رۆژنامەی (تەلەگراف)ـی بەریتانی لە راپۆرتێکی ورددا ئاشکرای دەکات، کە بافڵ جەلال تاڵەبانی و قوباد جەلال تاڵەبانی، ئەو دوو برایەی لە بەریتانیا گەورە بوون، رۆڵێکی کەم وێنەیان گێڕا لە دوورخستنەوەی هەرێمی کوردستان لە جەنگی نێوان ئەمریکا و ئێران. ڕۆژنامەکە دەڵێت ئەم دوو برایە نەیانهێشت کورد وەک "سەری رم" بۆ هێرشی زەمینی دژی تاران بەکاربهێنرێت.

بەپێی راپۆرتەکەی (تەلەگراف)، تەنها دوو رۆژ دوای دەستپێکردنی جەنگی ئەمریکا دژی ئێران، دۆناڵد ترەمپ پەیوەندییەکی تەلەفۆنیی راستەوخۆی لەگەڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی ئەنجام دا. ئەم پەیوەندییە بووە هۆی دروستبوونی دەنگۆی ئەوەی گوایە ئەمریکا دەیەوێت لە رێگەی گرووپە چەکدارە کوردییەکانەوە هێرشی زەمینی بکاتە سەر ئێران، بەڵام بۆچوونی برایانی بافڵ جەلال تاڵەبانی و قوباد تاڵەبانی تەواو جیاواز بوو.

رۆژنامە بەریتانییەکە تیشک دەخاتە سەر پاشخانی ئەم دوو برایە کە وەک پەنابەر لە ناوچەی (کرۆیدۆن)ی بەریتانیا گەورە بوون. ئێستا بافڵ جەلال تاڵەبانی تەمەن (53 ساڵ) سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانی کوردستانە و قوباد تاڵەبانی (48 ساڵ) جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانە. رۆژنامەی تەلەگراف دەڵێت ئەم دوو برایە بەهۆی پەروەردە ئەوروپییەکەیان دەتوانن بە زمانێک بدوێن کە هەم رۆژئاوا تێیبگات و هەم هاوسەنگی لەگەڵ تاران دا بپارێزن.

دوو کەسایەتیی جیاواز؛ یەک ئامانج

راپۆرتەکە باس لە جیاوازییەکانیان دەکات؛ بافڵ جەلال تاڵەبانی وەک کەسێکی شارەزا لە ستراتیژیی سەربازی و "تیژبین" وەسف کراوە کە حەزی بە رەسمییەت نییە، لە بەرانبەردا قوباد تاڵەبانی وەک کەسێکی "رێکخراو و کارگێڕ" دەردەکەوێت. ئەم دوو ئاڕاستەیە وایکردووە بتوانن لە یەک کاتدا لەگەڵ جیهان و ناوخۆی ناوچەکەدا مامەڵەیەکی ورد بکەن.

کوردستان دەبێت "پرد" بێت نەک مەیدانی شەڕ

لە کاتێکدا میدیای ئەمریکا باسیان لە تێوەگلانی (CIA) دەکرد بۆ پڕچەککردنی کوردانی رۆژهەڵاتى کوردستان، بافڵ جەلال تاڵەبانی لە شاشەی (فۆکس نیوز)ەوە پەیامێکی نارد بۆ ترەمپ و وتی: "کوردستان دەبێت پرد بێت، نەک گۆڕەپانی جەنگ." ئەم پەیامە وەک هەوڵێکی جدی بینرا بۆ رێگریکردن لەوەی هەرێم تووشی کارەساتێکی وێرانکەر بێت.

دیپلۆماسی بۆ کۆنتڕۆڵکردنی چەکدارەکان

(تەلەگراف) ئاماژە بەوەش دەکات، قوباد تاڵەبانی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ (چەناڵ فۆڕ) هۆشداریی دایە گروپە کوردییەکانی ئێران کە "ژیر و ستراتیژی بن" و بێ رەزامەندیی حکومەت هیچ هەنگاوێکی سەربازی نەنێن. ئەم فشارە وایکرد گرووپەکانی وەک (PAK) رایبگەیەنن کە ئاسایشی هەرێمی کوردستان ناخەنە مەترسییەوە.

