سوپای توركیا چۆڵكردنی گوندێكی تری ناوچەی عەفرینی لە رۆژئاوای كوردستان دەستپێكردووە و ئاگاداری داوەتە هاووڵاتیان كە دەتوانن بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان.

سەرچاوەیەكی خۆجێیی لە عەفرینەوە بۆ میدیاكان رایگەیاند، سوپای توركیا خەریكی چۆڵكردنی گوندی "چیێ"یە و بڕیارە رۆژی سێشەممە هاووڵاتیانی ئەو ناوچەیە بگەڕێنەوە سەر خاكەكەیان. 

ئەو گوندە ماوەی زیاتر لە هەشت ساڵ بوو بە تەواوەتی كرابووە بارەگایەكی سەربازی و رێگە بە نیشتەجێبوون تێیدا نەدەدرا.

بەڵام تا ئێستا بارەگا سەربازییەكانی توركیا لە گوندەكانی "جلبڕێ"، "شێخۆرزێ" و "دەروێش"، بەردەوامن و هاووڵاتیانی ئەو ناوچانە تا ئێستا ناتوانن بگەڕێنەوە، هاوكات بارەگایەكی سەربازییش لە نزیك گوندی "باسوفان" ماوەتەوە.

 

وتەبێژی حكومەتی عیراق، ئامادەیی بەغدادی بۆ نێوەندگیركردنی نێوان ئەمریكا و ئێران راگەیاند و دەشڵێت پەیوەندییەكانی نێوان عیراق و ئەمریكا چوەتە قۆناغێكی نوێوە. 

حەیدەر عەبودی لە چاوپێكەوتنێكدا رایگەیاندووە،  هەڵبژاردنی واشنتۆن وەك یەكەم وێستگەی سەردانە دەرەكییەكانی سەرۆك وەزیران كارێكی هەڕەمەكی نەبووە، بەڵكو بەهۆی هەستیاریی قۆناغەكە و خوێندنەوەیەكی وریایانەی بەغدادەوەیە بۆ هاوكێشە خێراكان.

ئاماژەی بەوەشكردووە، پەیوەندییەكانی بەغداد و واشنتۆن چووەتە قۆناغێكی نوێوە بەجۆرێك لە دوو دەیەی رابردوودا پەیوەندییەكان زیاتر ئەمنی بوون، بەڵام لەمەودوا ئابوری دەبێت.

وتەبێژی حكومەتی عیراق راشیگەیاندووە، داخستنی گەروی هورمز زیانی بە ئابوری عیراق گەیاندووە و  ئەم رەوشە وا لە بەغداد دەكات بە شێوەیەكی بەپەلە بەدوای رێڕەوی نوێدا بگەڕێت بۆ زامنكردنی داهاتەكانی و هەمەجۆركردنی رێگەكانی هەناردەكردن.

هەروەها جەختیشیكردوەتەوە كە عیراق پەیوەندیی باش و هاوسەنگی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ و ناوچەكە هەیە، هەربۆیە سەرۆك وەزیران كۆتایی ئەم هەفتەیە سەردانی تاران دەكات و دواتریش سەردانی ئەنقەرە دەكات، ئامادەیی بەغدادیشی دەربڕیوە  بۆ نێوەندگیری لەنێوان تاران و واشنتۆن بۆ هێوركردنەوەی رەوشەكە . 

وەزیری دارایی ئیسرائیل بێلایەنیی تەلئەبیب لە جەنگی راستەوخۆی نێوان واشنتۆن و تاران رادەگەیەنێت و ئاشکرایدەکات، گرەوی سەرەکییان بۆ رووخاندنی رژێمی ئێران بەکارهێنانی چەکی داڕمانی ئابورییە، نەک کردەوەی سەربازی.

بێزالیل سمۆتریچ، وەزیری دارایی ئیسرائیل رایگەیاند، وڵاتەکەی هیچ بەرژەوەندییەکی نییە لەوەی لە ئێستادا بچێتە ناو ئاڵەنگارییەکان و جەنگی راستەوخۆی نێوان ئێران و ئەمریکاوە.

وتیشی، رووبەڕووبوونەوەی سنورداری ئێستای نێوان هەردوو لایەن باشترین رەوشە بۆ ئیسرائیل لەم قۆناغەدا، دەشڵێت؛  ئامانجی باڵای ئیسرائیل لەم ئاڵەنگارییەدا مەرج نییە هاوتا بێت لەگەڵ ئامانجەکانی ئەمریکا، بۆ گۆڕینی رژێمی ئێران و یاخود لاوازکردنی تا ئاستی رووخان.

سمۆتریچ ئاماژەی بەوەشکرد، ئیسرائیل ناتوانێت لەگەڵ هەبوونی رژێمێکدا هەڵبکات کە بە ئاشکرا هەوڵی لەناوبردنی دەدات و هەنگاوی کرداریی بۆ دەنێت.

ئەوەشی خستەڕوو، باشترین ئامراز لە ئێستادا بۆ رووخاندنی رژێمی ئێران سەربازی نییە، بەڵکو ئابورییە؛ ئەویش لەڕێی داڕمانی تەواوەتیی ئابوریی ئێران، بەتایبەت لە سایەی بەردەوامیی ئەو گەمارۆیەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، کە لەسەر گەروی هورمز سەپاندوویەتی.

وەزیری دارایی ئیسرائیل ئامارێکی ئاشکراکرد و رایگەیاند، هەڵئاوسانی گشتی لە ئێران گەیشتووەتە ٪80 و هەڵئاوسانی خۆراکیش لەچوار مناگی رابردوودا بۆ زیاتر لە ٪134 بەرزبووەتەوە.

بێزالیل سمۆتریچ راشیگەیاند، بەهای تمەنی ئێرانی بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە و نرخی یەک دۆلاری ئەمریکی گەیشتووەتە 190 هەزار تمەن، ئەمەش لە کاتێکدایە یەک دۆلاری ئەمریکی بەرانبەرە بە سێ شەکیل.

لە کۆتاییدا جەختیکردەوە، رەوشی ئێستا لە بەرژەوەندیی ئیسرائیلە و هیچ هۆکارێک نییە بۆ خۆتێوەگلان لەم رووبەڕووبوونەوەیەدا کە رەنگە رێڕەوی ئەو داڕمانە ئابورییە پەکیبخات کە تەلئەبیب گرەوی لەسەر دەکات.