بافڵ جەلال تاڵەبانی: لە هەوڵداین تاوەکو دۆخەکە نەچێتە قۆناغێکی سەختتر
سام
٥ی ئازاری ٢٠٢٦




سام
٥ی ئازاری ٢٠٢٦




حکومەتی هەرێم، راگەیەندراویكی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە، دوای هەوڵە بەردەوامەکان بۆ هێنانەوەی ئەو هاووڵاتییانەی، کە گیریان خواردووە، بە سوپاسەوە شانشینی عەرەبیی سعودیە سنورەکانی بەڕووی ئەو کەسانەدا کردەوە، کە دەیانەوێت لە ڕێگەی دەروازەی سنووریی عەرعەرەوە بگەڕێنەوە، بەبێ ئەوەی پێویستیان بە ڤیزای پێشوەختە هەبێت.
حکومەتی هەرێم ئاماژەی بەوەکردوە، ئەو هاووڵاتیانەی گیریانخواردوە، دەتوانن راستەوخۆ لە ئیمارات بچنە سعودیەو لە خاڵی سنووریی (البطحاء) ڤیزا وەردەگرن و دواتر دێنەوە عەرعەر و لەوێشەوە بۆ عیراق و هەرێمی کوردستان.
سەبارەت بەو هاووڵاتییانەی لە ئیماڕاتن، حکومەتی هەرێم دەڵێت؛ ئەو هاووڵاتییانەی ئارەزووی گەڕانەوەیان هەیە، دەتوانن سوود لەم دەرفەت و رێکارە وەربگرن بۆ گەڕانەوەیان بەسەلامەتی.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، دوای فراوانبونی گرژییەکانی ناوچەکە، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، لە کۆتایی مانگی شوباتەوە تاوەکو ئێستا زیاتر لە 20 هەزار هاووڵاتیی ئەمریکی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە گەڕاونەتەوە بۆ ئەمریکا
وەزارەتەکە ئاماژەی بەوە کردووە، کە ئەم ئامارە تەنها ئەو کەسانە دەگرێتەوە،کە گەیشتوونەتەوە ناوخۆی ئەمریکا و ئەو هاووڵاتییانە ناگرێتەوە کە چوونەتە وڵاتانی دیکە یان هێشتا لە رێگەی گەڕانەوەدان.
لە بەشێکی تری راگەیەندراوەکەدا هاتووە، کە لەسەر راسپاردەی مارکۆ ڕۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، پڕۆسەی گواستنەوەکە لە رێگەی گەشتی ئاسمانی تایبەت و گواستنەوەی وشکانییەوە چڕتر کراوەتەوە.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بۆ کارئاسانیکردن بۆ هاووڵاتییەکانی فۆرمێکی تایبەت بە رەوشی نائاسایی بۆ هاووڵاتییانی لە پێنج وڵاتی ناوچەکە (کوێت، بەحرەین، ئیمارات، قەتەر و عەرەبستانی )کارا کردووە، تاوەکو راستەوخۆ زانیارییان پێبگات سەبارەت بە گەشتەکان و رێکارە ئەمنییەکان.
لە کۆتاییدا وەزارەتەکە جەختی کردوەتەوە، کە تیمەکانیان بە شێوەی 24 سەعاتی کاردەکەن و تا ئێستا هاوکارییان پێشکەش بە زیاتر لە 10 هەزار ئەمریکی لە دەرەوەی وڵات کردووە، کە پێدانی ڕرێنمایی ئەمنی و ئاسانکاری سەفەر لەخۆ دەگرێت.
د.لەتیف ڕەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیران و هەیبەت حەلبوسی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران و فایق زەیدان سەرۆکی دادگای فیدراڵی کۆبوونەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا باس لە دوایین پێشهاتی ئەمنی و سیاسیی سەر گۆڕەپانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی و کاریگەریی ڕاستەوخۆیان کرد لەسەر دۆخی ناوخۆی عیراق.
دەقی راگەیەنراوەکە....
