ھاووڵاتییەکی ئەمریکی لە کەناری خۆرئاوا لە فەڵەستین کوژرا
٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤
٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤
لە هەنگاوێکی ستراتیژیدا بۆ گۆڕینی هاوکێشە ئابورییەکان و دەرچوون لە چوارچێوەی تەسک و چەقبەستووی شارە گەورەکان، دەزگای گەشەپێدانی ناوچەیی راپەڕین وەک مۆدێلێکی نوێ و پێشەنگ کار بۆ بەهێزکردنی کەرتی تایبەت و رەخساندنی هەلی کار دەکات.
ئەم دەزگایە تەنها پڕۆژەیەکی کاتی نییە، بەڵکو سەکۆیەکی رەسمی و گشتگیرە بۆ بەیەکەوەبەستنی سەرچاوەکان و پشتیوانیکردنی پیشەسازی ناوخۆیی، بە ئامانجی گۆڕینی ناوچەی راپەڕین بۆ بزوێنەرێکی کارای ئابووری کە بتوانێت لە داهاتوودا وەک نموونەیەک بۆ ناوچەکانی تر بگوازرێتەوە و ببێتە بنەمایەک بۆ گەشەسەندنی هاوسەنگ لە سەرتاسەری هەرێمدا.
گرنگی دەزگاکە:
زۆرێک لە گەنجان لە ناوچەکانی دەرەوەی شارە گەورەکان گرفتی کەمیی هەلی کاریان هەیە، لە هەمان کاتیشدا بەهۆکاری جۆراوجۆر ناتوانرێت بە هەمان شێوەی رابردوو چاوەڕوانیی دامەزراندن و دەستکەوتنی هەلی کاریان لە کەرتی گشتیدا هەبێت.
دەزگای گەشەپێدانی ناوچەیی راپەڕین وەڵامی ئەم ئاڵنگارییە دەداتەوە لە رێگەی بونیادنانی ئابوورییەکی خۆجێیی کە کەرتی تایبەت رابەرایەتی بکات، بە جەختکردنەوە لەسەر:
پاڵپشتیی دەستپێشخەرییە نوێیەکان (Startups) و کۆمپانیا بچووک و مامناوەندەکان.
رەخساندنی هەلی کار بۆ گەنجان.
بەهێزکردنی کەرتەکانی کشتوکاڵ و گەشتیاری.
پەرەپێدانی کارامەیی پیشەیی.
ئاسانکاری بۆ دەستڕاگەیشتن بە قەرزی بچووک.
بەستنەوەی بەرهەمە ناوخۆییەکان بە بازاڕەکانەوە.
ئەمە وەرچەرخانێکە لە هاوکاریی کورتخایەنەوە بەرەو گۆڕانکاریی ئابووریی درێژخایەن.
بۆچی راپەڕین هەڵبژێردرا؟
راپەڕین ژینگەیەکی گونجاوە بۆ ئەزموونکردنی ئەم مۆدێلە، چوونکە ئەم تایبەتمەندییانەی تێدایە:
رێژەیەکی گەورەی دانیشتووانی گەنجی هەیە و روو لە زیادبوونیشە.
توانایەکی بەهێزی کشتوکاڵی.
دەرفەتی گەشتیاریی فراوان.
پیشەسازییە ناوخۆییە تازەپێگەیشتووەکان.
ئاسۆکانی وزەی نوێبووەوە.
ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی 420 هەزار کەسە، کە زۆربەیان لە خوار تەمەنی 35 ساڵیدان، ئەم ناوچەیە هەم نوێنەرایەتیی ئاڵنگارییەکان و هەم دەرفەتەکانی گەشەی ئابوریی داهاتوو دەکات.
لە کۆتاییدا، دەزگای گەشەپێدانی ناوچەیی راپەڕین وەک تاقیکردنەوەیەکی سەرکەوتوو بۆ بونیادنانی "ئابوریی نوێی ناوچەیی" سەیر دەکرێت. ئەم هەنگاوە دەیسەلمێنێت کە بە پلاندانانی ورد و پشتیوانیکردنی راستەوخۆی کارسازان، دەکرێت ناوچەکانی دەرەوەی شارە گەورەکان بکرێنە ناوەندی داهێنان و بوژانەوە. ئەم مۆدێلە پەیامێکی روونە بۆ داهاتوو؛ گەشەپێدان کاتێک سەرکەوتوو دەبێت کە هەمووان بەشدار بن و دەرفەتەکان بە یەکسانی لە هەموو جوگرافیایەکی وڵاتدا دابەش بکرێن.
