دوای کشانەوەی هاوپەیمانان.. ئایا عیراق و سوریا دەتوانن ئاسایشی سنوورەکانیان بپارێزن؟
کەژان
٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦
كۆتاییهاتنی ئەركی هاوپەیمانان بە سەرۆكایەتی ئەمریكا، وادەكات باری روبەڕووبوونەوەی داعش زیاتر بكەوێتە سەر شانی عیراق و سوریا.
هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، لە 30ی ئەیلوولدا بە رەسمی ئەركەكانی لە عیراق كۆتایی هات، ئەمەش دوای ئەوەی هێزەكان و كەلوپەلە سەربازییەكانی كشانەوە بۆ ئوردن، بەمەش بەرپرسیارێتییە ئەمنییە سەرەكییەكە بۆ بەغداد گواستراوەتەوە، پرسیاری نوێیش ئەوەیە سنوورە درێژەكەی نێوان عیراق و سوریا بەو دوو وڵاتە دەپارێزرێت لە مەترسییەكانی داعش.
پێگەی میدیا لاین لە راپۆرتێكی شیكاریدا ئاشكرایكردوە، عیراق پێشتر هەوڵیداوە سنوورەكەكانی كەمتر پشت بە بوونی سەربازیی بیانی ببەستێت بۆ ئەو مەبەستەش كۆسپە كۆنكرێتییەكان، تەلبەند، كامێرای گەرمی، بوردجی چاودێری و دڕۆنیان لەسەر درێژایی سنوورەكە فراوانتر كردبوو.
ئاماژەی بەوەشكرد، پەرژینە بەهێزەكان بەو مانایە نین، بەغداد دەتوانێت بەتەواوی شوێنی هەموو ئەو شتانە بگرێتەوە كە هاوپەیمانان دەیانڕەخساند، بەڵام هێزەكانی عیراق لە ئێستادا لە توانایاندایە بەشێكی زۆری باری ئۆپراسیۆنەكانی ناوخۆی وڵات بگرنە ئەستۆ و ئۆپراسیۆن دژی شانەكانی داعش ئەنجام بدەن، بەڵام تواناكانی تەكنیكی و هەواڵگریی پێشكەوتوو وەك ئاڵنگارییەكی سەختتر دەمێننەوە.
وتیشی عیراق دەتوانێت قەرەبووی بەشێكی گەورەی رۆڵی سەربازیی هاوپەیمانان بكاتەوە، بەڵام هێشتا نەگەیشتووەتە سەر ئاستێك كە بەتەواوی دەستبەرداری پاڵپشتیی ئەمریكا بێت، بەتایبەتی لە بواری هەواڵگری، چاودێری و سیخوڕیدا.
لە لایەنی سورییاوە، شیكارەوانی سیاسی، نیگەرانیی هاوشێوەیان دەربڕی وراگەیاند: هیچ ئاماژەیەكی روون نییە بۆ بڵاوەپێكردنی بەرفراوانی سەربازیی سوریا یان زیادبوونی گەورەی ژمارەی سەربازەكان لەسەر سنووری عیراق.
وتیشی هەماهەنگی لە نێوان دیمەشق و بەغداد بوونی هەیە، بەتایبەتی لە ئاڵوگۆڕی زانیارییە ئەمنییەكاندا، بەڵام هێشتا نەگەیشتووەتە ئاستی هاوبەشییەكی ئەمنیی ستراتیژیی تەواوكار.
هاوكات، لێپرسراوانی عیراقی پێشتر رایانگەیاندبوو بەغداد راستەوخۆ لەگەڵ دەسەڵاتدارانی سوریا هەماهەنگی دەكات بۆ رێگریكردن لە دزەكردنی داعش، شەڕی قاچاغچێتی و ئاڵوگۆڕی زانیارییە ئەمنییەكان.
بەڵام ئەوەی ئەركی ئەو دوو وڵاتە قورستردەكات، داعش ئیتر پێویستی بە جوڵاندنی كاروانی گەورەی چەكداران بەسەر سنوورەكاندا یان گرتنی شارەكان و دەروازەكان نییە بۆ دروستكردنی مەترسی، دەتوانێت لە رێگەی شانەی بچووكتر، تاكە چەكدارەكانەوە كاربكات و كەلێنەكانی چاودێری بقۆزنەوە.
بەڵام مەترسیدارترین كەلێنی ئەمڕۆ درێژبوونەوەی كراوەی سنوور یان رووخانی پەرژینەكان نییە، بەڵكو گەورەترین مەترسی كەلێنی هەواڵگریی نێوان هەردوو لای سنوورەكەیە، سەرچاوە عیراقی و سورییەكان لەسەر یەك خاڵی ناوەندی هاوڕان، پاراستنی ئاسایشی سنوور تەنها بە دیوار، كەلوپەلی چاودێری ناكرێت، بەڵكو بەستراوەتەوە بەوەی ئایا زانیارییەكان دەتوانن خێراتر لە چەكدارەكانی داعش بەسەر سنوورەكەدا تێپەڕن یان نا.



