بافڵ جەلال تاڵەبانی: ئێمە وەک کورد، یەک چارەنووسمان هەیە
سام
١ی شوباتی ٢٠٢٦
سام
١ی شوباتی ٢٠٢٦
سەرۆکایەتی کۆماری عیراق، لە 38ـەمین ساڵیادی کیمیابارانکردنی هەڵەبجەدا پەیامێکی بڵاوکردەوە.
دەقی پەیامەکە:
سەرۆکایەتی کۆمار، بەبۆنەی ساڵیادی تاوانەکانی ڕژێمی بەعسی سەدام: قوربانیدانی عێراقییەکان لە نەتەوە و پێکهاتە جۆراوجۆرەکان بۆ ڕووخاندنی کۆماری ترس و ستەم یەکیان گرت
ڕۆژی دووشەممە 16 ی ئاداری 2026 جێگری سەرۆکی دیوان لە سەرۆکایەتی کۆمار بەڕێز عزالدین مەجید بەبۆنەی ساڵیادی تاوانەکانی ڕژێمی پێشوو لە بۆمبارانکردنی شاری هەڵەبجە و شاڵاوەکانی ئەنفال و گۆڕە بەکۆمەڵەکان و سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی جەماوەری و تیرۆرکردنی زانایان و چەوساندنەوەی حیزب و هێزە سیاسییەکان، وتاری سەرۆکایەتی کۆماری پێشکەش کرد.
وتارەکە جەختی لەوە کردەوە کە قوربانیدانی هەڵەبجە بۆتە سیمبولی خۆڕاگری و ئیرادە و پابەندبوون بەژیان و ئازادی و گەلەکەمان لەکوردستان قوربانی گەورە و خەباتی درێژخایەنیان لەپێناو ئازادی و کەرامەت و بەدەستهێنانی مافە دەستوورییە ڕەواکانیان داوە و لەگەڵ براکانیان لەسەرتاسەری عێراقدا بەشدارییان کردووە لەقوربانیدانی هاوبەش لەبەرامبەر دیکتاتۆری و ستەمدا
لە وتارەکەدا ئاماژە بەوەکراوە کە سەرۆکایەتی کۆمار دەستپێشخەری کردووە بۆ پێشکەشکردنی پڕۆژەی بەپارێزگابونی هەڵەبجە وەک پارێزگای نۆزدەیەم، کە فەرمانی کۆماریی ژمارە (19) ی ساڵی 2025 بۆ پێکهێنانی پارێزگایەکی سەربەخۆ وەک سوپاسگوزاری و یادکردنەوەی قوربانییەکانی شارەکە دەرکراوە.
هەروەها لە وتارەکەدا باسی ڕۆڵی گەلەکەمان لە ڕاپەڕینی جەماوەری پیرۆز و ئەو خوێنە پاکەی کرد کە لە پێناو ئازادی و ڕزگاری لە دەستی ڕژێمی ستەمکار بەخشیویانە.
ئەمەی خوارەوە دەقی وتارەکەی سەرۆکایەتی کۆمارە :
بەناوی خوای گەورەو میهرەبان
کۆمەڵانی خەڵکی ئازیزی وڵاتەکەمان
کەسەوکاری سەربەرزی هەڵەبجەی شەهید و خۆڕاگر
سڵاوی خواتان لێبێت
ئەمڕۆ بەوپەڕی ڕێز و شکۆوە لەبەردەم یادی سی و هەشت ساڵەی کارەساتی هەڵەبجەی شەهیددا دەوەستین؛ ئەو تاوانە قێزەونەی کە وەک پەڵەیەکی شەرمەزاری بە نێوچەوانی مرۆڤایەتییەوە دەمێنێتەوە، کاتێک چەکی کیمیایی قەدەغەکراوی نێودەوڵەتی دژی هاوڵاتیانی بێتاوان بەکارهێنرا و بووە هۆی شەهیدبوونی زیاتر لە پێنج هەزار منداڵ و ژن و پیر و گەنج، لە یەکێک لە دڕندانەترین تاوانەکانی کۆمەڵکوژی (جینۆساید) و تاوان دژی مرۆڤایەتی کە ڕژێمی دیکتاتۆریی لەناوچوو ئەنجامی دا.
تاوانی هەڵەبجە تەنها تاوان نەبوو دەرهەق بە مرۆڤ، بەڵکو تاوانێکیش بوو بەرامبەر بە ژیان و سروشت و ژینگە، کە تا ئێستاش ئاسەوارە بەژانەکانی لە تەندروستی مرۆڤ و لەو ژینگەیەی کە بۆ چەندین دەیەیە بەهۆی بەکارهێنانی ئەو چەکە قەدەغەکراوانەوە زیانی بەرکەوتووە، ماونەتەوە.