سەرۆكی ئەمریكا وتارە چاوەروانكراوەی پێشكەشكرد، لەگەڵ ئەوەی هیچ شتێكی نوێ تیدا باس نەكرد، بەڵام جەخت لەوەكردەوە ئەمریكا نزیكە لە گەیشتن بە ئامانجەكانی لە ئێران.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، لە وتارێكی تایبەتدا بۆ گەلی وڵاتەكەی، دواین پێشهاتەكانی ململانێی لەگەڵ ئێرانی خستە ِوو، ترەمپ رایگەیاند، ئەمریكا زۆر نزیكە لە كۆتاییهێنان بەو ئەركە ستراتیژییانەی كە بۆ سنوورداركردنی هەڕەشەكانی ئێران دیاریی كردبوون.
سەرۆكی ئەمریكا ئاشكرای كرد، سوپای وڵاتەكەی چەندین بنكەی ئەتۆمی و كۆگای موشەكی بالیستی ئێرانی تێكشكاندووە، كە مەترسی بوون بۆ سەر ئاسایشی ئەمریكا و ئەوروپا. ترەمپ هۆشدارییەكی توندی ئاراستەی تاران كرد و وتی:
لە بەشێكی دیكەی وتارەكەیدا، ترەمپ جەختی لە پابەندیی واشنتۆن كردەوە بۆ پاراستنی هاوپەیمانەكانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. رایگەیاند كە ئەمریكا رێگە نادات وڵاتانی عەرەبی كەنداو و ئیسرائیل تووشی هیچ زیانێك یان شكستێك ببن.
سەبارەت بە كاریگەرییەكانی شەڕ لەسەر بازاڕی وزە، ترەمپ هەوڵدا نیگەرانییەكانی ناوخۆی ئەمریكا بڕەوێنێتەوە و ئاماژەی بەوە كرد ئەمریكا خاوەنی غاز و نەوتی پێویستە و پێویستی بە نەوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەماوە، وتیشی، بەرزبوونەوەی نرخەكان كاتییە و دوای كۆتاییهاتنی ئۆپەراسیۆنەكان بە خێرایی دادەبەزن.
سەبارەت بە گەرووی هورمزیش ترەمپ رایگەیاند، گەرووی هورمز بۆ ئەمریكا بایەخێكی ستراتیژی گەورەی نەماوە، چونكە پشتیان بە سەرچاوەی دیكەی وەك ڤەنزوێلا بەستووە؛ پەیامیشی بۆ ئەو وڵاتانەی پێویستیان بەو گەرووەیە نارد كە دەبێت خۆیان پارێزگاری لێ بكەن.
ئەم وتارەی ترەمپ نیشاندەری ستراتیژێكی نوێی ئەمریكایە، كە تێیدا تێكەڵەیەك لە گوشاری سەربازیی توند و بێباكی لە هەڕەشە ئابوورییەكانی ئێران دەبینرێت، لەگەڵ دووپاتكردنەوەی سەربەخۆیی لە كەرتی وزەدا.
بەهۆی زیادبوونی هەڕەشەکانی تاران بۆ سەر ئاسایشی ناوچەکە، ئەمریکا هەڵمەتێکی سەربازیی بۆ لەناوبردنی تواناکانی ئەو وڵاتە دەستپێکردووە.
مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، لە لێدوانێکی نوێدا ئامانجەکانی وڵاتەکەی لە جەنگی دژی ئێران راگەیاند و جەختیکردەوە کە واشنتۆن بە ئامانجی روونەوە دەستی بەم هێرشانە کردووە.
روبیۆ ئاماژەی بەوەکرد، ئامانجی سەرەکیی ئەمریکا بریتییە لە لەناوبردنی تەواوی توانای ئەتۆمی، موشەکی و درۆنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران.
وەزیری دەرەوەی ئەمریکا راشیگەیاند، تاران ئەو توانا سەربازییانەی بۆ هەڕەشەکردن لە ئاسایشی ناوچەکە بەکارهێناوە، هەر بۆیە واشنتن "ناچار بووە" پێش ئەوەی ئێران ببێتە هێزێکی وا کە نەتوانرێت رووبەڕووی ببنەوە، گورزی سەربازیی لێ بدات.
لە کۆتایی لێدوانەکانیدا، مارکۆ روبیۆ پەیامێکی ئاڕاستەی دەسەڵاتدارانی تاران کرد و رایگەیاند، ئێستا ئێران لەبەردەم دوو بژاردەدایە؛ یان هەڵبژاردنی داهاتوویەکی باشتر بۆ وڵاتەکەیان، یان بەردەوامبوون لەسەر ئەو رێگەیەی کە بەرەو لاوازی و گۆشەگیریی زیاتریان دەبات.