"کورد بەکرێگیراو نییە"

لە بەشێکی توندی راپۆرتەکەدا، قسەکانی شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەکەمی عیراق هاتووە کە راشکاوانە بە زلهێزەکانی وتووە: "کورد وەک بەکرێگیراو (Guns for hire) تەماشا مەکەن، ئێمە نابینە پارچەی یارییەکانی ئێوە." ئەم هەڵوێستە نیشانەی یەکدەنگیی بنەماڵەی تاڵەبانی بوو بۆ دوورخستنەوەی کورد لە "شەڕی وەکالەت".

ئەنجام: جەنگێک کە هی ئێمە نییە

رۆژنامەی تەلەگراف، باس لەوە دەکات کە ئێستا دەباشان بووەتە ناوەندێکی گرنگ بۆ پاراستنی سەقامگیری. قوباد تاڵەبانی بە کورتی دەڵێت: "ئەمە جەنگی ئێمە نییە، ئێمە ئیدى بەسە چەندین جەنگمان بینیوە." بەم شێوەیە ئەم دوو برایە توانییان هەرێمەکەیان لە ناو ئاگری جەنگی ئەمریکا و ئێران دا بە سەلامەتی رابگرن.

دەسەڵاتی فڕۆكەوانی مەدەنی عیراق داخستنی ئاسمانی عیراقی تاكو 10ـی نیسان درێژكردەوە و دەڵێت، بە رەچاوكردنی رەوشی ئەمنی و دوایین پێشهاتە ناوچەییەكان ئەو بڕیارەیان داوە.

دەسەڵاتی فڕۆكەوانی مەدەنی عیراق لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، بە رەچاوكردنی رەوشی ئەمنی و دوایین پێشهاتە ناوچەییەكان، داخستنی ئاسمانی عیراق بۆ ماوەی هەفتەیەكی تر و تاكو 10ـی مانگ درێژكراوەتەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، لە ئەگەری هەر گۆڕانكارییەك كۆمپانیاكانی فڕۆكەوانی و لایەنە پەیوەندیدارەكان ئاگاداردەكرێنەوە.

ئەوەش لەكاتێكدایە، بەهۆی بەردەوامی جەنگی ئێران لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە رۆژی 28ـی شوباتەوە تائێستا ئاسمانی عیراق داخراوە بە رووی گەشتەكانی هاتن و رۆشتن.

ماڵپەڕی شەفافییەت داهاتی ئەم هەفتەیەی سلێمانی بڵاوکردەووە، کە زیاتر لە 14 ملیار دینارە.

ماڵپەڕی شەفافییەت بۆ چاودێری و رێكخستنی داهاتە نانەوتییەكانی سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان بڵاویکردەووە، لە رۆژی 28ـی3ـی2026 تا 3ـی4ـی2026 داهاتی نانەوتی 14 ملیار و 666 ملیۆن و 997 هەزار دینار بووە.

بەپێی داتاکان، بە بەراورد بە هەفتەی رابردوو زیاتر لە شەش ملیار دینار داهات زیادی کردووە.

ماڵپەڕی شەفافیەت ئاماری مانگی رابردووشی بڵاکردوەتەوە، کە 35 ملیار و 894 ملیۆن دینار بووە.

جێگەی ئاماژەیە، پڕۆژەی شەفافییەت لە داهات و خەرجی، لەسەر راسپاردەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم دامەزرا، ئێستا رۆژانە لە رێگەی ئەو ماڵپەڕەوە دەتوانیت سەرجەم داهاتە نانەوتییەکانی هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی راپەڕین و گەرمیان بزانیت.