەستەی نەتەوەیەک و دڵی هەزاران خێزانی لەت کردبوو. لە 13ی ئابی 1961، حکومەتی ئەڵمانیای رۆژهەڵاتی ژێر هەژموونی سۆڤیەت، بە شەوێک قەڵایەکی دروست کرد کە هاوڕێی لە هاوڕێ، برای لە برا و دایکی لە رۆڵەکانی جیاکردەوە. ئەم دیوارە بووە زیندانێکی گەورە بۆ ملیۆنان کەس کە خەونیان بە ئازادییەوە دەبینی و بووە سیمبولی بەرجەستەی "پەردەی ئاسنین" و جەنگی سارد.

هۆکاری دروستکردنی دیوارەکە:

دوای کۆتاییهاتنی جەنگی جیهانیی دووەم لە ساڵی 1945، ئەڵمانیای دۆڕاو لە کۆنفرانسەکانی یاڵتا و پۆتسدامدا کرایە دوو ناوچە و بەسەر چوار هێزدا دابەشکرا: رۆژهەڵات بۆ یەکێتیی سۆڤیەت، و رۆژئاوا بۆ ئەمریکا، بەریتانیا و فەرەنسا. شاری بەرلین، هەرچەندە بە تەواوی دەکەوتە ناو بەشەکەی سۆڤیەتەوە، بەڵام ئەویش بەهەمان شێوە دابەشکرا.

ئەم دۆخە بووە هۆی دروستبوونی دوو دەوڵەتی ئەڵمانی: کۆماری ئەڵمانیای فیدراڵی (ئەڵمانیای رۆژئاوا) و کۆماری دیموکراتیی ئەڵمانیا (ئەڵمانیای رۆژهەڵات). بەرلینی رۆژئاوا وەک دوورگەیەکی سەرمایەداری لەناو دەریایەکی کۆمۆنیستیدا مایەوە، خاڵێک کە نیکیتا خرۆشۆڤ، سەرکردەی سۆڤیەت، بە "ئێسکێک لە قوڕگی سۆڤیەتدا" وەسفی کرد.

بۆشایی گەورەی ئابووری و سیاسی لەنێوان هەردوو بەشەکەدا بووە هۆی شەپۆلێکی گەورەی کۆچکردن لە رۆژهەڵاتەوە بۆ رۆژئاوا. تا ساڵی 1961، نزیکەی 3 ملیۆن ئەڵمانیی رۆژهەڵات، کە زۆربەیان کرێکاری شارەزا، پزیشک و مامۆستا بوون، بەرەو رۆژئاوا هەڵهاتبوون. تەنها لە 11 رۆژی یەکەمی مانگی ئابی 1961دا، 16هەزار کەس سنووریان بەزاند.

لە بەرەبەیانی 13ی ئابی 1961، خەڵکی بەرلین بەدیمەنێکی چاوەڕواننەکراو خەبەریان بووەوە؛ حکومەتی کۆمۆنیستیی ئەڵمانیای رۆژهەڵات دەستیکردبوو بە دروستکردنی دیوارێکی تەلبەند و کۆنکرێتی، کە بە رەسمی ناوی "قەڵغانی دژە فاشیزم"ی لێنرابوو. بەڵام ئامانجی سەرەکی، رێگرتن بوو لەو لێشاوی کۆچکردنە.

لەناکاو، خێزانەکان دابڕان، کرێکاران لە کارەکانیان دوورکەوتنەوە و دەرگای نێوان رۆژهەڵاتی سۆسیالیستی و رۆژئاوای ئازاد بۆ ماوەی 28 ساڵ داخران. ژیان بە تەواوی گۆڕا.

