ماریا کۆرینا ماچادۆ خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی 2025ی پێبەخشرا و ترەمپ نەبووە براوەی ئەو خەڵاتە
راهۆز
١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥
لیژنەی نۆبڵ بڕیاریدا خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی بۆ ساڵی 2025 ببەخشێتە "ماریا کۆرینا ماچادۆ"، بەهۆی کارە ماندوونەناسەکانی لە پێشخستنی مافە دیموکراسییەکان بۆ گەلی ڤەنزوێلا و خەباتی بۆ گەیشتن بە گواستنەوەیەکی دادپەروەرانە و ئاشتییانە لە دیکتاتۆرییەتەوە بۆ دیموکراسی.
ماریا کۆرینا ماچادۆ، رابەری دیموکراتی وڵاتی ڤەنزویلا رۆڵێکی گرنگ و یەکلاکەرەوەی هەبوو لە گۆڕینی رژێمی دیکتاتۆریی ڤێنزولا بۆ حکومەتێکی دیموکراسی و بە یەکێک لە فیگەرە دیارەکانی ئەمریکای لاتین دادەنرێت کە لە پێناو مافی مرۆڤ و ئاشتیدا هەوڵێکی بێوچانی داوە. وەک سەرکردەی بزوتنەوەی دیموکراسی لە ڤەنزوێلا، یەکێکە لە نموونە هەرە نایابەکانی ئازایەتی مەدەنی لە ئەمریکای لاتین لەم ساڵانەی دواییدا.
لیژنەی نۆبڵی ئاستی نووسیوێتی: ڤەنزوێلا لە وڵاتێکی تاڕادەیەک دیموکرات و خۆشگوزەرانەوە گۆڕاوە بۆ دەوڵەتێکی دڕندانەی دیکتاتۆری کە ئێستا بە قەیرانێکی مرۆیی و ئابووریدا تێدەپەڕێت. زۆربەی هاووڵاتیانی ڤەنزوێلا لە هەژارییەکی قووڵدا دەژین، لە کاتێکدا چەند کەسێکی سەرەوە سامانەکانیان قۆڕخ کردووە. دامودەزگا توندوتیژەکانی دەوڵەت دژ بە هاووڵاتیانی خۆی بەکاردەهێنرێت. نزیکەی 8 ملیۆن کەس وڵاتەکەیان جێهێشتووە. ئۆپۆزسیۆن بە شێوەیەکی سیستماتیک لە رێگەی ساختەکاری لە هەڵبژاردن و رێگەکانی ترەوە سەرکوت کراوە.
ماچادۆ، وەک یەکێک لە دامەزرێنەرانی رێکخراوی "سوماتێ" کە تایبەتە بە پەرەپێدانی دیموکراسی، زیاتر لە 20 ساڵ لەمەوبەر داکۆکی لە هەڵبژاردنی ئازاد و دادپەروەرانە کردووە. وەک خۆی دەڵێت: "بڕیارمدا سندوقی دەنگدان هەڵبژێرم نەک فیشەک".
ماچادۆ لە رێگەی پۆستە رێکخراوەیی و سیاسیەکانیەوە قسەی لەسەر سەربەخۆیی دادوەری و مافەکانی مرۆڤ و ئازادی کردووە. ئەو ساڵانێکی زۆرە بۆ ئازادی گەلی ڤەنزوێلا کار دەکات.



