12 ساڵ بەسەر تاوانی سپایكەردا تێپەڕ دەبێت، ئەو تاوانەی زیاتر لە هەزار و 700 گەنجی عیراقی بە دەستی تیرۆرستانی داعش  كوژران.

رۆژی 12ـی حوزەیرانی ساڵی 2014 تیرۆرستانی داعش هێرشیانكردەسەر بنكەی سەربازیی سپایكەر لە شاری تكریتی ناوەندی پارێزگای سەڵاحەدین، كە بنكەیەكی ئاسمانیی گرنگی عیراقە و لەو كاتەدا نزیكەی چوار هەزار خوێندكاری سەربازیی تێدا بوو، كە بەشێكیان بۆ پاراستنی ناوچەكە لەتیرۆستانی داعش نێردرابوونە بنکەکە.

گروپی تیرۆرستی داعش لە ساڵی 2014دا و لەڕێگەی سوریاوە هاتە ناو خاكی عیراق و سەرەتا شاری موسڵی داگیركرد، دواتر بەرەو شارەكانی دیکە رۆیشت.

بەپێی وتەی رزگاربووانی كۆمەڵكوژییەكە بەر لە گەیشتنی داعش بە تكریت و بنكەی سپایكەر، فەرماندە سەربازییەكان بەو خوێندكارانەیان راگەیاندووە،   بە جلوبەرگی مەدەنی و بەبێ چەك بچنە دەرەوەی سەربازگەكە، بەڵام ئەوە بەشێك بووە لەو تەڵەیەی بۆیان دانراوە و كاتێك لە بنكەكە چوونەتە دەرەوە لەلایەن تیرۆرستان و بەشێك لەخەڵكی ناوچەكەوە گەمارۆدراون و دەستگیركراون.

لەو روداوەدا زیاتر لە هەزار و 700 هەزار سەرباز و خوێندكاری سەربازی  لەسەر بنەمای مەزهەب جیاكرابوونەوە لەلایەن تیرۆرستانی داعشەوە بە بارهەڵگر گواسترانەوە بەرەو دەشتیاییەكانی تكریت و كەنارەكانی روباری دیجلە، كە بەشێكیان بەهۆی پاڵەپەستۆی ناو بارهەڵگرەكە گیانیانلەدەستدا ئەوانی تریش  بە گولـلـەی راستەوخۆ كوژران و تەرمەكانیان خرایە ناو روباری دیجلەوە.

 جگە لەوەش تیرۆرستانی داعش بە دەیان ژن و پیاو و خوێندكاریان بردە گۆڕەپانی روداوەكان و ناچاریانكردن بینەری روداوەكە بن.

ساڵی 2015 و دوای رزگاركردنی شاری تكریت، راستەوخۆ دەستكرا بە گەڕان بەدوای تەرمەكان، كە بەشێكیان ئاو بردبوونی و بەشێكیشیان دۆزراونەتەوە.

بەپێی وتەی موعین كازمی سەرۆكی لیژنەی یادی شەهیدانی سپایكەر، تائێستا هەزار و 250 روفاتی ئەو تاوانە رادەستی كەسوكاریان كراونەتەوە، هاوكات زیاتر لە 150 تۆمەتباری پەیوەندیدار بەو تاوانە دەستگیركراون و 72یان سزای لەسێدارەدانیان بەسەردا سەپێنراوە.

ئێستاش دوای 12 ساڵ لەو روداوە قێزەونە، كەسوكاری قوربانییەكان ساڵانە بۆ یادكردنەوە دەچنە شوێنی روداوەكە و داواش دەكەن، رێگە نەدەن خوێنی رۆڵەكانیان بەفیڕۆ بڕوات.

كەتیبەكانی حزبوڵای عیراق ئەركی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی نوێی عیراق  بۆ كۆكردنەوەی چەك لەدەستی دەوڵەت سەخت دەكەن  چونكە ئامادەنین چەكەكانیان رادەست بكەن.