سەرۆکایەتییەکان لە کۆشکی بەغداد کۆبوونەوە بۆ تاوتوێکردنی پێشهاتەکانی ناوچەکە و لێکەوتەکانی
سەرۆکایەتییەکان ئەمڕۆ لە کۆشکی بەغداد کۆبوونەوەیەکیان بەڕێوەبرد لە کۆبوونەوەکەدا باس لە دوایین پێشهاتی ئەمنی و سیاسیی سەر گۆڕەپانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی و کاریگەریی ڕاستەوخۆیان کرد لەسەر دۆخی ناوخۆی عێراق.
ئامادەبووان باسیان لەو میکانیزمانە کرد کە حکومەت گرتویەتیە بەر بۆ ڕێگریکردن لە پەلکێشکردنی وڵات بۆ ناو گێژاوی ململانێ دەرەکییەکان، هەروەها پشتیوانی خۆیان بۆ ڕێوشوێنەکانی حکومەت بۆ ئاسایش و سەقامگیری و پاراستنی سەروەری وڵات و دەستەبەرکردنی سەلامەتی نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکان دووپاتکردەوە.
سەرۆکایەتییەکان جەختیشیانکردەوە لەسەر پێویستی پاراستنی ڕۆڵی سەرەکی و هاوسەنگی عێراق لە بەرەوپێشبردنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکەدا.
ئامادەبوان هەڵوێستی پتەوی عێراقیان دووپاتکردەوە لە دژی بەکارهێنانی خاکەکەی وەک شوێنێک بۆ هێرشکردنەسەر وڵاتانی دراوسێ یان هەڕەشەکردن بۆ ئاسایشی وڵاتەکانیان. هەروەها ئیدانەی ئەو هێرشانەیان کرد کە شار و پارێزگاکانی عێراقیان کردۆتە ئامانج بە هەرێمی کوردستانیشەوە و بە پێشێلکردنی سەروەری نیشتمانییان دایەقەڵەم.
لە کۆبوونەوەکەدا جەختکرایەوە لەسەر پێویستی وەستاندنی دەستبەجێی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لە ناوچەکە و ڕێزگرتن لە سەروەری و سەربەخۆیی دەوڵەتان.
داواشیان لە کۆمەڵی نێودەوڵەتی کرد کە بەپەلە هەنگاو بنێن بۆ ئەوەی ململانێکان بەرەو پەرەسەندن نەچن.
لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لەوە کرایەوە کە پەنابردن بۆ دانوستان و چارەسەری دیپلۆماسی باشترین ڕێگایە بۆ ئەوەی ناوچەکە لە کاردانەوەی جددی ململانێکان لەسەر هەردوو ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی ڕزگار بکات.
سەبارەت بە ناوخۆ ئامادەبوانی کۆبونەوەکە باسیان لە گرنگی و پەلەکردن کرد بۆ تەواوکردنی مەرجە دەستوورییەکان و پتەوکردنی یەکێتی نیشتمانی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەلومەرجی هەنووکەیی و پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی حکومەت بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و باشترکردنی بارودۆخی ژیان و خزمەتگوزارییە گشتیەکان بۆ هاووڵاتیان و پێشخستنی پرۆسەی چاکسازی و گەشەپێدانی بەردەوام.
لەکۆتایی کۆبوونەوەکەدا ئامادەبووان جەختیانکردەوە لەسەر پێویستی پاڵپشتیکردنی ڕێوشوێنە ئەمنییەکان بە ئامانجی دامەزراندنی یاسا و ڕێسا و لێپرسینەوە لەو کەسانەی دەنگۆ بڵاودەکەنەوە لە پلاتفۆرمەکانی سۆشیال میدیا، بە لەبەرچاوگرتنی ئەو مەترسییە ڕاستەوخۆیەی لەسەر ئاشتی مەدەنی و ئاسایشی ناوخۆ دروستی دەکەن بەگوێرەی ڕێکارە یاسایی و دادوەرییەکان.