عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، رۆژی دووشەممە، رایگەیاند کە دانوستانەکان لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بە نێوەندگیریی پاکستان و قەتەر، "پێشکەوتنی گەورە"یان بەخۆوە بینیوە.

عراقچی لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئیکس نووسیویەتی: نێوەندگیریی بەردەوام و بێوچانی پاکستان و قەتەر پێشکەوتنی گەورەی بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ لە لوبنان بەدەستهێناوە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کردووە کە هەناردەکردنی نەوت و پێترۆکیمیاوی لێخۆشبوونی بۆ کراوە، گەمارۆکانیش هەڵگیراون، هاوکات بەشێک لە داراییە بلۆککراوەکانی ئێران ئازاد کراون، وێڕای دەستپێکردنی پلانێکی گەورە بۆ ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی ئێران.

پرۆسەی دانوستانە راستەوخۆکانی نێوان ئەمریکا و ئێران لە ناوچەی "بۆرگنشتاک" لە سویسرا رووبەڕووی بەربەست بووەوە؛ دوای تێپەڕبوونی تەنها 80 خولەک بەسەر دەستپێکردنیاندا، دانوستانەکان بە کاتی راگیران و وەفدی ئێرانی هۆڵی کۆبوونەوەکانی جێهێشت.

ئاژانسەکانی هەواڵ ئاشکرایان کردووە، کشانەوەی وەفدەکەی تاران وەک ناڕەزایەتییەک بووە بەرانبەر لێدوان و هەڕەشە نوێیەکانی دۆناڵد ترەمپ، کە تێیدا رایگەیاندبوو ئەگەر دانوستانەکان شکست بهێنن ئێران وێران دەکات و کۆنترۆڵی گەروی هورمز دەکەن، هاوکات داوای راگرتنی پشتگیرییەکانی تارانی کردبوو بۆ گروپەکانی سەر بەو وڵاتە لە لوبنان.

وەفدی ئێران ئەم هەڕەشەیەی ترەمپیان لەسەر گەروی هورمز وەک پێشێلکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتنی نێوانیان ناوبردووە، بەڵام لە ئێستادا لایەنە ناوەندگیرەکان هاتوونەتە سەر هێڵ بۆ رێگریکردن لە هەرەسھێنانی تەواوەتی پرۆسەکە.

ئاژانسەکانی هەواڵ ئەوەشیان خستوەتەڕوو، سەرەڕای ئەم ئاڵۆزییانە، وەفدی دانوستانکاری ئێران چەند پێشھاتێکی گرنگیان ئاشکرا کردووە.... 

یەکەم، پرسی نەوت و سزاکان؛ وەفدی ئێرانی توانیویەتی رەشنووسێک تایبەت بە لێخۆشبوونی سزاکانی سەر کەرتی نەوتی ئێران ئامادە بکات، کە بڕیارە لە ماوەیەکی نزیکدا بڵاوبکرێتەوە.

دووەم،داراییە بلۆککراوەکان؛ بە پشتبەستن بە بەشداری وەفدی قەتەری، رێکاری جێبەجێکردن بۆ ئازادکردنی بەشێک لە پارە بلۆککراوەکانی ئێران گیراوەتەبەر.

سێهەم، دۆسیەی لوبنان، وەفدەکەی تاران هێڵی سوری بۆ بەردەوامی گفتوگۆکان داناوە و رایگەیاندووە، ئەگەر شەڕ لە لوبنان کۆتایی پێنەیەت، ئەوا ئامادە نین لەسەر هیچ دۆسیەیەکی دیکە دانوستان بکەن.

ئەم راگرتنە کاتییە دوای ئەوە دێت کە میدیاکانی ئێران کۆتاییهاتنی گەڕی یەکەمی دانیشتنەکەیان راگەیاندبوو و وەفدەکە خەریکی ڕاوێژی ناوخۆیی بوون بۆ دەستپێکردنی گەڕی دووەم، بەڵام بەهۆی توندبوونی لێدوانەکانەوە پرۆسەکە بە کاتی پەکخرا.

لە کاتێکدا گەڕی یەکەمی دانوستانە راستەوخۆکانی نێوان تاران و واشنتۆن لە سویسرا دەستیپێکردووە، دۆناڵد ترەمپ هۆشدارییەکی توند دەداتە لێپرسراوانی ئێران و رایدەگەیەنێت، ئەگەر نەگەنە رێککەوتن وڵاتەکەیان وێران دەکات، لە بەرانبەریشدا محەمەد باقر قالیباف دەڵێت؛ هێزە چەکدارەکانیان لە ئامادەباشی تەواودان بۆ وەڵامدانەوە.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران وەڵامی لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپی دایەوە و رایگەیاند: "ئەوان بیر لەوە ناکەنەوە کە ئەگەر هەڕەشەکانیان پێشتر ئەنجامێکی هەبووایە، ئەمڕۆ نەدەگەیشتنە ئەم رەوشی بێئومێدییە.

دەشڵێت، هەڕەشەی ئەمریکییەکان هیچ بەهایەکیان نییە.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران هۆشداری توندی دایە لێپرسراوانی واشنتۆن و وتی: "باشترە وریای لێدوان و لێکدانەوەکانی خۆیان بن، چونکە هێزە چەکدارەکانمان لە تەواوی ئامادەباشیدان بۆ ئەوەی بە شێوازێکی تر وەڵامیان بدەنەوە".

قالیباف لە کۆتایی پەیامەکەیدا جەختی کردەوە، "ئەوان هەرچییەک دەڵێن با بیڵێن، لە کۆتاییدا ئەوە ئێمەین کە لە مەیدانەکەدا کردار ئەنجام دەدەین".