سەقامگیری سیاسی یەکێکە لە گرنگترین بنەماکانی گەشەی ئابووری. هەروەها فرەدەنگی و فرەڕەنگی سیاسی، خاڵێکی سەرەکیە لە بنیاتنانی سیستەمێکی دیموکراسی تەندروست. بەڵام ئەزموونی زۆرمان لە بەردەستە لە چەندین وڵات وسیستەمی سیاسی جیاواز کە نیشانمان دەدات کە ئەگەر گۆڕەپانی سیاسی زۆر دابەش بێت و ژمارەی لیست و لایەن و پارتەکان بە نا تەندروستی زیاد بکات، ئەوا حکومەت توانای بڕیاردانی کەم دەبێتەوە، چاکسازیەکان دوا دەکەون و ناکۆکیە ناوخۆیەکان قووڵتر دەبن. 
لەم چوارچێوەیەدا، سیستەمێکی سیاسی کە لە سەر بنەمای دوو ئاڕستە و پرۆژەی سەرەکی بنیات نرابێت (بیپۆلاریزمی سیاسی)، لە هەندێک بارودۆخدا دەتوانێت جێگیری دامەزراوەیی زیاتر دابین بکات. بۆ نموونە، حکومەتەکانی عێراق لە دوای ۲٠٠۳ وە لاواز بوونی پێوە دیارە لە بەر فرەلایەنی و فرەکوێخایی کە وایکردوە لێپێچینەوە وەکو خۆی جێبەجێنەکرێت و گەندەڵی و ڕۆتین بەرپاببێت.

ئەمریکا نموونەی بیپۆلاریزم
ئەمریکا نموونەیەکی دیارە لە سیستەمی دووقوتبی. ماوەیەکی زۆرە، ژیانی سیاسیی ئەو وڵاتە لە نێوان دوو ئاڕاستەو هێزی گەورەدا ڕێکخراوە: پارتی دیموکرات و پارتی کۆماری. هەرچەندە جیاوازی بیروڕایان لە هەندێک بابەتدا زۆر قووڵە، بەڵام ئەو سیستەمە چەند تایبەتمەندیەکی گرنگی هەیە :
یەکەم : دروستکردنی زۆرینەیەکی جێگیر بۆ پێکهێنانی حکومەت. 
دووەم : هاووڵاتیان بە ئاسانی دەزانن کێ بەرپرسیارە لە سەرکەوتن یان شکستی حکومەت. سێیەم : گواستنەوەی دەسەڵات لە ڕێگەی هەڵبژاردنەوە بە شێوەیەکی ڕوون و ئارام ئەنجام دەدرێت.

لە ڕووی سیاسی پراکتیکی، پێویستە جیاوازی بکەین لە نێوان بیپۆلاریزمی سیاسی و دابەشبوونی سیاسی. دووقوتبیبوون واتە سیستەمێکی سیاسی دامەزراو لە سەر بنەمای دوو فیکر و ئاڕاستەی سەرەکی کە توانای حکومەتکردنیان هەیە. بەڵام حزب و لایەنی زۆر و و دابەشبوونی سیاسی ناکۆکیە ئایدیۆلۆژییەکان قوڵتر دەکات و ئامادەیی بۆ سازان و هاوکاری کەم دەکاتەوە، بە تایبەتی لە ووڵاتە دواکەوتوو و کەم ئەزموونەکان لە چەمکی دیموکراسی و کەرەستەکانی. 
ئەزموونی ئەمریکا نیشانمانی دەدات کە دەتوانرێت دامەزراوەکان جێگیر بن، بەڵام لە هەمان کاتدا کێشە و ململانێی سیاسی توندیش بوونی هەبێت. بەرامبەر بەوە، ئەو سیستەمانەی ژمارەیەکی زۆری حزبی بچووکی تێیدا هەیە، زۆرجار لە دروستکردنی حکومەتێکی بەهێزدا تووشی کێشە دەبن. هەر پارتێکی بچووک هەوڵ دەدات بەرژەوەندیی تایبەتی خۆی بپارێزێت و لە زۆر کاتدا ئەو بەرژەوەندیانە زاڵ دەبن بە سەر بەرژەوەندیی گشتی. ئەنجامەکەشی ئەوەیە کە پێکهێنانی هاوپەیمانی بۆ دروستکردنی حکومەت زۆر درێژە دەکێشێت، بڕیارە گرنگەکان دوا دەکەون و چاکسازییە بنەڕەتیەکان بە ئاستەنگ دەگەن.
ئەوەی لە سەرەوە باسمان کرد یاسایەکی گشتی نییە. لە ڕاستیدا، پێویستە ئاماژە بدەین کەوا کاریگەری بیپۆلاریزم یان فرە حزبی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر ئەنجامی جیاوازی هەیە. هەندێک لە ووڵاتانی ئەورووپا توانیویانە لە گەڵ حکومەتی هاوپەیمانی و فرە حزبی سەقامگیر بمێننەوە، بەڵام لە ووڵاتانی دیکەدا هەمان سیستەم بووەتە هۆی گۆڕانی بەردەوامی حکومەت و نا سەقامگیری سیاسی.