كەتیبەكانی حزبوڵای عیراق پێداگری لەسەر هێشتنەوەی چەكەكانی دەكات و هەر جۆرە گفتوگۆیەك لەمبارەیەوە ڕەتدەكاتەوە ئەم هەڵوێستە پرسیار و گومانی زۆری لەسەر توانای حكومەتەكەی عەلی زەیدی دروستكردووە؛ بەتایبەت لەم كاتەدا كە واشنتۆن فشارەكانی بۆ سەر بەغداد چڕكردووەتەوە بۆ كۆنترۆڵكردنی چەكی ئەو گرووپانەی كە ئەمریكا وەك ڕێكخراوی تیرۆریستی پۆلێنیان دەكات.

عەلی زەیدی، كە لە ناوەڕاستی مانگی ئایارەوە پۆستەكەی وەرگرتووە، بەڵێنی داوە چەك تەنها لە دەستی دەوڵەتدا بێت، بەڵام ئەم دۆسیەیە دوای گۆڕانكارییە هەرێمییەكانی جەنگی غەززە و جەنگی ئێران، هەستیارییەكی زیاتری بەخۆوە بینیوە.

لهێب هیگڵ، گەورە شیكەرەوەی كاروباری عیراق لە گرووپی قەیرانی نێودەوڵەتیی، ئاماژەی بەوەكرد  عەلی زەیدی  رووبەروی كۆمەڵێك قەیران دەبێتەوە، چونكە عیراق بوەتە شوێنی یەكلایی كردنەوەی ململانێكانی ئەمریكا و ئێران و بەو هۆیەشەوە دەوڵەت ناتوانێت كۆنترۆڵی تەواوی هێزەكان بكات.

شیكەرەوەكانیش پێیانوایە، رۆڵی زەیدی لە نێوان كەسایەتییەكی راگوزەر یان كەسێك كەبتوانێت دەسەلاتەكانی وەك سەرۆك وەزیران بسەپێنێَت پەیوەستە بە قۆستنەوەە ئەو دەرفەتەی كە هاتوەتەبەردەستی و بەهۆیەوە ئەو پۆستە باڵایەی وەرگرتوە  .

چەند بژاردە و سیناریۆیەك لەبەردەم حكومەتی عیراقدا بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ گروپە چەكدارەكان كە هەر یەكەیان لێكەوتەی خۆیان هەیە، لەوانە، رووبەڕووبوونەوەی توند بۆ بەدەستهێنانی رەزامەندی ئەمریكا و گێڕانەوەی شكۆی دەوڵەت، بەڵام مەترسی هەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆیی و ناسەقامگیری ئەمنی لێدەكەوێتەوە.

چاوپۆشین  لە گروپە چەكدارەكان و پاراستنی ئارامی كاتی و دووركەوتنەوە لە جەنگی ناوخۆیی، بەڵام رووبەڕوبوونەوەی سزای ئابووری توندی ئەمریكای لێدەكەوێتەوە.

یان تێكەڵكردنی قۆناغ بە قۆناغ ئەو گروپە چەكدارانە و تێكەڵكردنیان بە دامودەزگاكانی دەوڵەت ، بەڵام ئەم پڕۆسەیە زۆر ئاڵۆزە و ر پیچدەچێت گرووپە ئایدۆلۆژییەكان یان واشنتۆن پێی رازی نەبن.

