سەدان هەزار هاووڵاتی ئەوروپی لە چەندین وڵاتی جیاوازەوە بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرانبەر بە بەرزبوونەوەی نرخی پێداویستییەكان لە وڵاتەكانیاندا هاتوونەتە سەر شەقامەكان.

شەپۆلی نارەزایەتییەكان لە بەلجیكا، فەرەنسا ، ئیتاڵیا، پورتوگال ویۆنان دەستیپێكردووە و حكومەتەكانی یەكێتی ئەوروپای خستووەتە ژێر فشارەوە.

فەرەنسا یەكێك لە پڕ لە ئاڵۆزترین و قورسترین رۆژەكانی لە ماوەی دەیان ساڵی رابردوودا بەرێدەكات، وەزارەتی ناوخۆی ئەو وڵاتە دەڵێ زیاتر لە 550 هەزار كەس بەشدارییان لە خۆپیشاندانەكاندا كردووە و پۆلیسیش رووبەڕووی خۆپیشاندەران بوونەتەوە.

نارەزایەتییەكان دوای چەند هەفتەیەك لە خۆپیشاندانی خوێندكاران هات، كە دواتر ئاراستەكەی بەرەو سوتاندن و تاڵانكردنی بینا و سوپەرماركێت و شوێنی فرۆشتنی كاڵا گرانبەهاكانی هاوشێوەی لوی ڤیتۆن گۆڕا.

سێباستیان لێكۆرنو، سەرۆكوەزیرانی فەرەنسا لەبارەی خۆپیشاندانەكانەوە وتی، هەزار و 200 كەس دەستگیركراون و 150 پۆلیسیش برینداربوون. 

ئاژانسی فرانس پرێس بڵاویكردەوە، دەیان دوكان لە پاریس، مارسیلیا، نیس، نانت، بۆردۆ، لیل، تولۆز و ستراسبۆرگ تاڵان كراون.

ئیمانوێل گریگۆری سەرۆكی شارەوانی پاریس دەڵێت تەواوی شەقامەكانی پایتەخت وێران كراون.

خۆپیشاندەران لە شاری لیمۆژ ، ئاگریان لە هۆڵی شارەوانیی شارەكە بەردا كە مێژووەكەی زیاتر لە 140 ساڵە.

ئیمانوێل ماكرۆن لەپلاتفۆرمی ئێكس رایگەیاند"ئەوانەی بەرپرسن لەتێكدانی وڵات لێپێچینەوەیان لەگەڵ دەكرێت و سزا دەدرێن.

خوێندكارنی فەرەنسی دەڵێن، ئێمە بۆیە خۆپیشاندان دەكەین چونكە ژیانكردن زۆرقورس بووە، نرخی سوتەمەنی زۆر بەرزە، ئێمە لەپێناو داواكردنی مامۆستای زیاتر و رەوشی خوێندنێكی شایستەتر دەجەنگین، ئێستا بەوهۆیەوە لێمان دەدرێت.ئەمە سەرەرای كەمی پاڵپشتی خوێندن و نەبوونی دڵنیایی لەبارەی داهاتوویان.

بەپێی بەدواداداچوونەكان، هۆكارێكی تری سەرهەڵدانی ئەو نارەزایەتییەنە بۆ پلانی حكومەتی فەرەنسا دەگەرێتەوە كە دەیەوێت كورتهێنانی بودجەكەی لەرێگەی كەمكردنەوەی نزیكە 60 ملیار دۆلار لە خەرجیە گشتییەكانی كەمبكاتەوە،

ئەمە جگە لەوەی كۆمسیۆنی یەكێتی ئەوروپا پێشبینی كردووە بۆ ئمساڵ رێژەی بێكاری بۆ %8.3 بەرزبێتەوە، كە ئەوەش هێندەی تر نیگەرانی لای هاوڵاتیان وچینی خوێندكارن دروستكردوە.

بەشێكی تری شارزایان پێیان وایە ئەم خۆپیشاندانانە هاندانی سیاسی لەپشتەوەیە بەتایبەت كە لە مانگی چواری ساڵی داهاتوو هەڵبژاردن لەو وڵاتەدا بەرێوەدەچێت.

لە کاتێکدا ناڕەزایەتییەکانی فەرەنسا لەسەر باشکردنی دۆخی پەروەردە و قەیرانی ژیان سەریان هەڵدا، خێرا سنوورەکانی تێپەڕاند و بوو بە سەرچاوەی ئیلهام بۆ گەنجان و قوتابیانی چەندین وڵاتی تری ئەوروپا.

لە ئیتاڵیاوە و لە پێنجی تشرینی یەکەمەوە، خۆپیشاندانی قوتابیان لە شاری تورینۆوە دەستی پێکرد و پاشان بۆ روما و نابولي و بۆلۆنیا و جنوى تەشنەی سەند، کە تیایدا گەنجان بە دروشمی "با وەک فەرەنسا بکەین" دژی کەمیی تواناکانی پەروەردە هاتنە سەر شەقام.

لە وڵاتانی تریشدا وەک بەلجیکا و یۆنان و ئەڵمانیا و ئۆکرانیا، بزووتنەوەکە رەنگدانەوەی هەبوو و هاوسۆزیی بەدوای خۆیدا هێنا، بە جۆرێک لە یونان لافیتەی دووزمان بە دروشمی فەرەنسی بەرزکرایەوە و لە ئەڵمانیاش چەپەکان چالاکییان رێکخست.

سەرەڕای ئەوەی هۆکاری سەرەکیی خۆپیشاندانەکان لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر جیاوازە، وەک قەیرانی خانووبەرە و گرانیی کرێی شوقەکان لە إسپانیا و یونان، یان ناڕەزایەتی دژی بەرزکردنەوەی رسوماتی خوێندن لە بەلجیکا، و نیگەرانی لەبارەی پرسە سەربازییەکان لە ئەڵمانیا، بەڵام هەموویان لە خاڵێکدا کۆدەکەنەوە کە ئەویش رەخنەگرتنە لە چۆنیەتی دابەشکردنی بودجە و ئەولەوییەتەکانی حکومەتەکان.

لە پاڵ ئەمانەشدا، روداوە مرۆییە توندوتیژەکان و قەیرانی نیشتەجێبوون، لەوانەش مەرگی تراژیدیای خانمە بەساڵاچووەکەی إسپانیا ماریکارمن ئاباسكال دوای دەرکردنی لە ماڵەکەی، ئاگرەکەی ناڕەزایەتییەکانی زیاتر گەرمتر کرد.

شارەزایان و کۆمەڵناسان جەخت لەسەر ئەوە دەکەنەوە کە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان رۆڵێکی بێوێنەیان لە دروستکردن و گواستنەوەی خێرای ئەم "پەتای ناڕەزایەتییە" بینیوە، و سەرەڕای ئەوەی هێشتا زووە پێشبینیی ئاڕاستەی داهاتووی بکرێت، بەڵام زەمینەیەکی بەپیت بۆ تەشەنەسەندنی زیاتری ناڕەزایەتییەکان لە سەرانسەری کیشوەرەکەدا رەخساوە.