مۆدێلی فیفتی ـ فیفتی
لە هەرێمی کوردستانی عێراق، سیستەمی سیاسی تایبەتمەندیەکی جیاوازی هەیە. لە دوای ڕاپەڕینی ۱۹۹۱، پارتی و یەکێتیی، گەیشتنە ڕێککەوتنێک بە ناوی «ففتی-ففتی». ئامانجی سەرەکی ئەم ڕێککەوتنە  جگە لە دابەشکردنی پۆست و دەسەڵات، گەڕاندنەوەی متمانە، پاراستنی ئاشتی ناوخۆیی و دامەزراندنی بناغەی دامەزراوەکانی هەرێم بوو.

لە ڕووی مێژووییەوە، ئەم مۆدێلە دەوری گرنگی هەبوو لە گواستنەوەی کوردستان لە قۆناغی ململانێی حزبی بۆ قۆناغی حوکمرانی. لە ماوەیەکی کورتدا، دامەزراوەکانی حکومەت، پەرلەمان، هێزەکانی ئاسایش و پێشمەرگە و دەزگاکانی خزمەتگوزاری توانایان پەیدا کرد بە شێوەیەکی ڕێکخراوتر کار بکەن. هەرچەندە کێشە و کەم و کوڕی زۆری هەبوو، بەڵام ئەو سەقامگیریە بووە هۆی ئەوەی هەرێمی کوردستان لە ناوچەکەدا وەک شوێنێکی ئارامتر بناسرێت و بتوانێت سەرمایەی دەرەکی و هاوکاریی نێودەوڵەتی بۆ خۆی پەیدا بکات.

لە ساڵانی ڕابردوودا، دەرکەوتنی ژمارەیەکی زۆر لە پارت و لیستی نوێ، کۆنفیگرەیشنی سیاسیی هەرێمی کوردستانی گۆڕیوە. ئەمە لە لایەکەوە نیشانەی ئازادی سیاسیە. بەڵام لە لایەکی دیکەوە، ئەو پرسیارە دروست دەکات کە ئایا ئەم دابەشبوونە زیاتر یارمەتی دیموکراسی دەدات، یان توانای حکومەت لە دروستبوون و بڕیاردان لاواز دەکات ؟

ئەزموونی زۆر لە ووڵاتانی تر، نیشانمان دەدات کە هەرچەندە فرەحیزبی ڕەنگی جیاواز لە بیر و بۆچوون دەنوێنێت، بەڵام ئەگەر پارتەکان بچووک و بێ توانا بن، ئەنجامەکە بریتی دەبێت لە گفتوگۆی بێ کۆتایی و دواخستنی بڕیارە گرنگەکان. لە ناوچەیەک وەک کوردستان، کە ڕووبەڕووی مەترسی ئاسایشی، قەیرانی ئابووری و فشارە هەرێمایەتییەکانە، ئەم ناجێگیرییە دەتوانێت بۆخۆی مەترسیەکی ستراتیژی بێت.

لەبەر ئەوە، باش وایە هێزە سیاسییەکان لە چوارچێوەی دوو بلووکی گەورە کۆببنەوە. مەبەست لەم بیرۆکەیە ئەوە نییە کە پارتە بچووکەکان مافی بوونیان نەبێت، بەڵکوو ئەوەیە کە هێزە هاوشێوەکان لە ژێر چەترێکی هاوبەشدا یەک بگرن، بۆ ئەوەی بتوانن زۆرینەیەکی بەهێز پێکبهێنن و بەرپرسیاریی حکومەتکردن هەڵبگرن.

بۆ هەرێمی کوردستان، ئەمە دەتوانێت واتای گەڕانەوەیەک بێت بۆ ڕۆحی هاوبەشی «ففتی-ففتی»، نەک بە هەمان شێوەی ڕابردوو، بەڵکو بە مۆدێلێکی نوێ کە بناغەکەی لەسەر شایستەسالاری، دەسەڵاتی یاسا، شەفافیەت و بەرپرسیارێتیی دامەزراوەیی بێت. لەو مۆدێلەدا، دوو بلووکی سەرەکی دەتوانن لە هەڵبژاردندا پێشبڕکێ بکەن، حکومەت و ئۆپۆزسیۆن بە شێوەیەکی ڕوون دیاری بکرێن و هاووڵاتیانیش بە ئاشکرا بزانن کێ بەرپرسیارە لە سەرکەوتن یان شکستی سیاسەتە گشتییەکان.