روانگەی سوری: لە سەرەتای توندوتیژییەکانی سوەیداوە تاوەکو ئێستا نزیکەی 600 کەس کوژراون

هەساو ئەمیر

١٨ی تەمووزی ٢٠٢٥

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، لە سەرەتای توندوتیژییەکانی شاری سوەیداوە تاوەکو ئێستا نزیکەی 600 کەس کوژراون، کە بەشێکی زۆریان ژن و منداڵن.

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، لە سەرەتای سەرهەڵدانی توندوتیژییەکان پارێزگای سوەیدا لە 13ی ئەم مانگەوە تاوەکو 16ی تەممووز، کە گرژی و ئاڵۆزی لەنێوان هۆزەکانی سوریا و گروپە چەکدارییە ناوخۆییەکان و هێزە ئەمنییەکاندا رویداوە، 597 کەس کوژراون.

ئاماژەی بەوەشکردووە، بەهۆی گرژی و پێکدادانەکانەوە بە دەیان هاووڵاتی مەدەنیش کوژراون کە ژن و منداڵیان تێدایە.

 

بەپێی ئاماری روانگەی سوری لەو ژمارەیەی کوژراون:

-71یان هاووڵاتی مەدەنی سوەیدان؛ کە چواریان منداڵ و چواری دیکەیان ژنن.

-275 کەسیان سەر بە هێزەکانی وەزارەتی بەرگریی و ئاسایشی گشتیی سوریان.

-15یان سەر بە هێزەکانی ناوخۆن.

-سێ کەسی دیکەیان ناسنامەکانیان نەناسراوەتەوە.

-یەک راگەیەندکار.

-83 هاووڵاتی مەدەنی دیکە بە ئاشکرا تەقەیان لێکراوە لەلایەن هێزەکانی سەر بە وەزارەتی بەرگریی و ناوخۆ، کە ژن و بەساڵاچوو لەنێوانیاندا بووە.

-هەروەها سێ کەسی دیکە کە دوانیان ژن و منداڵن، لە چەکدارانی سەر بە هۆزەکان.

 

پارێزگای سوەیدا لە 13ـی تەممووزەوە، بەهۆی پێکدادانی نێوان گروپە چەکدارە ناوخۆییەکان و هۆزە بەدەوییەکانی لایەنگری حکومەتی سوریا گرژیی و ئاڵۆزیی بەخۆیەوە بینیوە و سەدان کوژراو و برینداری لێکەوتووەتەوە.

ئەگەرچی لە رۆژی 16ی مانگدا و دوای هێرشەکانی ئیسرائیل؛ وەزارەتی ناوخۆی سوریا رێککەوتنێکی 14 خاڵی بۆ ئاگربەست راگەیاندبوو،  یەکێک لە سێ سەرکردە دیارەکەی دروزییەکان پشتیوانی لە رێککەوتنەکە کرد، بەڵام شێخ حیکمەت هجیری، داوای "بەردەوامیی بەرگریی رەوا و بەردەوامیی شەڕی" کرد.

رۆژی چوارشەممە، ئیسرائیل لەیەک کاتدا کۆشکی کۆماریی سوریا و پێگەی وەزارەتی بەرگریی و چەند شوێنێکی دیکەی لە سوریا کردە ئامانج و بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیلیش لەبارەی هێرشەکانەوە رایگەیاند، موەفەق تەریف، سەرۆکی رۆحیی تائیفەی موەحیدینی دروزی لە ئیسرائیل داوای لە تەلئەبیب کردووە کە هاوکاریی دروزەکانی سوریا بکات.

ئاماژەی بەوەشکردبوو، "لە ئەنجامی ئەم چالاکییە چڕانەدا، ئاگربەست راگەیەنرا و هێزەکانی سوریا کشانەوە بۆ دیمەشق".

نوێترین هەواڵەکاننوێترین هەواڵەکان

شەوی رابردوو شەقامەكانی تەلئەبیب بوونە گۆڕەپانی ناڕەزایەتییەكی بەرفراوانی هەزاران هاووڵاتی دژی بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل، لە كاتێكدا تەنها چەند رۆژێكی كەم ماوە بۆ بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی كنێست.

ئەم هەڵمەتە جەماوەرییە وەك دەنگدانێكی چارەنوس ساز لەسەر شێوازی سەركردایەتیكردنی ناتانیاهۆ و هەڵسەنگاندنی رۆڵی سەرۆك وەزیران لە بەڕێوەبردنی وڵاتدا لە قەڵەم دەدرێت بەر لە وادەی هەڵبژاردنەكانی رۆژی سێشەممە 27ی ئەم مانگە.

