پارێزگاری بانكی ناوەندیی ئێران ئاشکرایکرد، بەهۆی داخستنی گەروی هورمز و پەككەوتنی هەناردەی نەوت، حكومەتی عیراق نەیتوانیوە شایستە داراییەكانی ئێران بداتەوە.

عەبدولناسر هیمەتی، پارێزگاری بانكی ناوەندیی ئێران رایگەیاند، هەناردەكردنی نەوتی وڵاتەكەی بە تەواوی وەستاوە و داهاتی نەوت گەیشتووەتە سفر، هەر بۆیە ناچارن روو لە وەرگرتنەوەی شایستە داراییەكانیان لەو وڵاتانە بكەن كە مامەڵەی بازرگانییان لەگەڵیدا هەیە.

هیمەتی ئاماژەی بەوەش كردووە، پێش جەنگ ساڵانە بە بەهای 12 ملیار دۆلار ئاڵوگۆڕی بازرگانییان لەگەڵ عیراق كردووە و بەو هۆیەشەوە شایستەی داراییان لە بانكی ناوەندیی عیراق ماوەتەوە و حكومەتی بەغدادیش بەڵێنیداوە شایستە داراییەكانیان بداتەوە.

راشیگەیاند،  بەهۆی داخستنی گەرووی هورمز و وەستانی هەناردەی نەوت، عیراق روبەڕووی قەیرانی دارایی بووەتەوە و ناتوانێت شایستەكان بداتەوە.

سەرۆك وەزیرانی عیراق ئاشكرای دەكات كار لەسەر ئامادەكردنی بودجەی ساڵی 2027 دەكەن و بەم زووانە رەوانەی ئەنجومەنی نوێنەران دەكرێت، جەختیش لە پەسەندكردنی یاسای حەشدی شەعبی دەكاتەوە.

نووسینگەی راگەیاندنی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، زەیدی لە كۆبوونەوەیەكدا لەگەڵ فراكسیۆنی سادیقون ئاشکرای کردووە کە حكومەتی عیراق لە ئێستادا كار لەسەر ئامادەكردنی بودجەی ساڵی 2027 دەكات و بەم زووانەش رەوانەی ئەنجومەنی نوێنەرانی وڵاتەكە دەكرێت.

ئاماژەی بەوەشداوە، لە بودجەدا بڕێكی باش تەرخانكراوە بۆ دۆسێی كارەبا و حكومەتیش كاردەكات بۆ ئەوەی بەرهەمهێنان و هەناردەكردنی نەوت لە ساڵانی داهاتوودا زیادبكرێن.

لە كۆبوونەوەیەكی تریشیدا لەگەڵ فراكسیۆنی بەدر زەیدی جەختیكردووەتەوە لەوەی دەستەی حەشدی شەعبی جێگەی بایەخە بۆ حكومەتی عیراق و پێداگریشیكردووە لەسەر ناردنی یاسای حەشدی شەعبی بۆ ئەنجومەنی نوێنەران بەمەبەستی پەسەندكردنی و داننان بە دەستەكەدا وەك بەشێك لە پێكهاتە و هێزە چەكدارەكانی عیراق.

لە ماوەی كەمتر لە دە ساڵدا قەبارەی قەرزی گشتیی ئەمریكا دوو هێندە زیادی كردووە و بۆ یەكەمجار لە مێژوودا 40 تریلیۆن دۆلاری تێپەڕاند.

وەزارەتی گەنجینەی ئەمریكا ئاشكرای كرد، كۆی قەرزی گشتیی وڵاتەكە گەیشتووەتە 40 تریلیۆن و 47 ملیار دۆلار و بەپێی ئامارەكان قەرزی گشتیی ئەمریكا لە كەمتر لەماوەی دە ساڵدا زیاتر لە دوو هێندە بوو زیادیكردووە.

رونیشیكردوەتەوە، نزیكەی یەك لەسەر سێی قەرزەكەی ئێستای ئەمریكا لە سەردەمی پەتای كۆرۆنادا بووە و بەشێكی تریشی بەهۆی كەمبوونەوەی داهاتەوە بووە كە دۆناڵد ترەمپ بڕیاری لێخۆشبوونی باجی داوە.

شارەزایان و چاودێرانی بودجە لە ئەمریكا هۆشداری توند دەدەن و رایدەگەیەنن زۆربوونی قەرزەكە كاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر هەڵاوسان و بژێویی هاووڵاتییان لە ئەمریكا دەبێت.