وەفدێکی باڵای هەرێم گەیشتە بەغداد و وەڵامی رەشنووسەکەی حکومەتی عیراقیان پێیە

هەساو ئەمیر

٧ی تەمووزی ٢٠٢٥

وەفدێکی باڵای هەرێم گەیشتە بەغداد و وەڵامی رەشنووسەکەی حکومەتی عیراقیان پێیە، بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکانیش لەسەر زۆرینەی پرسەکان رێککەوتوون.

پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، وەفدێکی باڵای هەرێم گەیشتووەتە بەغداد و لەگەڵ خۆیاندا وەڵامی ئەو رەشنووسەیان پێیە کە حکومەتی عیراق خستبوویە بەردەستی هەرێم.

ئاماژەی بەوەشکرد، لێکتێگەیشتن لەنێوان هەرێم و بەغداد هەیە و زۆرینەی گرفتەکانیان تێپەڕاندووە.

بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، پرسی نەوت بەمجۆرەی ئێستا دەمێنێتەوە تاوەکو لەماوەی داهاتوودا وەفدێکی تەکنیکی دێتە هەرێم و لە نزیکەوە ئەوە چارەسەر دەکەن ئاخۆ هەرێم بۆ پێداویستی ناوخۆ بڕی چەند نەوتی پێویستە.

پێشتر هەرێم داوای زیاتر لە 115 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانەی دەکرد بۆ پێداویستی ناوخۆ، بەڵام ئێستا داوای 65 هەزار بەرمیل نەوت دەکات، بەڵام بەغداد بەپێدانی تەنها 46 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانە رازییە.

لەبارەی داهاتی نانەوتی و ناوخۆشەوە رێککەوتنێکی سەرەتایی هەیە کە هەرێم مانگانە 115 ملیار دینار رادەستی بەغداد بکات.

هەرچی لەبارەی کرێی کۆمپانیاکانە؛ لێکتێگەیشتن هەیە لەنێوان هەرێم و عیراق کە کرێکە یان بە پارەی کاش یان بە پێدانی نەوت بدرێتەوە بەو کۆمپانیایانە.

ئەوەی جێگای ئومێدە، بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز چاوەڕوان دەکرێت بۆئەوەی لە کۆبوونەوەی سبەینێی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراقدا بڕیار لەسەر چارەنووسی موچە بدرێت.

ئەوەش لەکاتێکدایە، لە ئێستادا موچەخۆرانی هەرێم لە مانگی ئاب نزیک دەبنەوە، بەڵام بەهۆی ناکۆکییەکانی نێوان حکومەتی هەرێم و عیراق لەبارەی پرسی هەناردەکردنەوەی نەوت، هێشتا موچەی مانگی ئایاریان وەرنەگرتووە و زیاتر لە 70 رۆژە هیچ موچەیەک دابەش نەکراوە.

نوێترین هەواڵەکاننوێترین هەواڵەکان

ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوەتەوە، دۆناڵد ترەمپ لە مانگی ئازاری رابردوودا 175 مامەڵەی دارایی ئەنجامداوە، کە تێیدا بڕی 51 ملیۆن دۆلار تاوەکو 161 ملیۆن دۆلاری لە کڕینی قەواڵە جیاوازەکاندا وەبەرهێنان کردووە.

بەپێی ئەو بەڵگەنامانەی کە لەلایەن نوسینگەی رەوشتی حکومەتی ئەمریکاوە بڵاوکراونەتەوە، زۆربەی ئەو سەرمایەیەی ئاشکرا کراوە بریتین لە قەواڵەی شارەوانییەکان، کە لەلایەن ویلایەتەکان، شارستانەکان و ناوەندە پەروەردەییەکانەوە دەرچوون، لەگەڵ قەواڵەکانی خەزێنەی ئەمریکا، کە قەبارەی گەورەترین مامەڵەکانی لە نێوان یەک ملیۆن بۆ پێنج ملیۆن دۆلاردا بووە.

