هەواڵەکان
وتیشی، تورکیا ھەوڵی دروستکردنی بارەگا و بنکەی سەربازی دەدات لە گوندی کێستە، بەمەبستی رووبەڕووبونەوەی ھێزەکانی پەکەکە، ھاوکات بەھۆی گرنگی ناوچەکە و روانینی بەسەر گوندەکانی تردا، سوپای تورکیا دەیەوێت لەو رێگەیەوە چاودێری گوندەکانی بەرواری باڵا بکات، ھەروەھا سوپای تورکیا دەیەوێت ئۆپراسیۆنەکەی لە چیای مەتینا فراوانتر بکات.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، تەنیا رێگە بە ھاتووچۆی ئەو ھاووڵاتییانە دەدرێت، لەلایەن کونسوڵخانەی ئێران ڤیزایان وەرگرتووە.
ھاوکات حکومەتی ئێران بەھۆی زیاتر بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا قەدەغەی گەشتکردنی ھاووڵاتیانی تا ٢١ی ئەم مانگە لە ھەموو دەروازە سنورییەکانی وڵاتەکەی درێژکردۆتەوە.
لە بەشێکی تری راپۆرتەکەدا ھاتووە، لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠ بۆ مانگی نیسانی ٢٠٢١ چاودێری رەوشی ئازادە رادەربڕینیان کردوە، کەسانێک بەئامانج کراون بەھۆکاری پەیڕەوکرنی مافەکانیان لە رێپۆرتکردن یان ڕەخنەگرتن لە ھەڵسوکەوتەکانی دەسەڵاتە گشتیەکان.
جەخت لەوەشکراوەتەوە، ئەو جۆرە ڕێکارانە کاریگەریەکی ترسناکیی دەبێت لەسەر ئەوکەسانەی ھەوڵی شەفافیەت و لێپیچینەوە دەدەن لەدەسەڵاتە حکومییەکان و دەسەڵاتە گشتییەکان.
سەردانی وەزیری دەرەوەی تورکیا، یەکەمین سەردانیەتی بۆ سعودیە لە دوای کوشتنی جەمال خاشقچی رۆژنامەنووسی سعودی کە ساڵی ٢٠١٨ لە نێو کونسوڵخانەی سعودیە لە ئیستانبوڵ کوژرا و تائێستاش جەستەکەی نەدۆزراوەتەوە.
"تەحسین خەفاجی" وتەبێژی فەرماندەی ئۆپراسیۆنە ھاوبەشەکان رایگەیاند، ئەو کۆمپانیایانەی کار چاودێری و چاککردنەوەی فڕۆکەکانی ئێف ١٦ دەکەن، کاریگەری راستەوخۆیان ھەیە لەسەر بەرزکردنەوەی توانای ھێزە عێراقییەکان، بە کشانەوەی کارمەندانی کۆمپانیای "لوکھید مارتن"یش کە کاری چاککردنەوەی ئەو فڕۆکانە دەکەن، کاریگەری لەسەر مەشق و راھێنان و تەواوکردنی پڕۆگرامەکان بۆ بەھێزکردنی توانای ھێزە عێراقییەکان دروست دەکات. بە وتەی "خەفاجی"، فڕۆکەکانی ئێف ١٦ بڕبڕەی پشتی ھێزەی ئاسمانی عێراقن لە روبەڕوبوونەوەی تیرۆریستانی داعش.
کۆمپانیای "لوکھید مارتن"ی ئەمریکی رایگەیاندبوو، بەھۆی ھەڕەشەی ئەمنییەوە کارمەندانی لە بنکەی سەربازی "بەلەد" دەکشێنێتەوە و بەشێکیان بەرەو ئەمریکا و بەشێکیان بەرەو ھەولێر دەگوازێتەوە، تا گرەنتی کردنی ئەمنییەتیشیان ناگەڕێنەوە.
