بافڵ جەلال تاڵەبانی: خەڵکەکەمان شایەنی ئەوەیە کە ژیانێکی سەقامگیری هەبێت
سام
١٦ی ئازاری ٢٠٢٦
سام
١٦ی ئازاری ٢٠٢٦
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: ئەو رێکارە سەربازییانەی دژی ئێران گرتوویانەتە بەر، جیهانی لە جەنگێکی وێرانکەری ئەتۆمی پاراستووە.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، مەبەستی ئەو هەڵگیرساندنی شەڕ نییە لە جیهاندا، بەڵکو پەیڕەوی لە پرەنسیپی "ئاشتی لەسەر بنەمای هێز" دەکات. وتیشی: نایەوێت شەڕ لە هیچ شوێنێکی جیهان هەڵگیرسێت، بەڵام بۆ پاراستنی ئاشتی دەبێت هێزێکی راستەقینەیان هەبێت.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئەگەر ئێران خاوەنی بۆمبی ئەتۆمی بوایە، بێگومان بەکاری دەهێنا، هەر بۆیە رێکاری سەربازییان لە دژی گرتنە بەر تا بەو ئامانجە نەگەن. ترەمپ جەختیکردەوە، ئەو هێرشانەی کرانە سەر دامەزراوە و ژێرخانە سەربازییەکانی ئێران، رێگرییان کردووە لەوەی ناوچەکە و جیهان بەرەو کارەساتێکی ئەتۆمی بڕوات.
تەلەفیزیۆنێكی ئیسرائیلی ئاشكرای دەكات، ئاڵوگۆڕی نامە لە نێوان ویتكۆف و عراقچی هەیە و لێپرسراوانی باڵای ئێرانیش دەڵێن مەرجیان بۆ ئاگربەست دەستپێنەكردنەوەی جەنگە.
كەناڵی 12ی ئیسرائیل لە زاری چەند سەرچاوەیەكی ئاگاداراوە بڵاویكردوەتەوە، سەرەڕای ئەو بانگەشانەی كە هیچ پەیوەندییەك لە نێوان لێپرسراوانی ئەمریكا و ئێراندا نەماوە ، عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران و ستیڤ ویتكۆڤ نوێنەری سەرۆكی ئەمریكا بۆ كاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاڵوگۆڕی نامە و پەیام لە نێوانیاندا هەیە.
ئەكسیۆس ئاشکرایکرد، كەناڵی پەیوەندی راستەوخۆ لەنێوان عەباس عراقچی و ستیڤ ویتكۆڤ كارا كراوە وعەباس عراقچی دەستپێشخەری كردووە بۆ گفتوگۆ لەگەڵ لایەنی ئەمریكی.
هەواڵەكەی ئەو تەلەفیزیۆنەی لە كاتێكدایە مەسعود پزیشكیان، سەرۆك كۆماری ئێران لە گفتوگۆیەكی تەلەفۆنی لەگەڵ ئیمانۆیەل ماكرۆن، سەرۆكی فەرەنسا وتویەتی گفتوگۆكردن لەسەر كۆتایی جەنگ تا كاتێك كە دڵنیانەبین لەوەی هێرش ناكرێتەوە سەرمان بێ مانایە.
محەمەدباقر قاڵیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران لە نوێترین پەیامیدا وتویەتی تا دوژمن پەشیمان نەكەنەوە ئاگربەست قبوڵ ناكەن و تا دڵنیاش نەبن لە هەڵگیرسانەوەی جەنگ، ئاگربەست قبوڵ ناكەن.
عەباس عراقچی لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا وتویەتی، واشنتۆن لە ئێستادا هەوڵدەدات لە رێگەی وڵاتانی ترەوەە فشار بخاتە سەر تاران بەمەبەستی كردنەوەی گەرووی هورمز بەڵام تا كۆتایی جەنگ ئەو هەنگاوانە سەر ناگرێت.
بەهۆی زیادبوونی فشارە سەربازییەکان، رەوشەکە لە بەرژەوەندی ئەمریکا گۆڕاوە و ترەمپیش دەڵێت؛ تواناکانی سوپای ئێران لە رووی دەریایی و وشکانییەوە لاواز بوون.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە لێدوانێکی رایگەیاند، واشنتۆن توانیویەتی بە تەواوی تواناکانی ئێران لە رووی سەربازی و دەریاییەوە لەناو ببات.
ترەمپ ئاماژەی بەوەکرد رەوشەکە بە تەواوی گۆڕاوە و ئێران چیتر ئەو هێزەی نییە کە پێشتر هەبووی، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە زنجیرەیەک هێرشی بەرفراوان بۆ سەر بنکە و بارەگاکانی ئەو وڵاتە ئەنجام دراون.
بەپێی وتەکانی ترەمپ، فشارە سەربازییەکان بەردەوام دەبن تا ئەو کاتەی دڵنیا دەبنەوە لەوەی هیچ مەترسییەک بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکەدا نەماوە.
لە درێژەی قسەکانیدا، ترەمپ ئاشکرایکرد، هێزەکانیان زیاتر لە حەوت هەزار ئامانجی سەربازییان لە ناوخۆی ئێران پێکاوە، سەبارەت بە توانا دەریاییەکانیش، رایگەیاند کە زیاتر لە 100 کەشتی ئێرانی لە سەرەتای جەنگەکەوە نوقم کراون، کە لە نێویاندا 300 کەشتی هەبوون کە خەریکی چاندنی مین بوون لە گەرووی هورمز.
ترەمپ جەختیکردەوە، ئێستا ئێران توانایەکی موشەکی ئەوتۆی نەماوە و ئاستی هاویشتنی موشەکە بالیستییەکانیش بە رێژەی 90٪ کەمی کردووە، ئەمەش نیشانەی لاوازبوونی سوپای ئەو وڵاتەیە.
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکرد، سێ پێگەی سەرەکی دروستکردنی موشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانیان لە ناوخۆی ئێران وێران کردووە، هەروەها هەڕەشەی ئەوەی کرد کە رەنگە بڕیاری لێدانی ژێرخانی نەوتی ئێران لە دوورگەی خارک بدەن، چونکە زۆربەی ئامانجەکانیان بازرگانی و سەربازین. ترەمپ وتیشی؛ تاران هەوڵ دەدات گەرووی هورمز وەک چەکێک بەکاربهێنێت، بەڵام ئێستا تەنها چەند موشەکێکی سنوورییان ماوە بۆ بە ئامانجگرتنی کەشتییەکان و رەوشەکە لەژێر کۆنترۆڵی واشنتۆندایە.
لە کۆتاییدا، ترەمپ باسی لە رەوشی تەندروستی رابەری باڵای ئێران کرد و وتی، کە بە دڵنیاییەوە عەلی خامنەیی لە رەوشێکی تەندروستی باشدا نییە. ئەم لێدوانانەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە واشنتۆن فشاری زیاتر دەخاتە سەر تاران بۆ ئەوەی رەفتارەکانی لە ناوچەکەدا بگۆڕێت، و دووپاتی کردەوە کە ئەوان ئامادەن بۆ هەر هەنگاوێکی تر ئەگەر بێت و ئێران بیەوێت ئاسایشی جیهانی و رێڕەوە بازرگانییەکان بخاتە مەترسییەوە.