لە پاڵ قەواڵە حکومییەکاندا، ترەمپ پشکی لە کۆمپانیا زەبەلاحەکانی کەرتی تەکنەلۆژیا، وزە، تەندروستی و خزمەتگوزارییە داراییەکان کڕیوە.

هەرچەندە بەڵگەنامەکان نرخە وردەکان دیاری ناکەن و تەنها ئاماژە بە مەودای نرخەکان دەدەن، بەڵام ئەم جووڵە داراییانە نیشاندەری بایەخی زۆری ترەمپە بە وەبەرهێنان لە قەواڵە جێگیرەکان و کەرتی تەکنەلۆژیای پێشەنگ.

نوسینگەی رەوشتی ئەمریکا وتویەتی؛ دۆناڵد ترەمپ پشکی کۆمپانیاکانی وەک (Weyerhaeuser) و (General Motors) و وەبەرهێنان لە سندوقێکی گەشەپێدەری قەواڵە جیهانییەکان کریوە.

ئاماژە بەوەشکراوە، ئەم هەوڵانەی سەرۆکی ئەمریکا نیشانەی ستراتیژییەتی ئەو بۆ دابەشکردنی سەرمایەکەیەتی لە نێوان کەرتی حکومی و بازاڕە جیهانییەکاندا.

بۆند یاخود قەواڵە، مەبەست لێی قەرزدانە بە حکومەتە خۆجێییەکان بۆ پڕۆژەی خزمەتگوزاری و دواتر وەرگرتنەوەی، کاتێک زیادەی دەچێتە سەر و  بە سەلامەتترین جۆری وەبەرهێنان لە جیهاندا دادەنرێت و گەڕانەوەی پارەکە گەرەنتییە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

سوتەمەنییە شلەکە، کە سەرچاوەی یەکەمی وزەیە لە جیهاندا نرخەکەی بەردەوام لە گۆڕاندایە و بەراورد بە دوێنێش هەریەکە لە نەوتی خاوى برێنت و تەکساسی ئەمەریکیش بەرزبونەوەیان تۆمار کرد و بەرمیلێک نەوتی برێنت لە سەرو 105 دۆلارەوە مامەڵەی پێوەدەکرێت.

ئەمڕۆ هەینی، بەهۆی گرژییەکانی ناوچەکەوە  و داخستنی گەری هورمز،  نرخی نەوت بەرزبونەوەی بەرچاوی تۆمارکردوە و  بەراورد بە هەمان کاتی دوێنێ،  بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت لە بازاڕەكانی جیهان بە 105 دۆلار و49 سەنت مامەڵەی پێوە دەکرێت.

هاوكات جیا لە نەوتی برێنت، نرخی بەرمیلێک نەوتی رۆژئاوای تێكساسیش  بە 96 دۆلار و 12 سەنت لە بازاڕەکاندا مامەڵەی پێوە دەکرێت.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، داوای لە سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران کردووە لە یاسای بودجەی ساڵی 2026دا، موچەی مامۆستایانی گرێبەست بخرێتە سەر حکومەتی عیراق.

پۆڵا شەهید سیروان دێڕەشەیی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند: ئەمڕۆ 23/04/2026 بە نووسراوێکی رەسمی داوام لە سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران کرد، کە لە یاسای بودجەی ساڵی 2026 یان هەر یاسایەکی تری بودجە کە لە داهاتوودا پەسەند دەکرێت، 39 هەزار مامۆستای گرێبەست بکرێتە سەر بودجەی فیدراڵی و پاشان بکرێنە هەمیشەیی، کە مافێکی یاسایی و مرۆیی و دەستووریی خۆیانە.

ئەندامەکەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئاماژەی بەوەشداوە، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران ئیمزای لەسەر نووسراوەکە کرد و رەوانەی لایەنی پەیوەندیداری کرد.

 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە