کوردستان
مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەک ئاڕاستەی خانەدوادە و کەسوکاری تێکۆشەری دێرین یاسین عوسمان دەکات.
دەقی پرسەنامەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی...
بەڕێزان خانەوادە و کەسوکاری تێکۆشەری دێرین کاک یاسین عوسمان
بۆ کۆچی دوایی هەڤاڵ یاسین عوسمان تێکۆشەری دێرین و برای هەردوو پێشمەرگەی دێرین شەهاب عوسمان و حەمە عوسمان و شەهیدی گۆڕ وون کەریم عوسمان ، لەناخی دڵەوە پرسە و ماتەمی خۆمان ئاڕاستەی بەڕێزتان و گشت هاوڕێ و هەڤاڵانی دەکەین
لەیەزدانی مەزن داواکارین کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرین شاد بکات و ئارامی بە گشت لایەک ببەخشێت
انا للە وانا الیە راجعون
مەکتەبی سیاسی
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
بەهۆی ئەو شەپۆلە خۆڵبارینەی روی لە ناوچەکانی هەرێم کردەوە، چەندین کەس لە شاری هەولێر بەهۆی تەنگەنەفەسیەوە رەوانەی نەخۆشخانەکان کراون.
سامان سەلمان بەرێوەبەری راگەیاندنی بەرێوەبەرایەتی تەندروستی هەولێر بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای ئەوەی شەپۆلێکی خۆڵبارین شاری هەولێری گرتەوە ، 14 حالەتی تەنگەنەفەسی بەهۆی خۆڵبارینەوە لەنەخۆشخانەکانی هەولێر تۆمارکراون.
راشیگەیاند، دوای وەرگرتنی چارەسەری پێویست، سەرجەم ئەو کەسانە نەخۆشخانەیان جێهیشتوە.
ماوەی دوو رۆژە شەپۆلێکی خۆڵبارین رووی لە ناوچە جیاوازەکانی هەرێم کوردستان کردوە و پیشبینیش دەکرێت لە سبەینێوە کاریگەریەکانی شەپۆلی خۆڵبارین لاوازبێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی دەزگای ئاسایشی هەرێم، ژن و پیاوێکیان دەستگیرکرد، کە لە پارێزگای دیالە منداڵێکی خاوەن پێداویستی تایبەتیان کوشتووە.
دوای بڵاوبونەوەی هەواڵی کوشتنی منداڵێکی خاوەن پێداویستی تایبەت لە 2025/8/7 لە پارێزگای دیالە، لەلایەن ژن و مێردێکی بەخێوکەر و هەڵاتنی تۆمەتباران بەرەو هەرێمی کوردستان، بەپێدانی زانیاری هەواڵگری لەلایەن (خلية الصقور)ی پارێزگای کەرکوک سەر بە هەواڵگری عێراق، دەستبەجێ، بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بەدواداچوون و لێکۆڵینەوەی وردی بۆ دۆزینەوەی شوێنی تۆمەتباران ئەنجامدا و بەبڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش، توانیان شەوی 2025/8/10 لەقەزای چەمچەماڵ هەردوو تۆمەتباری داواکراو دەستگیربکەن و بەپێی تایبەتمەندی کەیسەکە دوای لێکۆڵینەوە هەردوو تۆمەتباری بکوژ رادەستی هێزە ئەمنیەکانی عێراق دەکرێنەو.
لەئێستاشدا تۆمەتباران بە ماددەی(٤٠٥) لەیاسای سزادانی عێراقی راگیراون و لێکۆڵینەوە لەدۆسیەکانیان بەردەوامە.
ئەمڕۆ سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری/زانیاری لە قەڵاچوالان پێشوازی لە بەڕێوەبەری گشتیی دژەتیرۆر کرد و رۆڵی بەڕێوەبەری گشتی و هێزەکانی دژەتیرۆری بەرزنرخاند .
