وەزارەتی نەوتی عیراق ئاماری  بڕی هەناردەی نەوتی خاو و داهاتی مانگی رابردوو راگەیاند.

وەزارەتی نەوتی عێراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، بەپێی ئاماری رەسمی کۆمپانیای سۆمۆ، کۆی هەناردەی نەوت لە ئازاردا 18 ملیۆن و 604 هەزار بەرمیل بووە و داهاتەکەی ملیارێک و 957 ملیۆن دۆلارە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، کێڵگەکانی ناوەڕاست و باشوور پشکی شێریان بەرکەوتووە و زیاتر لە 14 ملیۆن و 561 هەزار بەرمیلیان لێ هەناردە کراوە.

وەزارەتی نەوت ئاشکراشیکرد، نەوتی کەرکوک لە رێگەی بەندەری جیهانی تورکییەوە، بڕی دوو ملیۆن و 772 هەزار بەرمیل هەناردە کراوە، هاوکات بڕی نەوتی هەنادەکراوی هەرێمی کوردستان گەیشتووەتە ملیۆنێک و 271 هەزار بەرمیل.

وەزارەتی نەوت راشیگەیاند کە بڵاوکردنەوەی ئەم ئامارانە لە چوارچێوەی شەفافیەت و ئاگادارکردنەوەی هاوڵاتییانە لە پرۆسەی هەناردە و داهاتی سامانی نیشتمانی.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا رادەگەیەنێت، گەمارۆی دەریایی بۆ سەر ئێران دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە و تاران چیتر ناتوانێت نەوت بفرۆشێت.

ترەمپ لە بنکەی ئاسمانیی "ئەندرۆز" لە ویلایەتی ماریلاند بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند: مەبەستیانە گەرووی هورمز بکەنەوە، ئێران لە رەوشێکی بێهیوایی دایە و هەرگیز رێگە نادەن ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

سەرۆکی ئەمریکا رەخنەی توندی ئاراستەی هاوپەیمانی ناتۆش کرد و وتی: بە ملیاران دۆلاریان بە ناتۆ داوە، بەڵام لە جەنگی ئەم دواییەی سەر ئێران لەگەڵیان نەوەستان. سەبارەت بە دانوستانیش ئەوەی خستەڕوو، بۆی گرنگ نییە تاران دەگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ یاخود نا.

لە لایەکی تریشەوە، فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا (سێنتکۆم) بڵاویکردەوە، کە لە ئەمڕۆ دووشەممەوە سەعات 10ـی بەیانی بەکاتی کەناراوەکانی رۆژهەڵات، گەمارۆی هاتوچۆی دەریایی بۆ سەر بەندەرەکانی ئێران دەستپێدەکات.

ئاشکراشیکرد، گەمارۆکە بە یەکسانی بەسەر کەشتیی هەموو ئەو وڵاتانەدا جێبەجێ دەکرێت کە دێنە ناو بەندەرەکانی ئێران یان لێی دەچنە دەرەوە.

سێنتکۆم راشیگەیاند، ئەو کەشتیانەی تەنها بە گەروی هورمزدا تێپەڕ دەبن و ناچنە بەندەرەکانی ئێران، رێگرییان لێ ناکرێت.

ترامپ لە هەژماری خۆی لە سۆشیاڵ تروس ئاماژەی بەوە کرد، هێزە دەریاییەکانی ئەمریکا هەر کەشتییەک لە ئاوە نێودەوڵەتییەکاندا بپشکنن کە باجی تێپەڕبوونی بە ئێران دابێت، وتیشی: "ئێران دەیەوێت بە پرسی مینڕێژکردنی گەرووی هورمز باجگیریی جیهانی بکات، بەڵام ئێمە دەست دەکەین بە لەناوبردنی ئەو مینانە و هەر ئێرانییەک تەقەمان لێ بکات، بەتەواوی تێکی دەشکێنین."

لە کۆتاییدا ترەمپ دوپاتی کردەوە، وڵاتەکەی لە ئامادەباشی تەواودایە و هێزە سەربازییەکانیان ئەوەی لە ئێران ماوەتەوە "کۆتایی پێدەهێنن" ئەگەر بێت و تاران بە خێرایی دەست نەکات بە کردنەوەی رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەکان.

عراقچی رایگەیاند، لەگەڵ ئەمریكا لە ئیسلام ئاباد گەیشتبوونە قۆناغێكی پێشكەوتوو، بەڵام گۆڕینی ئامانجەكان رێگری لە ئیمزاكردنی رێككەوتنناماكە كرد.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند, وڵاتەكەی بە نیازێكی باشەوە چووەتە نێو گفتوگۆكان لەگەڵ واشنتۆن بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگ، بەڵام لە كاتی نزیكبوونەوە لە رێككەوتن رووبەڕووی كۆسپ بوونەتەوە.

ئاماژەی بەوەشكرد، هەردوولا تەنیا چەند هەنگاوێكیان مابوو بۆ ئیمزاكردنی یاداشتی لێكتێگەیشتن لە ئیسلام ئاباد، بەڵام فشار و گۆڕینی ئامانجەكان پرۆسەكەیان پەكخستووە.

ئەم لێدوانانەی وەزیری دەرەوەی ئێران دوای كۆتاییهاتنی گفتوگۆیەكی 21 سەعاتی بێ ئەنجام دێت لە ئیسلام ئاباد، بەبێ ئەوەی هیچ رێككەوتنێكی رەسمی لێ بكەوێتەوە.