
فەرماندەی ئۆپراسیۆنە ھاوبەشەکانی عێراق لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردوە، قەدەغەی ھاتووچۆی رۆژانی ھەینی و شەممە ھاوشێوەی رۆژەکانی تری ھەفتە نیمچەیی دەبێت و لە سەعات نۆی شەو تا پێنجی بەیانی دەبێت.
پێشتر لیژنەی باڵای تەندروستی و سەلامەتی عێراق قەدەغەی ھاتووچۆی تەواوەتی جگە لە رۆژانی ھەینی و شەممە ھەڵوەشاندبووەوە، لە عێراق ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا یەک ملیۆن و ١٥١ ھەزار کەسی تێپەڕاندووە، چاکبووانیش ٩٢.٢%ی توشبووان پێکدەھێنن.
فەرمانگەی تەندروستی گشتی لە وەزارەتی تەندروستی عێراق رایگەیاند، بەراورد مانگەکانی رابردوو، ژمارەی توشبوانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە عێراق بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە، بەپێی ئەو زانیارییانەش لەبەردەستدان، پێدەچێت لە رۆژانی داھاتووشدا ژمارەی توشبووان بە شەپۆلی دووەمی ڤایرۆسی کۆرۆنا زیاتر دابەزێت.
باس لەوەشکراوە، کەمبوونەوەی ژمارەی توشبوانی ڤایرۆسی کۆرۆنا بەراورد بە رابردوو پەیوەندی بەوە ھەیە بەشێکی زۆری ھاوڵاتیان تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و چاکبوونەتەوە، کاریگەرییەکانی وەرگرتنی ڤاکسین تا ئێستا دەرنەکەوتووە، چونکە بەراورد بە ژمارەی دانیشتوانی عێراق رێژەی بەکارھێنانی ڤاکسین بەشێوەیەکی گشتی تا ئێستا کەمە.
بڕیارە ئەمڕۆ تیمی پارێزەرانی سزادراوانی بادینان دوایین تانە سەبارەت بە بڕیاری دادگای پێداچوونەوە پێشکەش بە دادگا بکەن.
بەپێی راگەیەنراوێکی تیمی پارێزەرانیش بڕیارەکەی دادگای پێداچوونەوەی ھەرێم ھەڵەی یاسایی زۆری تێدایە و باسی چەندین بابەت کراوە کە لە دۆسیەی دەستگیرکراواندا بوونی نییە.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکردوە، بەھۆی ئەو گوشارە ناوخۆیی و دەرەکییانەی لەسەر بڕیاری دادگا ھەیە، ئومێد دەکەن بڕیاری دادگای پێداچوونەوەی ھەرێم لەبەرژەوەندی سزادراوانی بادینان کۆتایی بێت.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، لەسەر ھەموو ئاستەکان کاردەکەن بۆ ئەوەی سنورێک بۆ ئاڵۆزییەکانی کەرتی غەززە دابنێن و نێردەی ئەمریکاش بۆ ناوچەکە لە کۆبونەوەی بەردەوامدایە لەگەڵ ھەردوو لایەنی ئیسرائیلی و فەڵەستینی بۆ ئەوەی بگەنە ئاگربەست.
ھاوکات جان ئیف لۆردیان وەزیری دەرەوەی فەرەنسا رایگەیاندوە، پێویستە بە زوترین کات ئاگربەست لە کەرتی غەززە رابگەیەندرێت و پاریسیش لە ھەماھەنگیدایە لەگەڵ میسر و ئوردن بۆ ئەوەی ھاوکاری مرۆیی بەپەلە بگەیەننە غەززە.
لەسەر ئاستی مەیدانیش، سوپای ئیسرائیل زنجیرەیەک بۆردومانی تری بۆ سەر کەرتی غەززە ئەنجامدا و بەپێی سەرچاوە پزیشکییەکان بەھۆی ئەو بۆردومانانەوە ١١ فەلەستینی کوژراون و ژمارەیەکی تریش برینداربوون، بەو شێوەیەش کۆی گشتی ژمارەی کوژراوانی فەڵەستین بۆ ٢٢٨ بەرزبووەتەوە کە ٦٥یان منداڵن.
سەرۆکی ھاوپەیمانی فەتح لە راگەیاندراوێکدا، بڵاویکردەوە، چەندین جار جەختیان کردووەتەوە پێویستە گفتوگۆی نێوان لیژنەی ھونەری ئەمریکا و عێراق دەرنجامی باشی لێبکەوێتەوە و ھەنگاوێک بێت بە ئاڕاستەی دانانی خشتەیەکی زەمەنی بۆ کشانەوەی سەرجەم ھێزە بیانییەکان لە عێراقدا.
ھادی عامری لەبەشێکی تری راگەیاندراوەکەدا بەپێویستی زانی، تەواوی بنکە ئاسمانییەکانی عێراق لە بنکەی سەربازیی عەین ئەسەد و ناوچەکانی تر، بخرێنە ژێر کۆنترۆڵی ھێزە ئەمنییەکان و سنورێک بۆ پێشیلکارییەکانی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکان دابنرێت.