لە دیدارێکدا جەخت لە بەردەوامی هەماهەنگی و هاریکارییە ئەمنی و هەواڵگرییەکان لەنێوان سەرجەم دەزگا ئەمنییەکانی هەرێم و عیراق کرایەوە لە پێناو پاراستنی سەقامگیری و ئاسایش و ئارامی لە وڵاتدا.
جەلال شێخ ناجی سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری/زانیاری، رۆڵی بەڕێوەبەری گشتی و هێزەکانی دژەتیرۆری بەرزنرخاند لە پاراستنی ئارامی هەرێم و روبەڕوبونەوەی تیرۆر و وەک هەمیشە پشتیوانی و پشتگیری بۆ سەرخستنی ئەرک و بەرپرسیارێتیە نیشتمانییەکانیانی دووپاتکردەوە .
لەبەرانبەردا وەهاب هەڵەبجەیی بەڕێوەبەری گشتی دژەتیرۆر، رۆڵی سەرۆک و ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری بەرزنرخاند لە هاوکاری و هاریکارییەکانیان بۆ سەرخستنی ئەرکە ئەمنی و کردە سەربازییەکانیان لە پێناو پاراستنی هەرێمی کوردستان.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە ئەدریان ئایسلستین، کونسوڵی گشتیی شانشینی هۆڵەندا لە هەرێمی کوردستان کرد.
لە دیدارێکدا کە نزار ئامێدی، ئەندامی مەکتەبی سیاسی ئامادەیبوو، جەخت لە پەرەپێدانی زیاتری پەیوەندییە هاوبەشەکانی نێوان هەردوولا لە سەرجەم بوارەکان کرایەوە، بە تایبەت لە بواری کەرتی ئابووری و کشتوکاڵدا.
سەرۆک بافڵ ئامادەیی یەکێتی بۆ هەموو جۆرە کارئاسانییەک دەربڕی، تاوەکو کۆمپانیا هۆڵەندییەکان بەشداریی لە بەهێزترکردنی ژێرخانی کەرتی کشتوکاڵ بکەن.
هەردوولا چارەسەرکردنی کێشەکانی هەرێمی کوردستان و بەغدادیان لەسەر بنەمای گفتوگۆ بە پێویست زانی و سەرۆک بافڵ وتی، پێویستە هەموولایەک پابەندی ئەو رێککەوتنەبن کە کراوە، تاوەکو ژیان و گوزەرانی خەڵکە خۆشەویستەکەمان نەکرێتە قوربانیی ناکۆکییە سیاسییەکان.
هاتوچۆی هەڵەبجە رایگەیاند، بەهۆی روداوێکی هاتوچۆوە لە گوندی پریس هەشت کەس برینداربوون و لە ئێستادا بەمەبەستی چارەسەر رەوانەی نەخۆشخانەی فریاکەوتن کراون.
راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی پارێزگای هەڵەبجە بڵاویکردەوە، بەهۆی لەدەستدانی کۆنتڕۆڵ ئۆتۆمبێلێکی جۆری "مارسیدس" لە گوندی پریس لە سنوری پارێزگای هەڵەبجە وەرگەڕا و بەهۆیەوە شۆفێری ئۆتۆمبێلەکە و حەوت سەرنشین برینداربوون.
ئاماژەی بەوەشکرد، بریندارەکان بەمەبەستی وەرگرتنی چارەسەر رەوانەی نەخۆشخانەی فریاکەوتنی هەڵەبجە کراون، لێکۆڵینەوەش لە روداوەکە دەستیپێکردووە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی سەردانی حاکم قادر حەمەجانی کرد و لەمیانی دیدارێکدا راگەیاند، "هەمیشە ئێمە بە چاوی رێز و بەهاوە لە پێگەی هەموو تێکۆشەرەکانمان دەڕوانین".
لەو سەردانە کە قوباد تاڵەبانی و شاڵاو کۆسرەت رەسوڵ یاوەریی بافڵ جەلال تاڵەبانییان کرد، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ستایشی رۆڵی حاکم قادر حەمەجان و مێژووی سەربەرزی بنەماڵەکەیانی لە خەباتی گەلی کورددا کرد، کە وەک یەکێک لە سەرکردەکانی یەکێتی بەشێکە لە شانازییەکان.
هاوکات لە سەردانەکەدا سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان رایگەیاند: "هەمیشە ئێمە بە چاوی رێز و بەهاوە لە پێگەی هەموو تێکۆشەرەکانمان دەڕوانین کە بەشێکن لە مێژووی درەوشاوەی شۆڕشی نوێ".
وەزیری پێشمەرگە پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان کرد و جەختیان لە بەرەو پێشچوونی چاکسازییەکانی وەزارەتی پێشمەرگە کردەوە.
ئەمڕۆ شۆڕش ئیسماعیل، وەزیری پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان، پێشوازی لە ستیڤن بیتنەر، کونسوڵی گشتیی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان، و وەفدێکی دیپلۆماسی و سەربازی یاوەری کرد.
لەو کۆبوونەوەیەدا، کە لیوا ڕوکن بەختیار محمد، ئەمینداری گشتیی، و ئەفسەرانی پلەباڵای وەزارەتی پێشمەرگە تێیدا بەشداربوون. بیتنەر کۆتایی ئەرکەکەی لە هەرێمی کوردستان راگەیاند و وێندی گرین وەک جێگرەوەی خۆی ناساند.
وەزیری پێشمەرگە رۆڵی باڵای ستیڤن بیتنەر بەرزنرخاند و رایگەیاند: بیتنەر لە ماوەی ئەرکەکەیدا بەردەوام پاڵپشت و پشتیوانی گەلی کوردستان و بە تایبەتی وەزارەتی پێشمەرگە بووە. رۆڵی باڵا و کاریگەری هەبوو لە پێشخستنی پرۆسەی چاکسازی و بەردەوامی پەیوەندییەکانی نێوان وەزارەتی پێشمەرگە و کونسوڵخانەی ئەمریکا. هیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازین لە ئەرکی داهاتوویدا.
هەر لەو دیدارەدا، وەزیری پێشمەرگە و ئامادەبووان پێشوازییان لە وێندی گرین کرد، کە وەک کونسوڵی نوێی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان دەستبەکار دەبێت. وەزیری پێشمەرگە هیوای سەرکەوتن و بەردەوامی بۆ خواست لە ئەرکەکەیدا و راشیگەیاند: ئومێدمان وایە کە بە هەوڵی بەردەوامی وێندی و ئەفسەرانی باڵا و راوێژکارانی سەربازی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان، پاڵپشتی و پشتیوانیەکانی وویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ هێزی پێشمەرگەی کوردستان زیاتر و فراوانتر بکرێت.
بیتنەر، دڵخۆشی خۆی راگەیاند لە ماوەی ئەرکەکەیدا بە هاوکاری و کاری پێکەوەی لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگەدا، ستایشی وەزیری پێشمەرگەی کرد و رایگەیاند: دڵخۆشبووم کە لەم ماوەیەدا لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگە هەوڵماندا بۆ سەرکەوتن و بەرەوپێشچوونی چاکسازی. پێشمەرگە هێزێکی نیشتمانپەروەرە و پارێزگاری لە ئارامی و ئاسایشی هەرێمی کوردستان و عیراق و ناوچەکەش دەکات.
لەبارەی بەردەوامی هاوکارییەکانی ئەمریکا بۆ وەزارەتی پێشمەرگە، کونسوڵی گشتیی ئەمریکا دڵنیای بە وەزیری پێشمەرگە دا و رایگەیاند: هاوکارییەکانی ئەمریکا بۆ وەزارەتی پێشمەرگە بەردەوام دەبێت.
