مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران رایگەیاند کە قۆناغی ئێستا باشترین دەرفەتە بۆ بەدەستهێنانی رێککەوتن، چونکە یەکڕیزی و بەهێزی لە ناوخۆی وڵاتدا هەیە و دەکرێت ئەم بارودۆخە بکرێتە دەرفەتێک بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لە رێگەی گفتوگۆوە.

سەرۆک کۆماری ئێران جەختی کردەوە کە وڵاتەکەی هەوڵ دەدات فشارەکان لەسەر گەلەکەی کەم بکاتەوە و رایگەیاند: لە سایەی دۆخی "نە جەنگ و نە ئاشتی"دا، رەوشی ئابووری و بەرزبوونەوەی نرخەکان لە سەرووی تەواوی نیگەرانییەکانمەوەن.

پزیشکیان ئاماژەی بەوەش کرد: کێشەکان تەنها بە جەنگ چارەسەر نابن و تاران بەپێی یاداشتی لێکگەیشتنەکان بەرەو ئاشتی هەنگاو دەنێت، بە مەرجێک لایەنی بەرانبەر ددان بە مافەکانی گەلی ئێراندا بنێت و جێبەجێیان بکات، جەختیشی کردەوە: بەپێی پێشڕەوییەکانی لایەنی بەرانبەر لە دانوستانەکان دەچینە پێشەوە، ئەگەر هیچ پێشکەوتنێک پێشان نەدەن، داواکارییەکانیان قبوڵ ناکەین.

رۆژنامەی (گاردیان)ی بەریتانی ئاشکرای کرد کە سەرکردایەتیی ئێران تاووتوێی ستراتیژییەکی نهێنی دەکات بۆ ئەوەی هەر رێککەوتنێک لەگەڵ ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بباتە دوای هەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێس لە تشرینی دووەمی داهاتوو.

بەپێی رۆژنامەکە، تاران پێیوایە درێژەدان بە ئاڵۆزییەکان و بەرزبوونەوەی نرخی نەوت جەماوەرییەتی پارتی کۆمارییەکان لە ناوخۆی ئەمریکا لاواز دەکات، هەروەها دۆخەکە وەک "تەڵەیەکی سیاسی" بۆ ترەمپ دەبینێت؛ چونکە بەردەوامبوونی رووبەڕووبوونەوە فشارە ئابوورییەکان زیاتر دەکات، پاشەکشەشی وەک لاوازی لێکدەدرێتەوە.

هاوکات لێدوانی بەرپرسانی ئێرانیش ئاماژە بە دەستپێکردنی سیاسەتی کاتکوشتن دەکەن، بەجۆرێک کازم غەریب ئابادی، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاندووە کە پێچوونەوەی قۆناغی دووەمی دانوستانەکان دوو بۆ چوار مانگی پێویستە، ئەوەش بوار لە ترەمپ دەبرێت بۆ دەستکەوتنی هەر هێوربوونەوەیەک پێش هەڵبژاردنەکان.

وەزیری دەرەوەی ئێران رایدەگەیەنێت، وڵاتەکەی و عومان لێکگەیشتنیان لەسەر رێڕەوێکی نوێی دەریایی هەیە، بەڵام سوپای پاسداران جەخت دەکاتەوە، کە رەزامەندیی ئەمریکا بۆ مەرجەکانی تاران، کۆتا بڕیار لەسەر کردنەوەی گەروی هورمز دەدات.

ئەمڕۆ شەممە، عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ئێران و عومان نزیکن لە رێککەوتن لەسەر رێڕەوێکی نوێی دەریایی لە رێگەی گەروی هورمزەوە، ئاماژەی بەوەش کرد، جێبەجێکردنی ئامانجەکە بەندە بە چەند مەرجێکەوە، لەوانەش قەرەبووکردنەوەی ئێران لەلایەن ئەمریکاوە. وتیشی: "هەردوو وڵات سەرقاڵی تاوتوێکردنی رێڕەوێکی کاتین بۆ جوڵەی دەریاوانی تا چارەسەرکردنی کێشە تەکنیکی و یاساییەکان."

لە بەرانبەردا، لێپرسراوێکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەکرد، بەرەوپێشچوون لەنێوان ئێران و عوماندا هاتووەتە ئاراوە و رەنگە بەم نزیکانە ببێتە هۆی دووبارە کردنەوەی گەروی هورمز، جەختیشی کردەوە، ئەمریکا گەمارۆی دەریایی سەر ئێران هەڵدەگرێت، بەڵام سەپاندنی هەر مەرج و سنووردارکردنێک لەلایەن ئێرانەوە بۆ سەر جوڵەی دەریاوانی رەتدەکاتەوە.

"هەڵوێستی سوپای پاسداران"

لە لایەکی دیکەوە، سوپای پاسداران رایگەیاند: "دووبارە کردنەوەی گەروی هورمز پەیوەندی بە دانوستانەکانی نێوان ئێران و عومانەوە نییە، بەڵکو پەیوەستە بە قبووڵکردنی مەرجەکانی تاران لەلایەن ئەمریکاوە."

هاوکات ئاژانسی هەواڵی "تەسنیم"ـی ئێران لە زاری وتەبێژی سوپای پاسدارانەوە بڵاویکردەوە، جارێکی دیکە کردنەوەی گەروی هورمز بەپێی رێکار و مەرجە تایبەتەکانی ئێران دەبێت."

شارەزایان پێیان وایە رێککەوتنی نێوان ئێران و عومان لەسەر گەروی هورمز بە بەشێکی یەکلاکەرەوە دەستنیشان دەکرێت بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێکی ئاشتیی فراوانتر.