هەڵەبجە، بەو قوربانییە مەزنانەی کە پێشکەشی کردن، بووە سیمبولی خۆڕاگری و ئیرادە و دەستگرتن بە ژیان و ئازادییەوە.
گەلەکەمان لە کوردستان قوربانیی گەورە و خەباتی درێژخایەنی لەپێناو ئازادی و کەرامەت و بەدەستهێنانی مافە دەستوورییە ڕەواکانی ئەنجامدا، و لەگەڵ براکانیان لە سەرتاسەری عێراقدا لە خەباتێکی هاوبەشدا بوون بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دیکتاتۆری و ستەمکاری.
وەک وەفایەک بۆ ئەو قوربانییانەی هەڵەبجەی بریندار و خەڵکە بەخشندەکەی پێشکەشیان کردووە، و بۆ نەمریی یادی ئەو کارەساتەی کە دڕندانەترین تاوانی سەدەی بیستەمی تۆمارکرد، سەرۆکایەتی کۆمار دەسپێشخەری کرد بۆ پێشکەشکردنی پڕۆژەی گۆڕینی قەزای هەڵەبجە بۆ نۆزدەهەمین پارێزگای عێراق، و مەرسوومی کۆماری ژمارە (١٩)ی ساڵی ٢٠٢٥ دەرچوو بۆ هێنانەکایەی وەک پارێزگایەکی سەربەخۆ.
هەروەها ڕۆڵەکانی گەلەکەمان ڕۆڵێکی بەرچاویان هەبوو لە ڕاپەڕینە شکۆدارەکەی ئادار (شەعبانییە)، کە تێیدا خوێنی گەشیان لەپێناو ئازادی و ڕزگاربوون لە ڕژێمی ستەمکار بەخشی، تاوەکو قوربانییەکانی هەموو عێراقییەکان لە پێکهاتە و نەتەوە جیاوازەکان یەکبگرن بۆ ڕووخاندنی کۆماری ترس و ستەمکاری، و کردنەوەی ڕێگا بەرامبەر بونیادنانی عێراقێکی نوێ کە لەسەر بنەمای سیستەمی دیموکراسیی پەرلەمانیی فیدراڵی بێت، کە ماف و ئازادییەکان گەرەنتی بکات و کەرامەتی مرۆڤ بپارێزێت.
لەو یادە خەمناکەدا، جەخت دەکەینەوە لەسەر پێویستیی وەفاداری بۆ قوربانییەکانی شەهیدانی هەڵەبجە و سەرجەم شەهیدانی عێراق، ئەویش لە ڕێگەی بەردەوامبوونی کارکردنی ڕژد بۆ ئاوەدانکردنەوەی پارێزگای هەڵەبجە و قەرەبووکردنەوەی ئەو زیانە گەورانەی کە بەهۆی تاوانە کیمیاییەکەوە لێی کەوتووە، و داوا لە حکومەتی فیدراڵی و ئەنجومەنی نوێنەران دەکەین بودجەی پێویست بۆ ئەو مەبەستە تەرخان بکەن، بە شێوەیەک کە شایستەی قوربانییەکانی ڕۆڵەکانی بێت و ڕەنگدانەوەی پابەندیی دەوڵەت بێت بەرامبەر بەم شارە کارەساتبارە.
خانمان و بەڕێزان
یادکردنەوەی ئەم کارەساتە دڵتەزێنە هانمان دەدات بۆ بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانیمان و چەسپاندنی بەهاکانی پێکەوەژیان و برایەتی لەنێوان پێکهاتەکانی گەلی عێراقدا.
عێراق نیشتمانی هەمووانە؛ عەرەب، کورد، تورکمان، ئاشووری و سەرجەم پێکهاتەکانی تر، لە موسڵمان و مەسیحی و ئێزیدی و سابئە، کە چارەنووسێکی یەکگرتوو و تەحەددیاتی هاوبەش و بەرپرسیارێتییەکی هاوبەش لە بونیادنانی دەوڵەتێکی دادپەروەر و بەهێزدا کۆیان دەکاتەوە.
یەکڕیزی نیشتمانیمان و پتەویی سیستەمە دەستوورییە دیموکراسییە فیدراڵییەکەمان، گەرەنتی بنەڕەتین بۆ سەقامگیریی عێراق و پێشکەوتنی.
لەژێر ڕۆشنایی ئەو بارودۆخە هەستیارەی ناوچەکەمان پێیدا تێپەڕ دەبێت، عێراق جەخت لە هەڵوێستی نەگۆڕی خۆی دەکاتەوە بۆ دوورخستنەوەی گەلانی ناوچەکە لە نەهامەتییەکانی جەنگ و ململانێ، و کارکردن بۆ پەیڕەوکردنی گفتوگۆ و لێکتێگەیشتن وەک ڕێگەیەک بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان.