كۆمسیۆن دەڵێت: هەر كەس و لایەنێك بانگەی هەڵبژاردن بكات سزا دەدرێت و ئاشكراكردنی ژمارەی لیستەكانیش مانای دەستپێكردنی بانگەشە نییە.
كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، راگەیاندنی ژمارەی لیست و هاوپەیمانیی و كاندیدەكان مانای دەستپێكردنی بانگەشە نییە بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران، هەر كەس و لایەنێكیش بانگەشە دەستپێبكات، رێوشوێنی یاسایی بەرانبەر دەگیرێتەبەر.
راشیگەیاندووە، تا ئەنجومەنی كۆمسیارانی كۆمسیۆن لیستی كۆتایی ژمارەی لیست و هاوپەیمانی و كاندیدەكان پەسەند نەكات قەدەغەیە هەر جۆرە بانگەشەیەك بۆ هەڵبژاردن بكرێت.
ئەوەش دوای ئەوەدێت كۆمیسیۆن تیروپشكی بۆ ژمارەی لیست و هاوپەیمانی و كاندیدەكان بۆ هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق كرد.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە قەڵاچوالان لەگەڵ لێپرسراوانی مەکتەب و بۆردەکانی یەکێتی کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا کە ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی ئامادەیبوون، بافڵ جەلال تاڵەبانی دوایین پێشهاتە سیاسی و ئەمنییەکانی ناوچەکە و هەڵوێست و رۆڵی یەکێتی خستەڕوو.
سەرۆک بافڵ رایگەیاند، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کوردایەتی لە خزمەتکردنی خەڵکە خۆشەویستەکەماندا دەبینێتەوە، بۆیە کاری لەپێشینەمان دابینکردنی ژیانێکی شایستەیە بۆ هاونیشتمانییان و لەسەر قووت و بژێویی خەڵک هیچ سازشێک ناکەین. هەروەها جەختی کردەوە کە پابەندن بە گفتوگۆ و دیالۆگ بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لەگەڵ حکومەتی عیراق.
بافڵ جەلال تاڵەبانی ستایشی رۆڵی هەڤاڵانی یەکێتی کرد لە بەرامبەر دڵسۆزی و خەمخۆرییان، رایسپاردن بەهەمان گڕوتینی یەکێتییانەیانەوە کاربکەن و دامەزراوەکانی یەکێتی بخەنە خزمەتی گشتی و لە ئاست خواست و داواکاریی خەڵکدا بن.
هاوكارییەكانی هاوپەیمانان بۆ وەزارەتی پێشمەرگە تا كۆتایی 2026 بەردەوام دەبێت و بۆ ئەو مەبەستەش یاداشتنامەیەكیش لەگەڵ وەزارەتی بەرگری ئەمریكا ئیمزاكراوە.
بەختیار محەمەد ئەمینداری گشتیی وەزارەتی پێشمەرگە رایگەیاند، یاداشتنامەیەك لەنێوان وەزارەتی پێشمەرگەی هەرێم و وەزارەتی بەرگری ئەمریكا ئیمزاكراوە و بەپێی ئەو یاداشتنامەیەش هاوكارییەكانی هاوپەیمانان بۆ هێزی پێشمەرگە تا كۆتایی ساڵی 2026 بەردەوام دەبێت.
وتیشی، هاوكارییەكانی هاوپەیمانان لە بواری دارایی و مەشق و خۆراكدا خۆیان دەبیننەوە و پێدەچێت لە داهاتوودا جۆری هاوكارییەكان گۆڕانكارییان تێدا بكرێت، بەڵام بەردەوام دەبێت.
هاوكارییەكانی هاوپەیمانان بۆ وەزارەتی پێشمەرگە تا كۆتایی 2026 بەردەوام دەبێت
لە چوارچێوەی گەڕان و پشکنینە بەردەوامەکاندا، تیمەکانی چاودێری تەندروستیی راپەڕین دوکانێکی ماستفرۆشیان داخست و سزای داراییشیان بەسەردا سەپاند.