ژیان لە پشتی دیوارەوە: ٢٨ ساڵ دابڕان:

ژیان لە ئەڵمانیای رۆژهەڵات کەوتە ژێر چاودێریی توندی پۆلیسی نهێنی "ستازی". وەک خانمێک کە دوای رووخانی دیوارەکە سەردانی رۆژئاوای کردبوو دەیگێڕێتەوە، "بۆ ماوەی 28 ساڵ بوو خەیارێکی تازەم نەبینیبوو" و سەرسام بوو بە بینینی فرۆشگاکانی پڕ لە سەوزە و میوەی فرێش. خێزانەکان خەونیان بە بینینی پاریسەوە دەبینی و بە ئۆتۆمبێلە بچوکەکانی جۆری "ترابانت" و بە ساندویچی ماڵەوە گەشتێکی دوو رۆژەیان بۆ ئەوێ دەکرد.

سەرەڕای مەترسییەکان، زیاتر لە پێنج هەزار کەس، لەنێویاندا 600 پاسەوانی سنوور، توانییان لە رێگەی سەرسوڕهێنەرەوە هەڵبێن: بازدان لە پەنجەرەوە، خۆهەڵواسین بەسەر تەلبەندەکاندا، فڕین بە باڵۆنی گەرم، خشین بەناو ئاوەڕۆکاندا و لێخوڕینی خێرا بەناو بەشە لاوازەکانی دیوارەکەدا. بەڵام ئەم هەوڵانە بێ قوربانی نەبوون؛ بەلایەنی کەمەوە 171 کەس لە هەوڵی پەڕینەوەدا کوژران.

ڕووخانە چاوەڕواننەکراوەکە: هەڵەیەکی بیرۆکراسی کە مێژووی گۆڕی

لە ساڵی 1989دا، شەپۆلی شۆڕش و گۆڕانکاری بەسەر بلۆکی رۆژهەڵاتدا هاتبوو. ریفۆرمەکانی میخائیل گۆرباچۆڤ ("گلاسنۆست" و "پەرەسترۆیکا") و سەرکەوتنی بزوتنەوەی "یەکبگرن" لە پۆڵەندا و کردنەوەی سنووری نەمسا لەلایەن هەنگاریاوە، کۆڵەکەکانی سیستمی کۆمۆنیستییان لەرزاندبوو.

شەوی 9ی تشرینی دووەمی 1989، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا، گونتەر شابۆڤسکی، وتەبێژی حزبی کۆمۆنیستی ئەڵمانیای رۆژهەڵات، بەبێ ئەوەی بە وردی ئەو یاداشتەی بەدەستییەوە بوو بیخوێنێتەوە، رایگەیاند؛ رێوشوێنی نوێ بۆ گەشتکردن گیراوەتەبەر و هاووڵاتیان دەتوانن گەشت بکەن. کاتێک رۆژنامەنووسێک پرسی "کەی؟"، ئەو بە شڵەژانەوە وتی: "تا ئەو شوێنەی من بزانم... دەستبەجێ، بێ دواکەوتن."

ئەم هەواڵە وەک بۆمبێک لە تەلەفزیۆنەکاندا تەقییەوە. هەزاران هاووڵاتیی رۆژهەڵات روویان لە خاڵە سنوورییەکان کرد و هاواریان دەکرد "دەرگاکە بکەنەوە!". پاسەوانەکان کە هیچ فەرمانێکی روونیان پێنەگەیشتبوو، دواجار ناچاربوون دەروازەکان بکەنەوە. دیمەنی باوەشپیاکردنی ئەڵمانییەکانی رۆژهەڵات و رۆژئاوا، پێشکەشکردنی گوڵ و شامپانیا و سەماکردن لەسەر دیوارەکە، بووە یەکێک لە زیندووترین دیمەنەکانی مێژووی هاوچەرخ.

رووخانی دیواری بەرلین تەنها کۆتاییهاتنی شەڕی سارد و یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا نەبوو، بەڵکو سەلماندی کە هیچ دیوارێک، هەرچەندە بەرز و پتەو بێت، ناتوانێت بۆ هەتاهەتایە ئیرادەی مرۆڤەکان بۆ ئازادی زەوت بکات.

كۆمیسیۆن دەڵێت، ناوی ئەو كەسانەی لە رۆژی دەنگدانی تایبەتدا بەشداری دەكەن جیاكراوەتەوە و ناتوانن لەگەڵ دەنگدەرانی گشتی دەنگ بدەن.

نیبراس ئەبو سەودە جێگری وتەبێژی كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، ناوی هێزە ئەمنبیەكان و دەنگدەرانی تایبەت بۆ سبەینێ جیاكراونەتەوە و وردبینی تەواویش كراوە و ناوەكانیان جیاكراوەتەوە لە دەنگدەرانی گشتی.

وتیشی، بەپێی سیستمی نوێی دەنگدان، دەنگدەری تایبەت ناتوانێت لە رۆژی دەنگدانی گشتی بەشداری هەڵبژاردن بكات، بۆ ئاوارەكانیش چەند شوێنێك دیاریكراون بۆئەوەی دەنگ بدەن و دەنگەكانیشیان بۆ پارێزگاكانیان ئەژمار دەكرێت نەك ئەو شار و ناوچەیەی ئێستا تێدا دەژین.
جومانە غەلای وتەبێژی كۆمیسیۆنیش رایگەیاند، یەك ملیۆن و 313 هەزار و 980 دەنگدەری تایبەت لە سەرانسەری عیراق هەیە و سبەینێ لە 809 ناوەند و چوار هەزار و 501 وێستگەی دەنگدان لە سەعات حەوتی بەیانی بۆ شەشی ئێوارە دەنگ دەدەن.

ئەمڕۆ شەممە، لە ئەنجامی ئاگرکەوتنەوە لە کارگە و کۆگایەکی دروستکردنی بۆن لە ناوچەی دیلۆڤاسی لە پارێزگای کۆجائەلی لە باکووری رۆژئاوای تورکیا، شەش کرێکار گیانیان لەدەستدا و شەشی دیکەش برینداربوون کە برینی یەکێکیان سەختە.

ئاگرەکە نزیک سەعات 9ی بەیانی لە باڵەخانەیەکی دوو نهۆمی لە گەڕەکی میمار سینان روویدا و بەهۆی سروشتی مادەکانەوە، بەخێرایی تەشەنەی سەند و دوکەڵێکی چڕ ئاسمانی ناوچەکەی گرت.

دوای ئاگادارکردنەوەی تیمەکانی فریاکەوتن، ژمارەیەکی زۆر لە تیمی ئاگرکوژێنەوە، پۆلیس و ئەمبوڵانس گەیشتنە شوێنی رووداوەکە و توانییان ئاگرەکە کۆنترۆڵ بکەن، بەڵام دواتر ئاشکرابوو کە ژمارەیەک کرێکار لەناو باڵەخانەکەدا گیریان خواردووە.

لێدوانی بەرپرسان و دەستپێکردنی لێکۆڵینەوە:

ئیلهامی ئاکتاش، پارێزگاری ناوچەکە، رایگەیاند کە ئاگرەکە کوژێنراوەتەوە و بەداخەوە بووەتە هۆی گیانلەدەستدانی شەش کەس و برینداربوونی شەشی دیکە.

لەلایەن خۆیەوە، یڵماز تونچ، وەزیری دادی تورکیا، رایگەیاند کە داواکاری گشتیی گەبزە دەستبەجێ لێکۆڵینەوەی دادوەریی لە رووداوەکە دەستپێکردووە و بۆ ئەو مەبەستەش جێگرێکی داواکاری گشتی و دوو داواکاری گشتیی دیکە لەگەڵ لیژنەیەکی پسپۆڕ راسپێردراون.

پرسیار لەسەر کەمتەرخەمی و مۆڵەت:

رووداوەکە کاردانەوەی زۆری لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لێکەوتووەتەوە و پرسیاری جددی لەبارەی چۆنیەتیی مۆڵەتدان بەو جۆرە کارگەیە لەناوچەیەکی نیشتەجێبوون و ئاستی رێکارەکانی سەلامەتی وروژاندووە.