خۆپیشاندانەكە لەلایەن ئەنجومەنی ئۆكتۆبەرەوە ڕێكخرابوو كە لەلایەن بنەماڵەی قوربانییان و بارمتەكانی غەززەوە دامەزراوە. 

بەشداربووان داوای سزادانی بەرپرسانی كەمتەرخەم لە بەرامبەر هێرشەكەی 7ی ئۆكتۆبەری 2023ی حەماس و پێكهێنانی لیژنەیەكی لێكۆڵینەوەی سەربەخۆیان دەكرد، لەكاتێكدا حكومەتەكەی ناتانیاهۆ تا ئێستا داواكارییەكانی بۆ پێكهێنانی لیژنەی لێكۆڵینەوەی سەربەخۆ رەتكردووەتەوە.

رێكخەرانی خۆپیشاندانەكە لە رێگەی نامەیەكی بەپەلەوە هۆشدارییان دایە فەرماندەی پۆلیس لە ئەگەری دروستكردنی ئاژاوە لە لایەن لایەنگرانی دەسەڵاتدارەوە بۆ تێكدانی گردبوونەوەكە. 

ئەم گرژییە مەیدانییە هاوكاتە لەگەڵ ئامادەكارییەكان بۆ هەڵبژاردنی كنێست لە دوو رۆژی داهاتوو، بەپێی ڕاپرسییەكان، ڕكابەرییەكی بەهێز لە نێوان هاوپەیمانیی ڕاستڕەوی ناتانیاهۆ و هاوپەیمانیی گادی ئایزنكۆت لە ئارادایە و پێشبینی ناكرێت هیچ لایەنێكیان زۆرینەی ڕەهای پەرلەمان بەدەستبهێنن.

 

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

رۆژهەڵاتی ناوەڕاست رووبەڕووی شەپۆلێكی نوێی گرژی و ئاڵۆزیی سەربازی و دیپلۆماسی بووەتەوە، لە كاتێكدا ئەمریكا ئاماژە بە ئەگەری ڕوودانی سناریۆ جیاوازەكان دەكات، ئێران بە هەڕەشەی توند و هاوكات بە پێشنیاری دیپلۆماسی وەڵام دەداتەوە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، ئاماژەی بە ئەگەری ئەنجامدانی هێرشێكی لەناكاو بۆ سەر ئێران كرد، بەڵام كاتی دیاریكراوی بۆ هیچ كردەوەیەكی سەربازی ئاشكرا نەكرد.

لە لایەكی دیكەوە، رۆژنامەی زەهیل لە زاری سەرچاوەكانەوە بڵاویكردەوە، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا_ سێنتكۆم پلانی تەواوی ئامادە كردووە بۆ لێدانی ئامانجەكان لە ناو خاكی ئێران و دەستبەجێ دوای وەرگرتنی رەزامەندی لە كۆشكی سپی و ئاگاداركردنەوەی وەزیری جەنگ، جێبەجێ دەكرێن.

لە وەڵامی ئاماژەكانی واشنتۆندا، تاران رەفتاری توندی بەرانبەر ئیسرائیل گرتە بەر، ئیبراهیم عەزیزی، سەرۆكی كۆمیسیۆنی ئاسایشی نیشتمانی لە پەرلەمانی ئێران، لە پۆستێكدا بە زمانی عیبری لەسەر پلاتفۆرمی ئێكس نووسیویەتی:

لە حاڵەتی روودانی هەر دەستدرێژییەك بۆ سەر ئاسایش یان بەرژەوەندییە نیشتمانییەكانی ئێران، لە ماوەی كەمتر لە چەند سەعاتێكدا ئیسرائیل دەكەنە شوێنێك كە شیاوی ژیان نەبێت.
لێپرسراوەكەی ئێران هاوكات نەخشەیەكی بڵاوكردەوە، بە وتەی خۆی ئامانج و ژێرخانە هەستیارەكانی ئیسرائیلی تێدا ڕوونكراوەتەوە.

لە بەرانبەردا، یسرائیل كاتس، وەزیری بەرگری ئیسرائیل، ئەو دەنگۆیانەی رەتكردەوە كە گوایە وڵاتەكەی ئامادەكاری دەكات بۆ ئەنجامدانی هێرشێكی پێشوەختە بەر لە هەڵبژاردنەكانی كنێستا لە 27ی ئەم مانگەدا.