گەلەکەمان بەهۆی جەنگەکانەوە باجێکی زۆری داوە، و بە باشی درک بەوە دەکات کە ئاشتی و سەقامگیری ڕێگەی ڕاستەقینەن بۆ بونیادنانی داهاتوویەکی ئارام و گەشەسەندوو بۆ گەلانی ناوچەکە.
بەدیهێنانی ئاسایش و سەقامگیری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا پێویستییەکی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتییە، و دەبێت هەموو هەوڵەکان یەکبخرێن بۆ چەسپاندنی بنەماکانی گفتوگۆ و هاوکاری و ڕێزگرتن لە سەروەریی وڵاتان و بەرژەوەندیی گەلەکانیان.
لە کۆتاییدا، بە شکۆوە یادی شەهیدانی هەڵەبجە و تەواوی شەهیدانی عێراق دەکەینەوە، و پەیمان نوێ دەکەینەوە کە قوربانییەکانیان وەک مەشخەڵێک بمێنێتەوە کە لە کاروانماندا بەرەو بونیادنانی دەوڵەتی یاسا و دادپەروەری و کەرامەتی مرۆڤ، ڕێگامان بۆ ڕووناک بکاتەوە.
لە خوای گەورە داواکارین شەهیدە نەمرەکانمان بە بەزەیی و ڕەحمەتی خۆی شاد بکات، و عێراق و گەلەکەی بپارێزێت، و نیعمەتی ئاسایش و سەقامگیریمان بەسەردا ببارێنێت.
سەربەرزی و نەمری بۆ شەهیدانی هەڵەبجە،
سەربەرزی و نەمری بۆ سەرجەم شەهیدانی عێراق.
والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەبۆنەی یادی 38 ساڵەی کیمیابارانکردنی هەڵەبجەوە پەیامێکی ئاڕاستەی هەڵەبجەییەکان کرد
دەقی پەیامەکەی سەرۆکی یەکێتی:
بە خەمێکی قووڵەوە هەموو ساڵێک لەم رۆژەدا، دەست لەسەر سنگ بە وەفاداریمانەوە یادی کارەساتی کیمیابارانی هەڵەبجەی شەهید دەکەینەوە.
شەهیدانی هەڵەبجە و هەموو قوربانییانی گەلەکەمان هەمیشە لە یادمانن. ئێمە لەم ساتەدا بە سەربەرزییەوە لەگەڵ هەڵەبجە و هەڵەبجەییەکان دەوەستین و پێکەوە هەنگاو دەنێین بۆ داهاتوویەکی گەشتر بۆ گەلەکەمان.
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هەمیشە خزمەتکردنی هەڵەبجەی بە ئەرکی خۆی زانیوە، هیوادارم بۆ کەمکردنەوەی زامی ئەم کارەساتە گەورەیە و لەدەستدانی ئازیزانمان، حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی عیراق زیاتر لە جاران خزمەتی ئەم شارە خۆشەویستەمان بکەن تاوەکو پێکەوە ناخۆشییەکانیان بگۆڕین بۆ هیوا و بوژاندنەوە و ئاوەدانی زیاتری شارەکە.
بەداخەوەین ئەمساڵ بەهۆی دۆخی نەخوازراوی ناوچەکە و جەنگەوە مەراسیمی فەرمی و شایستە بە شەهیدانی هەڵەبجە ناکرێت، بەڵام هەڵەبجە زامی گەلێکە و هەمیشە لە دڵماندایە.
دروود و سڵاو بۆ گیانی پاکی شەهیدانی هەڵەبجە و سەرجەم شەهیدانی گەلەکەمان.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا، دوایین پەرەسەندنە سەربازییەکان و هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیلی بۆ سەر وڵاتەکەی تاوتوێ کرد.
پزیشکیان ئاماژەی بە هێرشەکانی ئەم دواییەی سەر هەردوو دوورگەی "خارک" و "ئەبومووسا" کرد و رایگەیاند، ئەم هێرشانە بە بەکارهێنانی خاکی هەندێک لە وڵاتانی کەنداو ئەنجامدراون، ئەمەش بە پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکان و بنەمای دراوسێیەتی باش دەزانێت.
سەرۆک کۆماری ئێران جەختی کردەوە، وڵاتەکەی بەدوای شەڕدا ناگەڕێت، بەڵام "هیچ گومانێکمان نییە لە بەرگرییەکی توند و رەوا لەسەر خاک و ئاسایشی نیشتمانیی خۆمان."
پزیشکیان رەخنەی لە هەڵوێستی هەندێک وڵاتی ئەورووپی گرت لە پاڵپشتیکردنی ئیسرائیل و ئەمریکا و داوای لێکردن پابەندی یاسا نێودەوڵەتییەکان بن.