قوباد تاڵەبانی، لەدیدارێکدا لەگەڵ کوردسات نیوز، رەوشی سیاسی و ئیداریی هەرێمی کوردستانی خستەڕوو و ئاماژەی بەوەکرد، سلێمانی لە رابردوودا رووبەڕووی گەمارۆ و غەدر بووەتەوە، بەڵام چەند ساڵێکە رەوش گۆڕاوە و شارەکە بەرەوپێشچوونی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە.جەختی لەوەشکردەوە، ئێستا کاتی ئەوە هاتووە فەلسەفەی حوکمڕانی بگۆڕدرێت و حکومەتێک پێکبهێنرێت کە تەنها خزمەتگوزار بێت، نەک تەنها دابەشکردنی پۆستەکان بێتە ئامانج بۆ لایەنەکان.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، لە دیدارێکی تایبەتدا لەگەڵ کوردسات نیوز رایگەیاند، ئەوان ناڕازین لە شێوازی بەڕێوەبردنی ئێستای هەرێمی کوردستان، بە بڕوای ئەو، کێشەی سەرەکی بەردەم پێکهێنانی کابینەی نوێ، پۆست نییە، بەڵکو گۆڕینی فەلسەفەی حکومڕانییە. دەشڵێت، کوردستان پێویستی بە بەڕێوەبردنە، دەبێت فەرهەنگی حکومڕانی بگۆڕێت و وەلا بۆ شەخس نەمێنێت".

سەبارەت بە شێوازی بەڕێوەبردنیش، رەخنەی ئەوەی گرت کە لە ئێستادا دەسەڵاتەکان بە شێوەیەکی ناڕەوا لە ناوەندێکی بچووکدا کۆکراونەتەوە و وتی: "ناکرێت لە پردێکەوە تا دۆسیەی نەوت لەدەست سەرۆکی حکومەت بێت، دەبێت درک بەوە بکرێت وەزارەت و شارەوانی هەیە و دەبێت دەسەڵاتەکانیان بۆ شۆڕ بکرێتەوە".

قوباد تاڵەبانی جەختی کردەوە، سلێمانی لە رابردوودا رووبەڕووی گەمارۆ و غەدر بووەتەوە، بەڵام چەند ساڵێکە رەوشەکە گۆڕاوە و شارەکە پێشکەوتنی بەخۆوە بینیوە، ئاشکراشیکرد، زۆر باجی داوە لەپێناو رێگری لە جیاکاری نێوان ناوچەکان و یەکێتی بەردەوام دەبێت لە پێداگری کردن لەسەر نەهێشتنی ئەو جیاکارییانە.

هەروەها ئاماژەی بەوەکرد، بەداخەوە ئێستا "دوو ئیدارەیی" لە هەرێمدا هەیە و دەخوازێت هەرێم ببێتە خاوەن یەک ئیدارە، دەستور و یاسای بودجەی ڕوون.

سەبارەت بە پەیوەندییان لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان، قوباد تاڵەبانی دووپاتی کردەوە، یەکێتی و پارتی ناتوانن بە تەنیا حکومەت پێکبهێنن و پێویستە پێکەوە هەرێم بەڕێوەببەن، ناوبراو وتیشی: "دوژمنی پارتی نین، بەڵکو دەمانەوێت شەراکەتی راستەقینە هەبێت نەک موشارەکە".

سەبارەت بە داهاتووی گفتوگۆکانیش، بە ئەرێنییەوە باسی پەیامەکەی مەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی کرد و ئەوەی خستەڕوو،  پەیامەكەی كاك مەسعود جوان بوو و پێویستە تەرجەمەی كردار بكرێت.

لەسەر ئاستی عیراق، قوباد تاڵەبانی باسی لەوەکرد، یەکێتی لەمڕۆدا دیدگایەکی جیاوازی هەیە و چیتر وەک رابردوو سەرقاڵی کێشەی ناوخۆیی نییە، بەڵکو بەشێکە لە داڕشتنی سیاسەتی عیراق بەرانبەر جیهان.

دەشڵێت؛ هەرێم کاتێک بەهێز دەبێت کە بەشدار بێت لە بڕیارەکانی عیراق نەک دوورەپەرێز بێت، هەروەها سەرۆک بافڵ لە بەغداد داوای مافی هەموو گەلانی عیراق دەکات بەبێ جیاوازی.

یەکێتی باوەڕی بە قەوارەی هەرێمی کوردستان هەیە و خەباتی بۆ کردووە، بۆیە هەوڵەکانیان لەپێناو حکومڕانییەکی تەندروستە تا بتوانن بە باشترین شێوە خزمەتی خەڵک بکەن، "قوباد تاڵەبانی وا دەڵێت".