ئەمڕۆ یەکشەممە، 10ی ئابی 2025، تیمەکانی چاودێری تەندروستیی ئیدارەی راپەڕین، سەردانی ژمارەیەک چێشتخانە، فرۆشگا، کارگە و ماستفرۆشیان لە سنووری گوندەکانی گردجان، قەرەنیاغا و کانی ماران کرد بەمەبەستی پشکنین و بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی مەرج و رێنماییە تەندروستییەکان.
لە ئەنجامی پشکنینەکاندا، یەکێک لە فرۆشگاکانی فرۆشتنی ماست بەهۆی پابەندنەبوون بە مەرج و رێنماییە تەندروستییەکانەوە، بڕیاری داخستن و غەرامەکردنی بۆ دەرچوو.
هەر لە هەڵمەتەکەدا، دەست بەسەر بەفرگرێکدا گیرا کە بڕێکی زۆر ماستی تێدابوو و بەهۆی خراپبوونیەوە بۆگەنی کردبوو. لە بەرامبەردا، دەستخۆشی لەو شوێنانە کرا کە پابەندی ڕێنماییەکان بوون.
بەپێی ئاگادارییەکەی وەزارەتی پەروەردە، ڕۆژی چوارشەممە، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٥، دوا وادەیە بۆ تۆمارکردنی منداڵان لە باخچە و خوێندنگە حکومییەکان. وەزارەت جەختی لەوە کردووەتەوە کە تۆمارکردن لە دوای ئەم وادەیە درێژ ناکرێتەوە.
وەزارەتی پەروەردە هۆکاری دیاریکردنی ئەم وادەیەی بۆ ڕێکخستنەوەی میلاکی مامۆستایان، تۆمارکردنی خوێندکاران لە سیستمی ئی-پەروەردە، و جیاکردنەوەی هۆبەکانی خوێندن گەڕاندووەتەوە. داواشی لە بەخێوکاران کردووە هاوکارییان بن بۆ ئەوەی پێش ڕێککەوتی ٢٠ی ئاب منداڵەکانیان لە باخچە و خوێندنگە حکومییەکان تۆمار بکەن.
تێبینییەکی گرنگ سەبارەت بە قوتابخانەکانی تیروپشک:
وەزارەت ڕوونیشیکردووەتەوە کە ئەو خوێندکارانەی ناویان لەو ناوەندانەی خوێندن تۆمارکردووە کە بە شێوازی تیروپشک خوێندکاران وەردەگرن، پاش ئەنجامدانی تیروپشک ئەگەر وەرنەگیران، مافیان هەیە لە قوتابخانەی سنووری جوگرافی خۆیان تۆماربکەن، ئەمەش پاش ٢٠ی ئابی ٢٠٢٥ دەبێت.
ئەمرۆ ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق كۆدەبێتەوە و چاورەوان دەكرێت بریارێك لە بارەی خەرجكردنی موچەی مانگی 6 ی موچەخۆرانی هەرێم بدات .
پەیامنێری كوردسات نیوز لە زاری بەرپرسێكی كوردەوە رایگەیاند ، كارنامەی كۆبونەوەكەی ئەنجومەنی وەزیران ، پرسی موچەی هەرێمی تێدا نیە ، بەڵام پێدەچێت لەناو كۆبونەوەكەدا ئەو پرسە بخرێتە بەر باس .
وتیشی هەرێمی كوردستان پێشنیارەكانی خۆی پێشكەش كردوە و لیژنەكان كاری خۆیان كردوە و راپۆرتەكان ئامادە كراون كە دەبێت ئەمرۆ لە ئەنجومەنی وەزیران گفتوگۆیان لەبارەوە بكرێت ، دوای پەسەندكردنیشیان لەلایەن محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراقەوە ، بریار لەسەر خەرجكردنی موچەی مانگی 6 ی موچەخۆرانی هەرێم دەدرێت .
