دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، سعودیەى وەک "هاوپەیمانێکی سەرەکی" لە دەرەوەی رێکخراوی پەیمانی باکووری ئەتڵەسی (ناتۆ) ناساند، ئەمەش وەک هەنگاوێک کە قووڵی پەیوەندییە ستراتیژییەکانی نێوان واشنتن و ریاز دەردەخات.

ئەم بڕیارە لە کاتێکدایە کە ترەمپ و شازادەی جێنشینی سعودیە رێککەوتنی بەرگریی ستراتیژییان واژۆ کرد.

بەپێی ئەم بڕیارە، سعودیە بووە بیستەمین وڵات کە بە رەسمی ئەم نازناوەی پێبەخشراوە. وڵاتانی دیکەی وەک ئەرجەنتین، ئوسترالیا، بەحرەین، بەرازیل، کۆڵۆمبیا، میسر، ئیسرائیل، ژاپۆن، ئوردن، کینیا، کوێت، مەغریب، نیووزلەندا، پاکستان، فلیپین، قەتەر، کۆریای باشوور، تایلەند و تونس پێشتر ئەم نازناوەیان بەدەستهێناوە.

گرنگیی نازناوەکە و رێککەوتنی بەرگریی ستراتیژی:

ئەم پۆلێنکردنە وەک هەنگاوێکی هێمایی بەهێز سەیر دەکرێت کە تەوژمى بەهێزی هاوبەشیی ستراتیژی نێوان واشنتن و ریاز پیشان دەدات، بەتایبەتی لە بواری بەرگریی هاوبەش دژی هەڕەشەکانی ناوچەکە. ئەمە هاوکاتە لەگەڵ رێککەوتنی نوێی بەرگریی کە فرۆشتنی فڕۆکەی ئێف-35 و وەبەرهێنانی زۆری سعودیە لە ئەمریکا دەگرێتەوە.

کۆنگرێسی ئەمریکا لە ساڵی 1987ەوە بەپێی مادەی 22ی دەستووری ئەمریکا، دەستی بە بەخشینی ئەم نازناوە کردووە، بەڵام ئەمە گەرەنتی بەرگریی هاوبەش ناگرێتەوە وەک مادەی 5ی پەیماننامەی ناتۆ، کە ئەندامەکانی پابەند دەکات بە بەرگریکردن لە یەکتر ئەگەر یەکێکیان رووبەڕووی هێرش ببێتەوە.

گرنگترین سوودەکانی ئەم نازناوە:

• ئاسانکاری لە کڕینی چەکی پێشکەوتووی ئەمریکی و گواستنەوەی تەکنەلۆژیای سەربازی بە خێرایی و بە مەرجی باشتر.

• ئیمکانیەتی عەمبارکردنی چەکی یەدەگی ئەمریکی لەسەر خاکی وڵات (وەک کۆگاکانی جەنگ).

• لەپێشینەدان لە بەدەستهێنانی کەرەستەی سەربازیی زیادە لە سوپای ئەمریکا (وەک فڕۆکە یان کەشتی).

• رێگەدان بە کۆمپانیاکانی وڵاتەکە بۆ کێبڕکێکردن لەسەر گرێبەستەکانی چاککردنەوە و نۆژەنکردنەوەی کەرەستەی سەربازیی ئەمریکی لە دەرەوە.

• تەمویلی باشتر بۆ کڕینی چەک، و قەرزی مادە و کەرەستە بۆ مەبەستی توێژینەوە و پەرەپێدانی هاوبەش.

• بەهێزکردنی هاوکاریی ئەمنی و هەواڵگری، و مەشق و راهێنانی سەربازیی هاوبەش.

رێککەوتنی بەرگریی ستراتیژی:

هەر لەم چوارچێوەیەدا، شازادەی جێنشینی سعودیە و سەرۆکی ئەمریکا لە کۆشکی سپی رێککەوتنی بەرگریی ستراتیژییان لە نێوان سعودیە و ئەمریکادا واژۆ کرد.

بەپێی ئاژانسی هەواڵی سعودیە "واس"، ئەم رێککەوتنە لە چوارچێوەی هاوبەشیی ستراتیژی و پەیوەندییە مێژووییە قووڵەکانی نێوانیان دێت کە زیاتر لە 90 ساڵە هەردوو وڵاتی پێکەوە بەستووەتەوە.

ئاژانسەکە ئاماژەی بەوەشدا کە ئەم رێککەوتنە "هەنگاوێکی سەرەکییە کە هاوبەشیی بەرگریی درێژخایەن بەهێز دەکات، و پابەندبوونی هەردوو لایەن بە پشتگیریکردنی ئاشتی، ئاسایش و خۆشگوزەرانی لە ناوچەکەدا نیشان دەدات."

رێککەوتنەکە جەخت لەوە دەکاتەوە کە "سعودیە و ئەمریکا دوو هاوبەشی ئەمنین کە توانای کاری هاوبەشیان هەیە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگاری و هەڕەشەکانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی، بەجۆرێک کە هەماهەنگیی بەرگریی درێژخایەن قووڵتر دەکات، و توانای رێگریکردن و بەرزکردنەوەی ئاستی ئامادەیی، لەگەڵ پەرەپێدان و تەواوکاریی تواناکانی بەرگری لە نێوان هەردوو لایەن دەچەسپێنێت."

هەروەها رێککەوتنەکە "چوارچێوەیەکی پتەو بۆ هاوبەشیی بەرگریی بەردەوام و بەردەوام دەستنیشان دەکات، کە یارمەتی بەهێزکردنی ئاسایش و سەقامگیریی هەردوو وڵات دەدات."

پۆلێنکردنی هاوپەیمانێکی سەرەکی لە دەرەوەی ناتۆ، وەک هاوبەشییەکی ستراتیژیی زۆر پێشکەوتوو لە چەک، مەشق و راهێنان و هاوکاریدا دادەنرێت، بەڵام "هاوپەیمانێتی بەرگری" نییە. بەڵام "رێککەوتنی بەرگریی هاوبەش" واتە هەر هێرشێک بۆ سەر وڵاتێک کە رێککەوتنەکەی واژۆ کردبێت، وەک هێرشێک بۆ سەر خودی ئەمریکا ئەژمار دەکرێت، و ئەمریکا بە یاسایی پابەند دەکات بە دەستوەردانی سەربازیی راستەوخۆ.