لیژنەی ئابووری و وەبەرھێنانی ئەنجومەنی نوێنەرانیش رایگەیاندوە، یەکخستنی ئەو وەزارەتانە لە چوارچێوەی وەزارەتێکدا بۆ بوژاندنەوەی ئابوری عێراق گرنگە، لەو رێگەیەشەوە دەتوانرێت گرنگی زیاتر بە کەرتی کشتوکاڵ و پیشەسازی بدرێت.
ماوەی زیاتر لە شەش مانگە داوای بودجەیەکی ١٠٩ ملیۆن دیناری لە حکومەتی ھەرێم کراوە بۆ چارەسەرکردنی گرفتی بڕانی ئاو لە وەرگری دووەمی پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی ھەڵەبجە لەسەر ڕووباری سیروان، بەڵام تا ئێستا جێبەجێ نەکراوە.
جێگری پارێزگاری ھەڵەبجەش ڕۆتینات بە ھۆکاری دواکەوتنی خەرجکردنی ئەو بودجەیە دەزانێت.
بە پێی ڕاگەیەنراوێکی لیژنەکانی پشکنینی بەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری سلێمانی، لە مانگی ڕەمەزاندا سەردانی ٩٠٠ خاوەن مۆڵەتی گەشتیاریان کردووە، لە کۆی بەسەرکردنەوەکاندا بەھۆی پابەندنەبوون بە مەرج و ڕێنماییەکان، ٢٥ شوێنی گەشتیاری داخراون، ٣٦ خاوەنکاریش پسوڵەی سەرپێچیان بۆ کراوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری سلێمانی ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، لە سلێمانی ھەزار و ٤٠٠ موڵەتی کارکردنی گەشتیاری دراوە بە خاوەنکاران و لە ڕێگەی لیژنەکانی گەشتوگوزاریشەوە بە مەبەستی جێبەجێکردنی مەرج و ڕێنماییەکان بەسەر دەکرێنەوە.
"بەشدار حەسەن" سەرۆکی تیمی پارێزەرانی داکۆکیکار لە سزادراوانی بادینان ڕایگەیاند، سەبارەت بە دۆسیەی سزادراوانی بادینان کە بەھۆی پەیوەندیان لەگەڵ کونسوڵخانەکان بە ٦ ساڵ زیندانی سزادراون، لەگەڵ بەڕێوەبەری ئۆفیسی مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆبوونەتەوە، لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆ لەسەر کۆمەلێک زانیاری ناڕاستکراوە، کە ماوەی چەند ڕۆژە دەسەڵات بڵاویدەکاتەوە، گوایە ھەموو دادوەرەکان ئیمزایان لەسەر بڕیارەکە کردووە.
ھەروەھا دەنگۆی ئەوەی دەستگیرکراوان لە قۆناغی لێکۆڵینەوەدا پارێزەرانیان بینیوە، ھەموو ئەو زانیاریانەیان بۆ ڕاستکردوونەتەوە و وردەکاریەکەیان تێگەیاندن کە ھەندێک لایەن و میدیا بە ئەنقەست دەیانەوێت ڕاستی ئەو کەیستە بشێوێنن.
سەرۆکی تیمی پارێزەران داکۆکیکار لە سزادراوانی بادینان ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، ئەوە ھەنگاوێکی گرنگە نوێنەری ئۆفیسی مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان ھاتوونەتە ئوفیسی پارێزەران و بەدواداچوون بۆ ڕاستییەکان دەکەن، ئەو بەرەو پێشچوونە دەریدەخات کەیسەکە بەلای ئەوان زۆر گرنگە، ھەبوونی ئەو گوشارە نێودەوڵەتیانەش بۆ ئێستا گرنگە و پێویستە دەسەڵات چیتر ڕای گشتی نەخەڵەتێنێت و ئەو ھەڵەیە ڕاست بکاتەوە، ئەگەر نا خراپ لەسەریان دەکەوێت.
