عەبدوڵاھیان: رەفتاری خۆرئاوا کاریگەری لەسەر گەیشتن بە رێکەوتنی ئەتۆمی ھەیە
کوردسات نیوز
١٦ی شوباتی ٢٠٢٢
کوردسات نیوز
١٦ی شوباتی ٢٠٢٢
سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، لەئەمڕۆوە دانوستانەكانی نێوان سەركردەكانی لوبنان و ئیسرائیل لە واشنتۆن دەستپێدەكەنەوە.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، بڕیارە هەر ئەمڕۆ لە كاتێكی درەنگدا وتوێژ و گفتوگۆ لە نێوان ئیسرائیل و لوبناندا لە واشنتۆن بەڕێوەبچێت، ئەم هەنگاوەش وەك هەوڵێك بۆ هێوركردنەوەی گرژییەكانی نێوان هەردوو وڵات دادەنرێت.
ترەمپ راشیگەیاندووە، نزیكەی 34 ساڵ تێدەپەڕێت بەسەر دواین دیالۆگی نێوان سەركردەكانی ئیسرائیل و لوبنان، مەبەست لەم دیدارەش هەوڵدانە بۆ هێوركردنەوەی رەوشی ناوچەكە و كۆتاییهێنان بەو دابڕانە درێژخایەنەی لە نێوان هەردوو وڵاتدا هەبووە.
سەرەڕای ئەو هەوڵە دیپلۆماسییانە، ئیسرائیل پێیوایە بەرەی لوبنان ناچێتە چوارچێوەی ئەو ئاگربەستەی كە لە 8ـی نیسان لە نێوان ئەمریكا و ئێراندا دەستیپێكردووە، هەر بۆیە هێرشە سەربازییەكانی بۆ سەر حزبوڵا بەردەوامن.
ئەمە لە كاتێدایە، درەنگانی شەوی چوارشەممە نوسینگەی بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، ، ناتانیاهۆ، فەرمانی بە سوپای وڵاتەكەی كرد، ناوچەی ئەمنی و شەڕ لە باشووری لوبنان فراوانتر بكەن ئەوەش لە چوارچێوەی هێرشەكانیان بۆ حزبوڵای لوبنان.
سوپای ئەمریكا رایگەیاند، 10 كەشتی ئێرانی گەڕێندراونەتەوە لە گەروی هورمز و گەمارۆكە بەردەوامە.
فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكا 'سێنتكۆم' رایگەیاند، لە ماوەی 48 سەعاتی یەكەمی دەستپێكردنی گەمارۆ دەریاییەكەی سەر ئێران، توانیویانە رێگری لە 10 كەشتی بكەن كە لە بەندەرەكانی ئێرانەوە بەڕێكەوتبوون.
ئاماژەی بەوەشكردوە، لە سەرەتایی گەمارۆكەوە تا ئێستا هیچ كەشتییەك نەیتوانیوە بەناو گەرووەكەدا تێپەڕێت.
راشیگەیاند، بەرەبەیانی ئەمرۆ كەشتیەكی ئێران وستویەتی بە بەندەر عەباسدا تێپەرێت بەڵام ناچاركراوە رێرەوەكەی بگۆرێت بگەڕێتەوە ناو خاكی ئێران.
ئەم گەمارۆیە دوای ئەوە هات دوای دەستپێكردنی هێرشە ئاسمانییەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، هێزە چەكدارەكانی ئێران گەروی هورموزیان بە كردەیی داخستبوو، هەروەها وتووێژەكانی ئاشتی لەگەڵ تاران لە شاری ئیسلام ئاباد شكستی هێنا.
ناتانیاهۆ مەرجی توند بۆ راگرتنی شەڕ دادەنێت و رایدەگەیەنێت: ئامانجمان هەڵوەشاندنەوەی حزبوڵا و کۆتاییهێنانە بە پیتاندنی یۆرانیۆم لە ئێران.
بنیامین نەتەنیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، پەیامێکی ڤیدیۆیی بڵاوکردەوە و تێیدا جەختی لەسەر بەردەوامی هێرشەکانی وڵاتەکەی بۆ سەر لوبنان و ئامادەباشی بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئێران کردەوە.
ناتانیاهۆ رایگەیاند، فەرمانی بە سوپا کردووە ناوچەی دابڕاو (Zone Buffer) لە باشووری لوبنان بەهێزتر بکەن. وتیشی: "هێزەکانمان لە گورزەکانیان بۆ سەر حزبوڵا بەردەوام دەبن و لە ئێستادا لە لێواری تێکشکاندنی تەواوەتی 'بنت جبێل' داین."
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەکرد، لە دانوستانەکاندا دوو ئامانجی سەرەکییان هەیە؛ یەکەمیان هەڵوەشاندنەوەی گرووپی حزبوڵا و دووەمیان هێنانەکایەی ئاشتییەکی بەردەوام کە تەنها لە رێگەی "هێز"ەوە بەدی دێت.
سەبارەت بە تاران، نەتەنیاهۆ ئاشکرایکرد، هێشتا زووە بزانرێت ئەنجامی کۆبوونەوەکان لەگەڵ ئێران بە چی دەگات، بەڵام جەختی کردەوە کە واشنتۆن بەردەوام وردەکاری پەیوەندییەکانی لەگەڵ تاران بە ئیسرائیل رادەگەیەنێت.
ئیسرائیل بە هەماهەنگی ئەمریکا هەوڵ دەدات بۆ دەرهێنانی مادە پیتێنراوەکان لە ناوخۆی ئێران و کار بۆ ئەوە دەکات توانای پیتاندنی ناوکی لە ناو خاکی ئەو وڵاتەدا بە یەکجاری هەڵبوەشێنێتەوە.
لە لایەکی دیکەوە، وتەبێژی سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، چاودێری وردی وتووێژەکانی راگرتنی شەڕ لەگەڵ ئێران دەکەن، بەڵام هۆشداریدا کە "ئەگەر پێویست بکات، سوپا بە هێز و خێراییەکی زۆرەوە ئامادەیە بۆ دەستپێکردنەوەی هێرشەکان."