وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە چوارچێوەی بڵاوکردنەوەی پەرتووکی کار و چاکسازییەکانی خۆیدا بۆ ساڵانی (2019 تا 2025)، تەرازووی پێداچوونەوەی خەرجی و داهاتی حەوت ساڵی رابردووی راگەیاند، کە تێیدا دەرکەوتووە کۆی داهاتەکان نەیانتوانیوە خەرجییە گشتییەکان پڕ بکەنەوە.

بەپێی داتاکانی وەزارەت، کۆی گشتیی داهاتی ناوخۆ (نەوتی و نانەوتی) لەگەڵ تەمویلی حکومەتی فیدراڵی لەو حەوت ساڵەدا 84.8 ترلیۆن دینار بووە، لە بەرانبەردا کۆی خەرجییە کردارییەکان گەیشتووەتە 87.5 ترلیۆن دینار؛ بەوەش 2.7ترلیۆن دینار کورتهێنان تۆمارکراوە. ئەمەش بێجگە لە هەژمارکردنی مووچە نەدراوەکان و شایستەی کۆمپانیا، بەڵێندەران و کەرتی کارەبا کە قەرزن لەسەر حکومەت.

بەپێی داتاکانی کۆتایی تەرازووی پێداچوونەوەی وەزارەتی دارایی و ئابووری بۆ ساڵانی2019 تا 2025، پێکهاتەی داهاتە نەوتی و نانەوتییەکانی هەرێمی کوردستان و رێژەی پڕکردنەوەی خەرجییە کردارییەکان بەم شێوەیە رونکرامەتەوە:

_تا پێش راگرتنی هەناردەکردن لە مانگی 3ی 2023، کۆی داهاتی نەوتی گەیشتووەتە 22.5 ترلیۆن دینار، کە دەکاتە 44٪ی کۆی داهاتی ناوخۆ و تەنها 26٪ی کۆی خەرجییە کردارییەکانی حەوت ساڵی رابردووی داپۆشیوە.

_کۆی گشتییەکەی 9.5 ترلیۆن دینار بووە، کە دەکاتە 19٪ی داهاتی نانەوتی و 11٪ی کۆی خەرجییە گشتییەکان.

_بڕی 5.4 ترلیۆن دینار کۆکراوەتەوە، کە 11٪ی داهاتی نانەوتی پێکدەهێنێت و تەنها 6٪ی کۆی خەرجییە کردارییەکانی پڕکردووەتەوە.

_ گەیشتووەتە 13.8 ترلیۆن دینار، بە رێژەی 27٪ لە کۆی داهاتی نانەوتی و 16٪ی کۆی خەرجییەکانی هەرێم.

ئەم داتایانە دەریدەخەن کە کۆی گشتی داهاتەکان بە تێکڕا نەیانتوانیوە هاوسەنگی دارایی بپارێزن و ساڵانە کورتهێنان لە بودجەدا دروستبووە.

وەزارەتی دارایی ئاماژەی بەوە کردووە کە کۆی گشتیی داهاتی نەوتی و نانەوتی هەرێم تەنها 59٪ی کۆی گشتیی خەرجییە کردارییەکانی پڕکردووەتەوە، ئەمەش بووەتە هۆی دروستبوونی کورتهێنانی بەردەوامی ساڵانە.

سەرۆكی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، رێگە بە واشنتۆن نادەن دەستوەردان لە گەروی هورمزدا بكات.

لەگەڵ چاوەڕوانكردنی دەستپێكردنی خولێكی تری دانوستانە تەكنیكییەكانی نێوان ئێران و ئەمریكا، محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران، جەختی لەوە كردەوە كە وڵاتەكەی رێگە بە ئەمریكا نادات دەستوەردان لە گەرووی هورمزدا بكات.

راشیگەیاند، تاران لەگەڵ عومان لەسەر میكانیزمێكی دەریاوانی لە هورمز ڕێككەوتووە، ئەوەش بەپشت بەستن بە بەندی پێنجەمی ئەو یاداشتنامەی لێكتێگەیشتنەی كە لە حوزەیرانی رابردوودا لەگەڵ لایەنی ئەمریكی ئیمزا كراوە. هەروەها ئاماژەی بەوەشكرد، وڵاتەكەی بەردەوام دەبێت لە جێبەجێكردنی ئەو میكانیزمە و راوێژ لەگەڵ وڵاتانی سەر كەناراوەكانی ئاوە هەرێمییەكان دەكات.

لەلایەكی ترەوە، قالیباف رایگەیاند، ئیسرائیلییەكان هەوڵ دەدەن یاداشتی لێكتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریكا شكست پێبهێنن.

سەرۆكی پەرلەمانی ئێران جەختی لەوە كردەوە، توانا بەرپەرچدەرەوەكانی ئێران لە ناوچەكەدا رێگری لە دەستپێكردنەوەی جەنگ لەلایەن ئیسرائیلەوە دەكەن.