زمانی كوردی لە پرۆگرامی خوێندنی ئەمساڵی پەروەردەی سوریا دەخوێندرێت
٢٥ی ئابی ٢٠٢٦
لە وەرچەرخانێكی مێژووییدا لە سوریا وانەی زمانی كوردی بۆ یەكەمجار بە شێوەیەكی رەسمی دێتە ناو پڕۆگرامی خوێندنی خوێندنگەكانی سوریاوە و بۆ ساڵی خوێندنی 2026-2027 وەك بابەتێكی ئارەزوومەندانه دەخوێندرێت.
لە هەنگاوێكی گرنگدا بۆ جێگیركردنی مافە كلتورییەكان و لە ناویشیاندا مافی خوێندن بە زمانی دایك، زمانی كوردی بۆ یەكەمجار بە شێوەیەكی رەسمی و رێكخراو دەچێتە ناو پڕۆگرامی خوێندنی قوتابخانەكانی سوریاوە. بڕیارەكە پشتی بە مەرسومی ژمارە 13ی ساڵی 2026 بەستووە و بەپێی و رێنماییەكانی وەزارەتی پەروەردەی ئەو وڵاتە جێبەجێ دەكرێت، تیاشیدا زمانی كوردی وەك بابەتێكی ئارەزوومەندانه بەڕێژەی دوو وانە لە هەفتەیەكدا بۆ ساڵی خوێندنی 2026-2027 دیاری كراوە. مەرسومەكەش جەخت لەوە دەكاتەوە، كوردانی سوریا بەشێكی رەسەنی گەلی سوریان و ناسنامەی زمانییان بەشێكی دانەبڕاوە لە ناسنامەی نیشتمانیی فرەیی سوریا.
بڕیارەكە دوای زیاتر لە نیو سەدە لە سیاسەتی جیاكاری و پەراوێزخستن دێت، بەتایبەتیش دوای سەرژمێریی ساڵی 1962ی وڵاتەكە لە پارێزگای حەسەكە، كە دەسەڵاتی حزبی بەعس هەزاران هاووڵاتیی كوردی لە رەگەزنامە و مافە بنەڕەتییەكانی تر بێبەش كرد. بەڵام دوای گۆڕانكارییە سیاسییەكان و رووخانی دەسەڵاتی پێشوو لە كۆتاییەكانی 2024دا، پێكهاتەكانی وڵاتەكە رێڕەوێكی نوێیان گرتەبەر بۆ جێگیركردنی هاووڵاتیبوونێكی یەكسان. ئەو هەنگاوەش بە دیاریكراوی لە چوارچێوەی رێككەوتنەكانی 10ی ئاداری 2025 و 29ی كانوونی دووەمی 2026دا هات بۆ تێكەڵكردنی دامەزراوەكان و بنیاتنانی سوریایەكی یەكگرتوو.
بۆ جێبەجێكردنی ئەم ئەركەش، ناوەندی نیشتمانی بۆ پەرەپێدانی پڕۆگرامەكانی پەروەردە راسپێردراوە كە لە ماوەی شەش مانگدا پڕۆگرامی خوێندنی زمانی كوردی بۆ هەموو قۆناغەكان دابنێت. بەپێی بڕیارەكە، زمانی كوردیی بابەتێكی ئارەزوومەندانه دەبێت، نمرەی وانەكەش لە كۆی گشتیدا هەژمار دەكرێت بەبێ ئەوەی كاریگەریی لەسەر دەرچوون یان دەرنەچوونی قوتابی هەبێت.
یەكێكی تر لە تایبەتمەندییەكان هەبوونی مامۆستایانی پسپۆڕە، بۆ ئەو مەبەستەش، وەزارەتی پەروەردەی سوریا دەرگای تۆماركردنی بۆ ئەو مامۆستایانە كردووەتەوە كە بڕوانامەی ئەكادیمی و شارەزاییان لە زمانی كوردیدا هەیە. هاوكات، وانەكەش لە خوێندنگە حكومی و تایبەتەكانی ئەو ناوچانە دەوترێتەوە كە رێژەی دانیشتووانی كوردیان تیایاندا بەرچاوە یان زۆرە، لەوانەش ناوچەكانی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا.
توێژەران و شارەزایانی كلتوری ئاماژە بەوە دەكەن، خوێندن بە زمانی دایك مافێكی بنەڕەتییە و رێگە لە فەوتانی زمان و كەلەپوور دەگرێت. بەرەوڕووبوونەوەی ئاستەنگەكانی وەك كەمیی كادری پسپۆڕ و دانانی پڕۆگرامی یەكگرتووش دەتوانرێت لەڕێگەی راهێنانی بەردەوامەوە چارەسەر بكرێت. باسیان لەوەش كردووە، فێربوونی زمانی كوردی لە تەمەنێكی بچووكدا نەك تەنها داهێنانی ئەدەبی بەو زمانە بەهێزتر دەكات، بەڵكو فرەیی كلتوریش دەكاتە سەرچاوەی دەوڵەمەندكردنی ناسنامەی نیشتمانی.



