ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوەتەوە، سەرەڕای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە عیراق، واشنتۆن هەژمونی تەواوەتی بەسەر ئەو وڵاتەدا دەمێنێتەوە لە رێگەی کۆنتڕۆڵکردنی داهاتی نەوتەکەی کە 90٪ بودجەی گشتی عیراق پێکدەهێنێت.

بەپێی راپۆرتێکی ئاژانسی رۆیتەرز، سەرەڕای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە کۆتا بنکەکانیان لە عیراق، واشنتۆن لە رێگەی بانکی یەدەکی فیدراڵییەکەی نیویۆرکەوە کۆنتڕۆڵی راستەوخۆ و کاریگەری لەسەر داھاتی نەوتی عیراق پاراستووە.

رۆیتەرز ئاماژەی بەوەکردوە، کۆنتڕۆڵی داهاتی نەوتی عیراق لەلایەن ئەمریکاوە سیستمێکە، لە ساڵی 2003وە بۆ پاراستنی دارایی عیراق لە داواکارییە یاساییەکانی سەردەمی سەدام حوسێن دامەزراوە، کە  90٪ی بودجەی گشتیی بەغداد پێکدەهێنێت.

ئەم سیستمە، بووەتە ئامرازێکی سەرەکی بۆ فشارخستنەسەر حکومەتی عیراق تاوەکو ئاڵوگۆڕی دۆلار بۆ ئێران و لایەنە سزادراوەکان رابگرێت.

لێپرسراوانی عیراقی ئاماژە بەوە دەکەن کە بەردەوامیی ئەم رێککەوتنە هاوکارە لە بەرقەرارکردنی سەقامگیریی دراو، بەرزکردنەوەی متمانەی نێودەوڵەتی بە ئابوریی وڵاتەکە و دابینکردنی ئاسانی دۆلار بۆ بازرگانیی دەرەکی.

توندکردنەوەی کۆنتڕۆڵی واشنتۆن لە سەرەتای ساڵی 2025ـوە، بەسەر گواستنەوەی دۆلاردا لە عیراق بووە هۆی راگرتنی سیستمی زیادکردنی دۆلار و ئەمەش بازاری رەشی لێکەوتوە، کە بوە هۆی جیاوازی لە نێوان بەهای رەسمی و  بەهای ئازادی دۆلار لە بازاڕەکاندا.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، کە ئێران لە کۆتاییدا ناچار دەبێت خۆی بەدەستەوە بدات و جەختیشی کردەوە کە تاران لە ئێستادا بەڕێوەبەرایەتیی دۆخێکی زۆر دژوار و خراپ دەکات.

سەرۆکی ئەمەریکا ئاماژەی بەوەدا، کە لە چەند هەفتەی رابردوودا وڵاتەکەی زیاتر لە هەر قۆناغێکی تری مێژوویی، نەوتی لە رێگەی گەرووی هورمزەوە گواستووەتەوە و دووپاتی کردەوە کە تاران لە ئێستادا «لە دۆخێکی باشدا نییە.

ترەمپ وتیشی، هێشتا بە وردی نازانم کە ئایا خۆیان بەدەستەوە دەدەن یان نا، بەڵام بێگومان لە کۆتاییدا خۆیان بەدەستەوە دەدەن. لەگەڵ ئەوەشدا، بارودۆخی ئێستایان زۆر خراپە.

عەمار حەکیم، سەرۆکی رەوتی حیکمەی نیشتمانی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی عیراقی رایگەیاند، لە ماوەی چەند رۆژی داهاتوودا بەڵگەنامەیەک رادەگەیەنرێت کە نەخشەڕێگەی تەواو بۆ کۆکردنەوەی چەک لە دەستی دەوڵەتدا لەخۆدەگرێت. 

حەکیم جەختی کردەوە، عیراق خۆی لە جەمسەربەندییە هەرێمییەکان بەدوور دەگرێت و پەرۆشی نۆژەنکردنەوەی پەیوەندییەکانیەتی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ.

سەبارەت بە سزادانی ئاسمانیی وڵاتەکەش، ئاماژەی بەوە کرد پەیامەکانی ئەمریکا زۆر رون بوون سەبارەت بە لێکەوتەکانی پابەندنەبوون بە گەمارۆ ئاسمانییەکان، بەڵام بڕیارە ئاسایشییە نوێیەکان ئامانجیان پاراستنی گەلی عیراقە لە سزا و گەمارۆکان، نەک تۆڵەسەندنەوە.

عەمار حەکیم ئەوەشیخستوەتەڕوو، عیراق یەکەم وڵاتە مۆڵەتی ئەمریکی پێدراوە بۆ ئەوەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی نەجەف مامەڵە لەگەڵ ئێراندا بکات تا ئاسانکاری بۆ زیارەتکاران بکات، هاوکات سوپاسی هاوکارییەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتیشی کرد لە هاوکاریکردنی عیراق بۆ تێکشکاندنی داعش.