چالاکوانان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەمە "قەزا و قەدەر" نییە، بەڵکو ئەنجامی زنجیرەیەک "کەمتەرخەمییە کە دەکرا رێگری لێبکرێت." هەروەها جەخت لەوە دەکەنەوە کە "مافی ژیان، سەرەکیترین مافە. نەمردن لەکاتی کارکردندا خۆشگوزەرانی نییە!"

دەسەڵاتدارانی ئیسرائیل رۆژی هەینی، یفعات تۆمەر یەرۆشالمی، داواکاری گشتیی پێشووی سەربازیی ئیسرائیلیان ئازادکرد بەڵام خستیانە ژێر مانەوەی زۆرەملێ لە ماڵەوە، هاوکات ئەو مۆبایلەی کە بۆ چەند رۆژێک ئیسرائیلی سەرقاڵ کردبوو، دۆزرایەوە.

ئەم پێشهاتانە دوای پێنج رۆژ لە ونبوونی تۆمەر یەرۆشالمی و هەفتەیەک دوای دەستلەکارکێشانەوەی لە پۆستەکەی و دانپێدانانی بە دزەپێکردنی ڤیدیۆیەک دێت کە ساڵی رابردوو کاردانەوەی گەورەی لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات لێکەوتەوە.

دادوەرێک بڕیاریدا بەرپرسە پێشووەکە بە کەفالەتی 20 هەزار شیکڵ (نزیکەی6 هەزار دۆلار) ئازاد بکرێت و بۆ ماوەی 10رۆژ لە ماڵەوە بمێنێتەوە، هەروەها بۆ ماوەی 55 رۆژ رێگری لێکراوە پەیوەندی بە هەر کەسێکەوە بکات کە تێوەگلاوە لە کەیسەکەدا.

دەسەڵاتداران گومانیان هەیە کە تۆمەر یەرۆشالمی تێوەگلابێت لە "فێڵکردن و ناپاکی لە ئەمانەت، خراپ بەکارهێنانی پۆستەکەی، رێگریکردن لە بەڕێوەچوونی دادپەروەری، و ئاشکراکردنی نایاسایی زانیاری."

لەو ڤیدیۆیەدا کە ساڵی رابردوو دزەیپێکرا، دەردەکەوێت کە سەربازانی ئیسرائیل مامەڵەی خراپ لەگەڵ دەستبەسەرکراوێکی فەلەستینی خەڵکی غەززە دەکەن لە بنکەی دەستبەسەرکردنی سدی تێمان، کە بووە هۆی ئەوەی تووشی پێکانێکی سەخت بێت و بگوازرێتەوە بۆ نەخۆشخانە.

چیرۆکی ونبوونی مۆبایلەکە

تۆمەر یەرۆشالمی ئێوارەی یەکشەممەی رابردوو دەستگیرکرا، دوای ئەوەی بۆ چەند سەعاتێک لە کەناراوەکانی نزیک تەلئەبیب ونبوو، ئەمەش ترسی ئەوەی لای پۆلیس دروستکرد کە خۆی کوشتبێت.

کاتێک دۆزرایەوە، مۆبایلەکەی نەدۆزرایەوە، ئەمەش گومانەکانی لای پۆلیس زیاتر کرد کە رەنگە بەڵگەی تێدابێت کە دژی خۆی بێت.

دۆزینەوەی مۆبایلەکە:

بۆ چەند رۆژێک، دەسەڵاتداران و خۆبەخشان بەدوای مۆبایلەکەدا دەگەڕان، تا دواجار رۆژی هەینی لە کەناراوێکی باکووری شارەکە دۆزرایەوە.

بەپێی قسەی سەرچاوەیەکی بەشدار لە لێکۆڵینەوەکەدا، "سەرەڕای گومانە سەرەتاییەکان، دڵنیابوونەوە کە مۆبایلەکە هی تۆمەر یەرۆشالمییە، چونکە دوای پێنج رۆژ لە ونبوونی هێشتا نیوەی بارگەی تێدامابوو و کاری دەکرد."

ئەو ژنەی کە مۆبایلەکەی دۆزیوەتەوە رایگەیاندووە، بەدوایدا نەدەگەڕا، بەڵکو "بە رێکەوت لەکاتی مەلەکردندا لە دەریادا" دۆزیویەتییەوە و یەکسەر پۆلیسی ئاگادارکردووەتەوە.

