دۆسییەی چەك دانان ناكۆكی لەنێوان گروپە چەكدارەكانی ناو حەشدی شەعبی دروستكردووە و پەرلەمانتارێكی عیراقیش دەڵێت، ئەو پرسە بەتەواویی پەیوەستە بە رێككەوتنی ئەمریكا و ئێرانەوە.

موختار موسەوی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاندووە، دۆسییەی چەك دانان لەناو حەشدی شەعبی، ناكۆكی دروستكردووە و بەشێك لە گروپە چەكدارەكان ئامادەییان نیشانداوە بۆ دانانی چەك، بەشێكی تریشیان بە توندی چەك دانان رەتدەكەنەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، گۆڕەپانی سیاسی عیراق پەیوەستە بە پێشهاتە ناوچەییەكانەوە، ئەگەر ئەمریكا و ئێران بگەنە رێككەوتن، رەنگە بە جۆرێكی تر مامەڵە لەگەڵ گروپە چەكدارەكانی عیراق بكرێت، ئەمریكا و گروپە چەكدارەكانیش لە سروشتی ئەو بابەتە تێدەگەن.

ئەوەش لەكاتێكدایە، تائێستا گروپە چەكدارەكانی سەرایا سەلام، عەسائیبی ئەهلی حەق و كەتیبەكانی ئیمامی عەلی بڕیاری چەك دانان و هەڵوەشاندنەوەیان داوە، بەڵام چەند گروپێكی تر لەنێویاندا بزووتنەوەی نوجەبا و حزبوڵای عیراق بە توندی دژی چەك دانانن.

بەهۆی نەبوونی پاڵپشتی سەركردە دیارەكانی چوارچێوەی هەماهەنگی نوری مالكی شكستیهێنا لە پێكهێنانی گەورەترین فراكسیۆنی پەرلەمانی لەناو چوارچێوەی هەماهەنگی.

ماڵپەڕی " عەرەبی جدید" لە چەند سەرچاوەیەكی سیاسی ناو چوارچێوەی هەماهەنگییەوە ئاشكرایكردووە، بەهۆی نەبوونی پاڵپشتی سیاسی سەركردە دیارەكانی چوارچێوە، هەوڵەكانی نوری مالكی سەرۆكی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا بۆ پێكهێنانی گەورەترین فراكسیۆنی پەرلەمانی لەناو چوارچێوەی هەماهەنگی بێ ئەنجام بوون و شكستیان هێناوە.

ئەوەشی خستووەتەرو، پەرلەمانتارانی چوارچێوە دركیان بە هەستیاری رەوشی عیراق و حكومەتی نوێ كردووە و پێیانوایە، پێكهێنانی هەر هاوپەیمانی و فراكسیۆنێكی نوێ پەرتەوازەبوونی زیاتری ناو چوارچێوە و لاوازبوونی هاوپەیمانی دەسەڵاتداری لە عیراق لێدەكەوێتەوە.

ئەو ماڵپەڕە ئاشكراشیكردووە، سەرەڕای بێ ئەنجامی هەوڵەكانی نوری مالكی هێشتا بەردەوامە لە راكێشانی پەرلەمانتاران و پێكهێنانی فراكسیۆنی نوێ بە ئامانجی هەبوونی كاریگەری لەسەر بڕیارەكانی ئەنجومەنی نوێنەران و حكومەت، بەڵام سەركردە دیارەكانی تری چوارچێوە چاویان لە پڕكردنەوەی پۆستە وزارییەكانی حكومەتی نوێی و پاڵپشتیكردنی حكومەتەكەیە، بە هەموو شێوەیەكیش خۆیان لە ململانێی پێشوەختەی دەسەڵات بەدوور دەگرن.

لەسەر ئاستی جیهان زیاتر لە 138 ملیۆن منداڵ لە رەوشێكی سەختدان و بەشێكیشیان بەهۆی كاركردنەوە ژیانیان لە مەترسیدایە.

رێكخراوی نێودەوڵەتی كار ئامارێكی لەبارەی كاركردنی منداڵان و مەترسی لەسەر ژیانیان بڵاوكردووەتەوە و رایگەیاندووە، لەسەر جیهان زیاتر لە 138 ملیۆن منداڵ لە رەوشێكی زۆر سەختدا كار دەكەن و لە مافی پەروەردە بێبەشكراون و ژیانی 54 ملیۆن منداڵیش لە مەترسیدایە.

راشیگەیاندووە، ئەمساڵ كەمپینێك بە ناونیشانی كارتی سوور بۆ كارپێكردنی منداڵان و كاری پڕ رێز بۆ گەورەكان بەڕێوەدەچێت و داوا لە وڵاتانی جیهان و رێكخراوە نێودەوڵەتییەكانیش دەكات كار بكەن بۆ رێگریكردن لە كاركردنی منداڵان.

رێكخراوی نێودەوڵەتی كار داوا لەسەرجەم وڵاتانی جیهانیش دەكات، لە دژی كارپێكردنی منداڵان هەڵوێستیان هەبێت بۆئەوەی ئەو بەڵێنانەی دراون گۆڕانكاریی راستەقینە بۆ هەموو منداڵان و خێزانەكان دروستبكات.