بە پێی ڕاگەیەندراوێکی وەزارەتی تەندروستی ھەرێم، لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوو لە ھەرێمی کوردستان ٧٥٥ کەسی تر تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و ٤ تووشبووی تری کۆرۆنا گیانیان لە دەستدا و ١١٢٣ تووشبووی تری ڤایرۆسەکە چاکبوونەتەوە.
بافڵ تاڵەبانی داواشی سەرجەم ھێز و لایەنە سیاسییەکانی ھەرێم کرد جەژن بکەن بە بۆنەیەک بۆ زیاتر زیندووکردنەوەی ڕۆحی تەبایی، لێکنزیکبوونەوە و کاری ھاوبەش لە پێناو دابینکردنی ژیانێکی شایستە و خۆشگوزەران بۆ کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان کە ماندووی ساڵانێکی پڕ لە ناسەقامگیری سیاسی و ئابووریین.
ھاوسەرۆک ئاماژەی بەوەشدا، پێویستە بەدیھێنانی ماف و بەدەمەوەچوونی داخوازییە ڕەواکانی خەڵک کاری لە پێشینەیان بێت و ھەنگاوی جدی بنێین لەو پێناوەدا.
وەزارەتی تەندروستی عێراق، لە ڕاگەیاندراوێکدا، بڵاویکردەوە، لە ماوەی ٢٤ سەعاتی ڕابردوودا ٤ ھەزار و ٦٦٦ کەسی تر تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و ٢١ کەسی تریش بەھۆی ڤایرۆسەکە، گیانیان لە دەستداوە و ٥ ھەزار و ٤١٧ تووشبووش چاکبوونەتەوە.
بە پێی ڕاگەیاندراوەکەی وەزارەتی تەندروستی عێراق، لە سەرەتای سەرھەڵدانی تا ئێستا، ملیۆنێک و ١٢٧ ھەزار و ٨٠ کەس تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و ملیۆنێک و ٢٣ ھەزار و ٨٤ کەسیش چاکبوونەتەوە و ١٥ ھەزار و ٨٥٥ تووشبووش بەھۆی ڤایرۆسەکە، گیانیان لە دەستداوە.
لاھور شێخ جەنگی ڕاشیگەیاند کە پێویستە لایەنە سیاسییەکان ئەم جەژنە بکەنە بۆنەیەک بۆ یەکتر قبووڵکردن و وەلانانی گرژیی و ناکۆکییەکان و بە گیانێکی نیشتیمانپەروەری، دوور لە چەقبەستوویی سیاسی و یەکتر تۆمەتبارکردن، کار بۆ ھێنانەدی یەکڕیزیی نیشتیمانی و ئاشتی و تەبایی بکەن، لە پێناو خزمەتکردنی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان و چارەسەرکردنی کێشەکان و زاڵبوون بەسەر ئاڵنگارییەکان و تێپەڕاندنی قەیرانەکان و دابینکردنی خۆشگوزەرانی و ئارامی و ژیانێکی شایستە بۆ ھاووڵاتییان.
ھاوسەرۆک ئاماژەی بەوەشدا، ئەوان لە سەرۆکایەتیی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان ھاونیشتیمانییەکانیان لە کەرکوک و خانەقین و ناوچەدابڕێندراوەکان دڵنیا دەکەنەوە کە سیاسەت و بەرنامەی یەکێتیی کارکردنە بۆ گەڕانەوەی ھاوسەنگی و ڕزگارکردنیان لەو دۆخە دژوارەی کە تێی کەوتوون و دووپاتی دەکەنەوە کە لە دوای جەژن ئەنجامی ھەوڵ و ھەنگاوەکانیان لەو پێناوەدا دەردەکەون.
دەقی پەیامەکە ...