 

دوای 36 ساڵ چاوەڕوانی و گەڕانێکی بێوچان، دایکێک توانی چارەنووسی کچەکەی ئاشکرا بکات کە لە تەمەنی ساواییدا بۆ هەڵگرتنەوە دابووی بە کەسێک، بەڵام دەرکەوت لەلایەن ئەو باوکەیەوە کە هەڵیگرتبووەو کوژراوە و لە حەوشەی ماڵەکەیدا نێژراوە. چیرۆکی کاتی تەرکانیان، چیرۆکی دایکێکە کە هەرگیز کۆڵی نەدا تا راستیی مەرگی کچەکەی، ئەلێکسیس، ئاشکرا بکات.

لە ساڵی 2010دا، "کاتی تەرکانیان"، کە پەرستارێکی خانەنشین بوو، نامەیەکی لە فەرمانگەی خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکانی ویلایەتی ڤێرجینیا پێگەیشت. تێیدا داوای نمونەی DNAی لێکرابوو بۆ بەراوردکردن لەگەڵ تەرمێکی نەناسراودا کە رەنگە هی کچە ونبووەکەی بێت. هەرچەندە ئەنجامی پشکنینەکە نەرێنی دەرچوو و هیوابەخش بوو، بەڵام ئەمە سەرەتای گەشتێکی درێژی "کاتی" بوو بۆ دۆزینەوەی راستییەکان.

"کاتی" خودی خۆی، لە تەمەنی14 ساڵیدا لە ماڵەوە هەڵهاتبوو بەهۆی ژیانی سەختی خێزانەکەیەوە. لە نیو ئۆرلیانز، لەگەڵ راندی بێجەر ئاشنا بوو و پێکەوە لە سێرکێکدا کاریان دەکرد، کە کاتی رۆڵی "کچە گۆرێلا"کەی دەبینی. لە تەمەنی 15 ساڵیدا دووگیان بوو و کچەکەی ناونا ئەلێکسیس. بەڵام بەهۆی فشاری دایکییەوە کە توشی شێرپەنجە ببوو، ناچاربوو کچەکەی بداتە خێزانێک بۆ هەڵگرتنەوە.

دوای وەرگرتنی نامەکە، "کاتی" دەستیکرد بە لێکۆڵینەوەی خۆی و زانیارییەکانی کۆکردەوە. بۆی دەرکەوت کە کچەکەی، کە ناوی گۆڕدرابوو بۆ ئاندریا بۆومان، لەلایەن دێنیس و برێندا بۆومانەوە هەڵگیرابووەوە. هەروەها زانی کە باوکە هەڵگرەوەکەی، دێنیس بۆومان، خاوەنی رابردوویەکی تاوانکارییە و پێشتر بە تۆمەتی هەوڵدان بۆ دەستدرێژیی سێکسی زیندانی کرابوو.

کاتێک پۆلیس هاوکاریی پێویستی نەکرد، "کاتی" بڕیاریدا خۆی بجوڵێت. بیلبۆردێکی گەورەی لە نزیک ماڵی بنەماڵەی بۆومان بە کرێ گرت، خەڵاتێکی 11 هەزار دۆلاری بۆ هەر زانیارییەک دانا و بە ئاشکرا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دێنیس بۆومانی بە کوشتنی کچەکەی تۆمەتبار کرد. ئەو دڵنیابوو کە تەرمی کچەکەی لە حەوشەی پشتەوەی ماڵەکەیاندا لەژێر پارچە زەوییەکی کۆنکرێتکراودا شاردراوەتەوە.

وەرچەرخان لە کەیسەکەدا لە ساڵی 2019دا روویدا، کاتێک دێنیس بۆومان بە تۆمەتی کوشتن و دەستدرێژیکردنە سەر ژنێکی دیکە بەناوی کاتلین دۆیڵ لە ساڵی 1980دا، دەستگیرکرا. پۆلیس ئەم دەرفەتەی قۆستەوە و بە بۆومانیان وت ئەگەر دان بەوەدا بنێت چی بەسەر ئەلێکسیسدا هێناوە، رێگەی پێدەدەن لە زیندانێکی نزیک لە هاوسەرەکەی بمێنێتەوە.