وەفدێکی وەزارەتی بەرگری عێراق بەسەرۆکایەتی وەزیری بەرگری بەمەبەستی پێکھێنانی ژووری ھەماھەنگی ھاوبەش لە ناوچە جێناکۆکەکان گەیشتە کەرکوک، بڕیارە وەفدەکە لەگەڵ فەرماندە سەربازییەکانی کەرکوک کۆببێتەوە.
ئەوەش لە کاتێکدایە رۆژی چوارشەممە لە خانەقین وەفدێکی ھاوبەشی فەرماندە سەربازییەکانی سوپای عێراق و پێشمەرگە بۆ ھەمان مەبەست کۆبونەوە و پێکھێنانی ژووری ھەماھەنگی ھاوبەش تاوتوێ کرا.
سوپای ئیسرائیل لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرایکرد، لە سەرەتای دەستپێکردنەوەی ئالۆزییەکانەوە، چوار ھەزار و ٧٠ موشەک لە کەرتی غەززەوە بەرەو ئیسرائیل ئاراستەکراوە و ٦١٠یان لەناو غەززە کەوتونەتە خوارەوە، ئاماژە بۆ ئەوەشکراوە، رێژەی سەرکەوتنی سیستمی بەرگری کڵاوەی ئاسنین گەیشتووەتە لە سەدا ٩٠.
لەلایەکی تریشەوە ھایکۆ ماس وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانی ھاوبەشدا لەگەڵ ھاوتا ئیسرائیلییەکەی رایگەیاند، پشتگیری ئەو ھەوڵە نێودەوڵەتییانە دەکەن کە بۆ راگەیاندنی ئاگربەست لە کەرتی غەززە ھەیە.
ھەروەھا پشتگیری وڵاتەکەشی بۆ ئیسرائیل دوپاتکردەوە و رایگەیاند، حەماس بە بێ جیاکاری موشەک دەھاوێژێت.
مەزڵوم کۆبانێ فەرماندەی گشتی ھێزەکانی سوریای دیموکرات ھەسەدە لە تویتێکدا داوا لە ھاوڵاتیانی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری دەکات پیشتوانیان بکەن بۆ بنیادنانی داھاتویەکی گەشتر.
مەزڵوم کۆبانێ ئاماژەی بۆ ئەوەشکردوە، گفتوگۆکردنیان لەگەڵ ھاوڵاتیان ئەوەی سەلماندوە کە لە رێگە راستەکەدان، ھەموو ھەوڵێکیش دەدەن بۆ دابینکردنی سەرجەم خزمەتگوزارییەکانی ئاو و کارەبا و پەروەردە و تەندروستی.
جەختیشیکردووەتەوە لە بەدیھێنانی ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکەدا.
مەراسیمەکە بۆ ٣٢ ژن بەڕێوەچوو تێیدا خەڵاتی رێزلێنانی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتیان پیشکەشکرا.
ئاشتی عەبدوڵا نوێنەری جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەمەراسیمەکەدا رایگەیاند، ئەو ژنانە جێگەی شانازی ئێمەن و پێویستە زیاتر گرنگی بەم جۆرە ژنانە بدەین، چونکە بەبێ ماندووبوون کاردەکەن و خزمەتی سلێمانی دەکەن.
لای خۆشیەوە ئەندازیار سالار حسامەدین بەڕێوەبەری گشتی کارەبای سلێمانی لەمەراسیمەکەدا ڕایگەیاند، ئەم ژنانە کە لێرە کاردەکەن بۆ ئەوەی سلێمانی رووناک کەنەوە و خزمەتی شاری سلێمانی دەکەن.
وتیشی، دروستکردنی ئەم وەرشەیە زۆر پێویست بوو بۆ شاری سلێمانی ئەم ژنانەش لەم وەرشەیە کاردەکەن ئەوان ھۆکارن بۆ ئەوەی کارەبای سلێمانی بەشێوەیەکی باش بدرێت بەھاووڵاتیان.
بەڕێوەبەری گشتی کارەبای سلێمانی ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، بەشێکی ئەو ژنانە ماوەیەکی زۆرە لەم وەرشەیەدا کاردەکەن بۆیە پێویستە ڕێزیان لێ بگیرێت و سوپاسی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستانی کرد کە لە خەمی ئەو ژنانەدا بووە کە لێرە کاردەکەن.
تیمی راگەیاندنی سەر بە وەزارەتی تەندروستی عێراق رایگەیاند، بەکارھێنانی دوو جۆری جیاوازی ڤاکسینی کۆرۆنا لەلایەن ھاوڵاتیان دەرەنجامی خراپی لێدەکەوێتەوە و روبەڕوی چەندین نیشانەی مەترسیدار دەبنەوە.
وتیشی، لە ئێستادا تەنھا ڤاکسینی فایزەر و ئەسترازینیکا و سینۆفارم لە عێراقدا بەکاردەھێنرێت و دەبێت ھاوڵاتیش یەک جۆری ڤاکسین وەربگرێت.
