چین، رۆژی هەینی، ئۆپراسیۆنەکانی رزگارکردنی لە ناوەندی ناوچەی زیانلێکەوتووی تیبت راگرت، ئەوەش بەهۆی مەترسیی رودانی لافاوێکی نوێوە، لە کاتێکدا هێشتا سەدان کەس لە ناوچە سنوورییەکەدا بێسەروشوێنن.

پەیامنێرێکی تەلەڤیزیۆنی رەسمیی (CCTV) لە شوێنی روداوەکەوە رایگەیاند: ئاوەکە دەستی بە رژان کردووە لە گۆلێکەوە کە بەهۆی کەڵەکەبوونی بڕێکی زۆر لە داروپەردوو و پاشماوەوە دروستبووە، و بەرەو سەنتەری سنووریی جیرۆنگ دەڕژێت لەو ناوچەیەی کە زیاترین زیانی بەهۆی کارەساتەکەوە بەرکەوتووە.

 ئاژانسی "فرانس پرێس" لە سەرچاوەکەوە گواستوویەتیەوە کە: فەرمان بە هەموو تیمەکانی فریاگوزاری دراوە لە شوێنەکانی خۆیان بمێننەوە و چاوەڕێی رێنمایی نوێ ببن.

تیمەکانی رزگارکردن 555 گەشتیاریان رزگارکرد کە لە تیبت گیریان خواردبوو، ئەوەش دوای روخانی زەوی داڕمانێکی کاولکەر لەسەر سنووری نێوان چین و نیپاڵ، وەک تەلەڤیزیۆنی رەسمیی وڵاتەکە ئاماژەی پێداوە.

کەناڵی (CCTV) باسی لەوەش کردووە کە تا بەیانی رۆژی هەینی 499 لە دانیشتووانی ناوچەکە و 555 گەشتیار لە ناوچەی کارەساتەکە رزگارکراون و گوێزراونەتەوە، بێ ئەوەی ئاماژە بە رەگەزنامەی گەشتیارەکان بکرێت.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی 'تروس سۆشیاڵ' وێنەیەکی بڵاوکردەوە و تێیدا گەروی هورمز خراوەتە ناو لیستی "هەرێمەکانی ژێر دەسەڵاتی ئەمریکا".

لە وێنەکەدا کە ناونیشانی 'ناوچەکانی ئەمریکا'ـی هەڵگرتووە، ئاڵای چەندین هەرێمی سەر بە واشنتۆن پیشان دراوە و لە بەشی سەرەوەشیدا نەخشەی گەروی هورمز دانراوە و وشەی "نوێ"ـی لەپاڵ نووسراوە (U.S. Territories)، ترەمپ لەگەڵ بڵاوکردنەوەی ئەو وێنەیەدا هیچ روونکردنەوەیەکی نەداوە.

هاوكات لەگەڵ ئەمەشدا؛ براد کوپەر، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، هێزەکانیان سەرکەوتوو بوون لە پاککردنەوەی گەروی هورمز لەو مینە دەریاییانەی پێشتر لەلایەن سوپای پاسدارانەوە چێنرابوون.

ئاماژەی بەوەش کرد، لە چەند مانگی رابردوودا یارمەتی نزیکەی هەزار و 500 کەشتیی بازرگانی دراوە بۆ تێپەڕبوون لە گەروەکە، کە زیاتر لە 750 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاویان هەڵگرتبوو.

هەر لە راگەیەنراوەکەدا، سێنتکۆم جەختیشیکردەوە، "کردنەوەی رێڕەوەکان بە مانای کەمکردنەوەی گەمارۆ دەریاییەکانی سەر ئێران نایەت، بەڵکو لە مانگی تەمموزەوە رێگە بە هیچ کەشتییەک نەدراوە بچێتە بەندەرەکانی ئێران یان لێیان بچێتە دەرەوە، جگە لەو کەشتیانەی هاوکاریی مرۆییان هەڵگرتووە"

جێی ئاماژەیە، بەپێی ئامارەکان هاتوچۆی کەشتییەکان لە گەروی هورمز بەراورد بە رابردوو لە ئاستێکی نزمتردایە و خستنەڕووی نەوت لەو رێڕەوە بەراورد بە ئاستی ئاسایی خۆی کەمبووەتەوە.

ئەو وێنەیەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی 'تروس سۆشیاڵ' بڵاویکردەوە

سوپای ئەمریکا ئەمڕۆ هەینی رایگەیاند، نزیکەی 50 هەزار سەرباز بەشدارن لە سەپاندنی گەمارۆی دەریایی بەسەر ئێراندا، و ئاماژەی بە سەرکەوتنی ئۆپراسیۆنی پاککردنەوەی ئەو مینە دەریاییانە کرد کە لەلایەن سوپای پاسدارانی ئێرانەوە لە رێڕەوە نێودەوڵەتییەکانی کەشتیوانی لە گەروی هورمز چێندرابوون.

ئەدمیراڵ براد کوپەر، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم)، لە راگەیەندراوێکی ڤیدیۆییدا لەتۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس رایگەیاند: نزیکەی 50 هەزار سەربازی ئەمریکی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بڵاوکراونەتەوە و بەشدارن لە سەپاندنی گەمارۆی دەریایی بەسەر ئێراندا.

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد، هێزەکانی ئەمریکا بەردەوامی بە بزوتنەوەی کەشتیوانیی بازرگانی دەدەن لە رێگەی گەروی هورمزەوە، و هەروەها جەختی لە سەرکەوتنیان کردەوە لە پاککردنەوەی ئەو مینە دەریاییانەی کە سوپای پاسدارانی ئێران لە رێڕەوە کەشتیوانییە نێودەوڵەتییەکانی گەروەکەدا چاندبوونی.

روونیشی کردەوە، هێزەکانی ئەمریکا لە ماوەی مانگەکانی رابردوودا هاوکارییان کردووە بۆ تێپەڕبوونی نزیکەی 1500 کەشتیی بازرگانی بە گەروی هورمزدا، کە ئەو کەشتییانە نزیکەی 750 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاویان بۆ بازاڕەکانی جیهان گواستووەتەوە.

فەرماندەی سێنتکۆم راشیگەیاند، ئێران لە ناوەڕاستی تەمموزی رابردووەوە و لە کاتی دەستپێکردنەوەی گەمارۆ دەریاییەکەوە، هیچ نەوتێکی لە پارێزگا و ئاوەکانی خۆیەوە رەوانە نەکردووە.

ئاماژەی بەوەش کرد: زیاتر لە 20 کەشتیی جەنگی و سەدان فڕۆکە بەشدارن لە جێبەجێکردنی رێکارەکانی گەمارۆدانی دەریایی بەسەر ئێراندا، و جەختی کردەوە: لە کاتی دەستپێکردنەوەی گەمارۆکەوە هیچ کەشتییەک بێ مۆڵەتی ئەمریکا نەچووەتە هیچ بەندەرێکی ئێران و لێشی دەرنەچووە، و ئاماژەی بەوەش کرد: هێزەکانی ئەمریکا 75 کەشتییان ئاڕاستەگۆڕ کردووە و ناچاریان کردوون بگەڕێنەوە کە هەوڵیانداوە گەمارۆ دەریاییەکەی سەر ئێران بشکێنن.