ئەم تاکتیکە سەرکەوتوو بوو. بۆومان دانی بەوەدانا کە دوای ئەوەی زلەیەکی لە ئەلێکسیس داوە، کچەکە کەوتووە و ملی شکاوە. دواتر بۆ شاردنەوەی تاوانەکەی، تەرمەکەی پارچە پارچە کردووە و لە حەوشەی ماڵەکەیدا ناشتوویەتی.

لە ساڵی 2020دا، پۆلیس حەوشەی ماڵی بۆومانی هەڵکۆڵی و پاشماوەی مرۆڤیان دۆزییەوە. دوای پشکنینی DNA، دەرکەوت کە پاشماوەکە هی ئەلێکسیسە.

دێنیس بۆومان بە دوو زیندانیی هەتاهەتایی بۆ کوشتنی کاتلین دۆیڵ و 35بۆ 50 ساڵی دیکەش بۆ کوشتنی ئەلێکسیس سزادرا.

ئەلێکسیس بۆ ئەوەی لەبیربکرێت، لە داهاتوو بێبەشکرا، بەڵام دایکە راستەقینەکەی هەرگیز لەبیری نەکرد و دواجار، سەرەڕای هەموو ئاستەنگەکان، دۆزییەوە.

نوسینگەی بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، ناسنامەی ئەو تەرمەی ئاشکراکرد کە دوێنێ وەریانگرتبووەوە و رایگەیاند، پاشماوەکە هی لیئۆر رودایفە کە یەکێک بوو لە دەستبەسەرکراوەکان.

بەپێی کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی؛ رودایف لە کاتی کوژرانیدا تەمەنی 61 ساڵ بوو، خێزان و چوار منداڵ و سێ نەوەی لەدوای خۆی بەجێهێشتووە.

بزوتنەوەی جیهادی فەلەستینی ئێوارەی رۆژی هەینی رایگەیاندبوو، لە چوارچێوەی رێککەوتنی ئاگربەستی نێوان ئیسرائیل و حەماسدا، تەرمی بارمتەیەکیان رادەستی خاچی سور کردووە و ئاماژەیان بەوەکردبوو کە پاشماوەکە لە شاری خان یونس لە باشوری کەرتی غەززە دۆزراوەتەوە.

دواتر نوسینگەی ناتانیاهۆ پشتڕاستیکردەوە کە تابوتێک کە پاشماوەی یەکێک لە بارمتەکانی تێدابووە، لە رێگەی لیژنەی نێودەوڵەتیی خاچی سورەوە لە غەززە رادەستی هێزەکانی ئیسرائیل کراوە و بۆ دیاریکردنی ناسنامەکەی گواستراوەتەوە بۆ ئیسرائیل.

جێی باسە، بەپێی رێککەوتنی ئاگربەست کە لە 10ی تشرینی یەکەمی رابردووەوە چووەتە بواری جێبەجێکردنەوە، حەماس هەر 20بارمتە زیندووەکەی ئیسرائیلی ئازادکرد، لە بەرامبەر ئازادکردنی نزیکەی دوو هەزار دیلی فەلەستینی لەلای ئیسرائیل.

رێککەوتنەکە رادەستکردنەوەی پاشماوەی تەرمی 28 بارمتەی دیکەشی لەخۆگرتبوو، لە بەرامبەر پاشماوەی تەرمی 360 چەکداری گروپە فەلەستینییەکان.

تا ئێستا تەرمی 22بارمتە لە بەرامبەر پاشماوەی تەرمی285 فەلەستینی گۆڕدراونەتەوە، بەڵام دەسەڵاتە تەندروستییەکانی غەززە هێشتا نەیانتوانیوە ناسنامەی هەموویان دیاری بکەن.