تیمی راگەیاندنی سەر بە وەزارەتی تەندروستی عێراق ھۆشداریشیدا لە مەترسی ڤایرۆسی کۆرۆنا، بەو پێیەی لەماوەی رابردوودا بەچەندین جۆر خۆی گۆڕیوە، کە دیارترینیان ڤایرۆسی کۆرۆنای ھندیە.
رونیشیکردەوە، عێراق ھێشتا لەقۆناغی مەترسیدایە و ئەگەری زۆرە لە رۆژانی داھاتوودا، حاڵەتەکانی توشبون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا زیاد بکات.
سەرچاوەیەک لە لیژنەی خزمەتگوزاری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند، دەوڵەت توانای دابینکردنی کارەبای بۆ سێ مانگی وەرزی ھاوین ھەیە، بەڵام بەھۆی گەندەڵیی و دەستوەردانی سیاسیی، قەیرانی کارەبا تا ئێستا لە عێراقدا، چارەسەر نەکراوە.
باسی لەوەشکرد، لە کاتێکدا عێراق کارەبا لە زۆربەی وڵاتانی دراوسێ ھاوردە دەکات، بەڵام تا ئێستا قەیرانەکە بە تەواوی چارەسەر نەکراوە، بەتایبەتی لە وەرزی ھاویندا.
بەپێویستیشی زانی کێشە و قەیرانی کارەبا لە ئەنجومەنی نوێنەران تاووتوێ بکرێت و پرسەکە لە داھاتوویەکی نزیکدا چارەسەر بکرێت.
دەستەی دەروازە سنورییەکانی عێراق رایگەیاند، داواکاری کردنەوەی چوار دەروازەی نوێی نێودەوڵەتی رەوانەی دەستەکەیان کراوە، لە پارێزگاکانی بەسرە و سلێمانی و موسەنا و واست، بۆ ئەو مەبەستەش ئەنجومەنی دەروازە سنورییەکان داوای پێکھێنانی لیژنەیەکیان کردوە.
عەمید سالار عەبدوڵا نوێنەری حکومەتی ھەرێم بۆ کاروباری دەروازە سنورییەکان لە بەغداد بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە کۆتایی مانگی نیسانی رابردوو چوار داواکاری بۆ کردنەوەی دەروازەی نوێی سنوری پێشکەش بە دەستەی دەروازە سنورییەکانی عێراق کراوە.
سەبارەت بە کردنەوەی دەروازەی نوێی سنوریی لە پارێزگای سلێمانی ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، داوای کردنەوەی دەروازەی سازان کراوە لە سنوری پارێزگای ھەڵەبجە، بەڵام حکومەتی عێراق رەزامەند نییە بە کردنەوەی ھیچ دەروازەیەکی نوێ لە سنوری ھەرێمی کوردستان، تا بڕیاری ژمارە ١٣ی ساڵی ٢٠١٩ جێبەجێ نەکات، کە بەپێی بڕیارەکە دەبێت دەروازە سنورییەکان ببەسترێنەوە بە دەستەی دەروازە سنورییەکانی عێراق، تا ئەو بڕیارەش جێبەجێ نەکرێت، بڕیار لەسەر کردنەوەی دەروازە سنورییەکانی ھەرێم نادرێت.
نەوزاد کامیل بەڕێوەبەری گشتی بازرگانی لە وەزارەتی بازرگانی ھەرێم بە کوردسات نیوزی راگەیاند، حکومەتی عێراق بە رەسمی نرخی وەرگرتنی گەنمی لە جوتیاران دیاریکردوە، بە شێوەیەک گەنمی پلە یەک بە ٦١٠ ھەزار دینار و گەنمی پلە دوو ٥٣٠ ھەزار دینار و گەنمی پلە سێ بە ٤٧٠ ھەزار دینار وەردەگیرێت، ئەوەش بەراوورد بە ساڵی رابردوو بۆ ھەر تۆنێک ٥٠ ھەزار دیناری بۆ زیادکراوە.
وتیشی، تا ئێستا وەزارەتی بازرگانی عێراق بڕی وەرگرتنی گەنمی جوتیارانی ھەرێمی دیاری نەکردوە چەند تۆن گەنم لە جوتیاران وەردەگیرێت، بۆ ئەو مەبەستەش لە گەڵ وەزارەتی کشتوکاڵ و بازرگانی عێراق لە پەیوەندیدان بۆ دیاریکردنی بڕی ئەو گەنمەی وەردەگیرێت، لە کاتێکدا ساڵی رابردوو بڕی ٣٩٠ ھەزار تۆن گەنم لە جوتیارانی ھەرێم وەرگیراوە، بۆ ئەمساڵیش داوایانکردوە ٦٤٠ ھەزار تۆن گەنمی ھەرێم وەربگیرێت.
سەبارەت بە بەبازاڕکردنی گەنمی ناوخۆش رایگەیاند، بڕیارە ٢٠٠ ھەزار تۆن گەنم بە نرخی بازاڕ لە سایلۆی ھەولێر وەربگیرێت.