لە چەند رۆژی رابردوودا وەفدێكی هاوبەشی وەزارەتی دارایی و دیوانی چاودێری هەرێم چوونە بەغداد بۆ ئەوەی لەگەڵ لێپرسراوانی دارایی عیراق راپۆرتی تایبەت بە داهاتە نانەوتییەكانی هەرێم و هەناردەی نەوتی هەرێم تاوتوێ بكەن و دوای تەواوكردنی كارەكانیشیان رۆژی 5 شەممە وەفدەكەی هەرێم گەرانەوە .
لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ رێگریکردن لە دیاردەی لێدانی بیری نایاسایی، مەفرەزەکانی پۆلیسی دارستانی بازیان دەستیان بەسەر ئامێرێکی بیرهەڵکەندندا گرت.
بەگوێرەی رگەیەندراوێکی پۆلیسی دارستان، مەفرەزەکانی بنکەی پۆلیسی دارستانی بازیان لە سنوری گوندی "بەگەجانی"، توانیویانە دەست بەسەر ئامێرێکی کارەبایی بیرهەڵکەندندا بگرن.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، ئامێرەکە لە جۆری (بەرینە) بووە و لەگەڵ پارچەکانیدا دەستی بەسەردا گیراوە، بەڵام تۆمەتبارەکە پێش گەیشتنی هێزەکانی پۆلیس لە شوێنی رووداوەکە هەڵاتووە.
پۆلیسی دارستان ئاماژەی بەوەشکردووە، پەڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ رووداوەکە رێکخراوە و رەوانەی دادوەری لێکۆڵینەوە کراوە بەمەبەستی گرتنەبەری رێکاری یاسایی پێویست دژی تۆمەتباری هەڵاتوو.
وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی حکومەتی هەرێمی کوردستان، پرۆسەی ناوتۆمارکردنی بۆ گەشتی حەجی کردە ئەلیکترۆنی و لەم رۆوە هاووڵاتیان دەتوانن لە ماڵەوە ناوی خۆیان تۆماربکەن.
ئەمڕۆ یەکشەممە، پشتیوان سادق، وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئایینی لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا وردەکاریی سیستمە نوێیەکەی خستەڕوو و رایگەیاند: "لەمەودوا هەر هاووڵاتییەک بیەوێت ناوی خۆی بۆ ئەنجامدانی فەریزەی حەج تۆمار بکات، دەتوانێت لە رێگەی مۆبایلەکەیەوە و لە ماڵی خۆی فۆڕم پڕبکاتەوە. وەڵامی وەرگرتنیشی لە ڕێگەی تیروپشکی ئەلیکترۆنییەوە بۆ دەگەڕێتەوە."
وەزیری ئەوقاف ئاماژەی بە چەند خاڵێکی پرۆسەکە کرد و وتی: "یەکێک لە سوودەکانی ئەم سیستمە ئەوەیە کە هەلی یەکسان بۆ هەموو خوازیاران دەڕەخسێنێت. پێشتر بڕێک پارە بۆ پڕکردنەوەی فۆڕم وەردەگیرا، بەڵام ئێستا بەخۆڕاییە و هیچ بڕە پارەیەک لە هاووڵاتیان وەرناگیرێت."
لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، پشتیوان سادق باسی لەوەشکرد کە پێشتر پرۆژەی یەکخستنی بانگدانی مزگەوتەکانیان جێبەجێکردووە و سیستمەکەیان کردووە بە ئەلیکترۆنی، کە لە رێگەیەوە بانگ لەلایەن بانگبێژە دەنگخۆشەکانەوە دەدرێت و پرۆسەکە لە زۆربەی شار و شارۆچکەکان جێبەجێ کراوە.