بە ناوی خودای گەورە و میھرەبان،
بە بۆنەی ھاتنەوەی جەژنی ڕەمەزانی پیرۆزەوە، لە ناخی دڵمەوە گەرمترین پیرۆزبایی ئاڕاستەی خوشک و برا مسوڵمانەکانمان دەکەم لە ھەرێمی کوردستان و عێراق و جیھان، پیرۆزبێت لە کەسوکاری سەربەرزی شەھیدان، لە پێشمەرگە قارەمانەکان لە کارمەندانی تەندروستی و ھێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و ھێزی دژەتیرۆر و زیندانییانی سیاسی و کەمئەندامانی سەنگەر و سەرجەم کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان، ھیوادارم ئەم جەژنە ببێتە مایەی خێر و خۆشی بۆ گەلەکەمان.
ئاشکرایە، مسوڵمانان لە مانگی پیرۆزی پڕ خێر و بەرەکەتی ڕەمەزاندا بە ڕۆژوو دەبن و نزا دەکەن و ئەو مانگە دەکەنە دەرفەتێک بۆ بەخۆداچوونەوە و پاکبوونەوەی دڵ و دەروون و نوێبوونەوەی ژیان، جەژنیش دەکەنە دەرفەتێک بۆ لێبووردن و گەردن ئازادی لە یەکتر، ئێمەش لەم کاتەدا کە جەژن دەگێڕین، وڵاتەکەمان لە بەردەم ھەڕەشەی داعشدایە، ناوماڵی کورد یەکڕیز و تەبا نییە، کێشە و قەیرانی جۆراوجۆر بەرۆکی گرتوین، ھاونیشتیمانییەکانمان لە کەرکوک و ناوچە دابڕێندراوەکان چاوەروانی زیاترمان لێدەکەن، مووچەخۆران چاوەڕوانی ڕێککردنەوەی موچەکانیانن، ھەق وایە لایەنە سیاسییەکان ئەم جەژنە بکەنە بۆنەیەک بۆ یەکتر قبووڵکردن و وەلانانی گرژیی و ناکۆکییەکان و بە گیانێکی نیشتیمانپەروەری، دوور لە چەقبەستوویی سیاسی و یەکتر تۆمەتبارکردن، کار بۆ ھێنانەدی یەکڕیزیی نیشتیمانی و ئاشتی و تەبایی بکەن، لە پێناو خزمەتکردنی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان و چارەسەرکردنی کێشەکان و زاڵبوون بەسەر ئاڵنگارییەکان و تێپەڕاندنی قەیرانەکان و دابینکردنی خۆشگوزەرانی و ئارامی و ژیانێکی شایستە بۆ ھاووڵاتییان.
ئێمە لە سەرۆکایەتیی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان ھاونیشتیمانییەکانمان لە کەرکوک و خانەقین و ناوچەدابڕێندراوەکان دڵنیا دەکەینەوە کە سیاسەت و بەرنامەی یەکێتیی کارکردنە بۆ گەڕانەوەی ھاوسەنگی و ڕزگارکردنیان لەو دۆخە دژوارەی کە تێی کەوتوون، دووپاتی دەکەینەوە کە لە دوای جەژن ئەنجامی ھەوڵ و ھەنگاوەکانمان لەو پێناوەدا دەردەکەون. پەروەردگاری مەزن خاک و خەڵکی کوردستان لە ھەموو نەھامەتی و کێشەیەک بە دوور بگرێت و مرۆڤایەتیش لە پەتای نەگریسی کۆرۆنا ڕزگار بکات، نوێژ و ڕۆژوو و نزای ھەموو لایەک قبووڵ بێت و ڕۆژانی جەژن بە سەلامەتی و شادی و سەرفرازیی بەسەر ببەن. دووبارە جەژنتان پیرۆز بێت و ھەر لە شادی و سەرکەوتندابن.
لاھور شێخ جەنگی
ھاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان
بە پێی ڕاپرسییەکی ناوەندی "ئەسۆشیەیتد پرێس" و ناوەندی لێکۆڵینەوە لە زانکۆی "شیکاگۆ"، ٦٣٪ی ئەمریکییەکان لە کارەکانی "بایدن" ڕازین و ئەو ڕێژەیەش ٢ خاڵ بەراورد بە ڕاپرسییەک لە مانگی ئاداری ڕابردوو زیادی کردووە.