لەكاتێكدا وەك خۆی دەڵێت، سوپای وڵاتەكەی ئەوپەڕی ئامادەباشی خۆی لەسەر هەردوو ئاستی هەواڵگری و ئۆپەراسیۆنی بەرزكردۆتەوە.

وتیشی، زانیاری هەواڵگرییان پێگەیشتووە كە لایەنێك بە نیازی ئەنجامدانی هێرشە، هەربۆیە هۆشداریدا كە تاران رەنگە بەهۆی هەڵەسەنگاندنی هەڵەوە تووشی هەنگاوی خێرا ببێت، بەڵام وەڵامی ئیسرائیل توند و كاریگەر دەبێت.

سەرڕای هەڕەشە سەربازییەكان، هێڵێكی دیپلۆماسی بۆ هێوركردنەوەی قەیرانەكە بەكراوەیی ماوەتەوە، بەجۆرێك، ئێران لەڕێگەی پاكستانەوە پێشنیارێكی نوێی ئاڕاستەی ئیدارەی ئەمریكا كردووە.

كردنەوەی گەروی هورمز و دەستپێكردنەوەی ئازادیی كەشتیوانی، بەرانەر بە لادانی گەمارۆیی ئەمریكا لەسەر بەندەرەكانی ئێران و دەستپێكردنەوەی دانوستانە دیپلۆماسییەكان یەك لە مەرجە بنەڕەتیەكانی ئێرانن لەم كاتەدا.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە

رێوڕەسمی دابەشکردنی خەڵاتەکانی باڵۆندۆر کە 13 خەڵاتە بۆ یەکەم جار لە لەندەن بەڕێوەدەچێت. 

بڕیارە رۆژی دووشەممە، 26ـی 10ـی 2026، رێوڕەسمی دابەشکردنی خەڵاتەکانی باڵۆندۆر لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا بەڕێوەبچێت، هەڵبژاردنی شوێنەکەش وەک گەڕانەوەیەکە بۆ 70 ساڵ پێش ئێستا کە لە ساڵی 1956 براوەی یەکەم خەڵات خەڵکی بەریتانیا بوو.

بەپێی زانیارییەکان، سێ پێوەر هەن بۆ هەڵبژاردنی یاریزانەکان، ئەوانیش ئاستی تاکەکەسی، نازناو لەگەڵ یانە و هەڵبژاردەکەی، هەروەها رەوشتی یاریزانەکە لە ناوەوە و دەرەوەی یاریگا.

30 یاریزانی پیاو کێبڕکێی بەدەستهێنانی باڵۆندۆر دەکەن، کیلیان ئێمباپێ، هاری کەین، لامین یامال، لێۆنێل مێسی، رۆدری، ئیرلینگ هالاند؛ ئەمانە دیارترینیانن.

لە هەمان کاتدا 30 یاریزانی ژنیش کێبڕکێ دەکەن بۆ بەدەستهێنانی باڵۆندۆری ژنان.

لە مێژووی دابەشکردنی خەڵاتەکەدا، لیۆنێل مێسی زۆرترین جار بەدەستیهێناوە کە 8 جارە، هەروەها ریکۆردی زۆرترین بەدەستهێنانی بەسەریەکەوەی هەیە کە 4 جارە، دوای ئەویش کریستیانۆ رۆناڵدۆ دێت کە 5 جار بووەتە براوەی باڵۆندۆر.

لە رێوڕەسمەکەدا ئەم خەڵاتانە دابەشدەکرێن

- باشترین یاریزانی ژن و پیاو

- باشترین یاریزانی لاو، خوار تەمەن 21 ساڵ بۆ ژن و پیاو

- باشترین گۆڵپارێزی ژن و پیاو

- باشترین گۆڵکاری ژن و پیاو

- باشترین راهێنەری ساڵ بۆ ژن و پیاو

- باشترین یانەی ساڵ بۆ ژنان و پیاوان

- خەڵاتی ئەو یاریزانانەی کار و چالاکی مرۆییان هەبووە

کۆتا جار، ساڵی 2025، عوسمان دێمبڵی لە یانەی پاریس سانجێرمان بووە براوەی باڵۆندۆر و بۆ ئەمساڵیش لە لیستی کاندیدەکاندایە.

بەردەوامبە لە خوێندنەوە