ھاوکات ٥٤٪ی ئەمریکییەکان پێیانوایە وڵاتەکەیان بە ئاڕاستەیەکی ڕاست دەڕوات و ٤٤٪یشیان پێیانوایە کە ئەو ڕێگەیەی وڵاتەکەیان گرتوویەتیە بەر ڕاست نییە، ئەو ٥٤٪ی ئەمریکییەکانیش کە گەشبینین بە داھاتووی وڵاتەکەیان بەرزترین ڕێژەیە کە لە ساڵی ٢٠١٧ەوە تۆمار کرابێت.
ھاوکات ٧١٪ی ئەمریکییەکان کە ٤٧٪یان کۆمارییەکان بوون، ڕەزامەندی خۆیان دەربڕیوە لە ھەوڵەکانی "بایدن" بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنا، ٥٧٪یش مامەڵەکردنی سەرۆکەکەیان لەگەڵ بواری ئابوری لا پەسەند بووە، بەڵام ٤٩٪ ئەمریکییەکان دژی مامەڵەی "بایدن"ن لەسەر بابەتی چەک و ٥٤٪یش لەسەر پرسی کۆچ ناڕازین.
دەیان ھاوڵاتی عێراق کە بۆ چارەسەری پزیشکی ڕوویان لە ھیندستان کردووە، بەھۆی ڕاگرتنی گەشتە ئاسمانییەکانەوە لەو وڵاتە گیریان خواردووە و وەک خۆیان دەڵێن باڵیۆزخانەی عێراق و ھێڵی ئاسمانی عێراقی کارئاسانیان بۆ ناکەن تاکو بگەڕێنەوە بۆ وڵاتەکەیان.
ھاوڵاتییەکی کورد لە ھیندستان بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، سەرباری ئاستەنگییەکان، باڵیۆزخانەی عێراق جیاکاری دەکات لە نێوان کورد و عەرەب و زیاتر کارئاسانی بۆ گەڕانەوەی عەرەبەکان دەکات.
وتیشی، زۆرێک لەو ھاوڵاتیانە پارەیان پێ نەماوە و بلیتی فڕۆکەش بە شێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە و گەیشتووەتە ھەزار دۆلار.
ھاوکات، کەتائیبی حزبوڵای عێراقی، بەریتانیای تۆمەتبار کرد بە ھێرشکردنە سەر کونسوڵخانەی ئێران لە "کەربەلا" و ڕایگەیاند دەبێت بەریتانیای داگیرکەر باجی ئەو کارانەی بدات.
لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیشدا لە نێوان وەزیرانی دەرەوەی عێراق و ئێران، وەزیری دەرەوەی عێراق ڕایگەیاند لێکۆڵینەوەکانیان بەردەوامە بۆ گەیشتن بەو کەسانەی دەستیان ھەبووە لە سوتاندنی شورای کونسوڵخانەی "ئێران" لە کەربەلا.
"ھادی عامری" سەرۆکی ھاوپەیمانی فەتحیش لە ڕاگەیەندراوێکدا وتی، پێویستە حکومەت ھەوڵی جدی بدات بۆ گەیشتن بە تۆمەتباران و بەرقەرارکردنی ئاشتی، ڕاشیگەیاند تیرۆر ھەوڵێکە بۆ ڕێگریکردن لە ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی پێشوەخت لە وادەی خۆیدا.
ھاوکات "فازل غەراوی" ئەندامی کۆمسیۆنی مافەکانی مرۆڤ ڕایگەیاند، زیاتر لە ٨٥ ڕووداوی تیرۆرکردن لە سەرەتای دەستپێکردنی خۆپیشاندانەکانەوە لە عێراق، تۆمارکراوە.