قوباد تاڵەبانی: کلتوور و ئەدەب و چالاکییە هزری و رۆشنبیرییەکان روحی شارن
ئوسامە ئەبوبەکر عەلی
١٢ی ئازاری ٢٠٢٦
ئوسامە ئەبوبەکر عەلی
١٢ی ئازاری ٢٠٢٦
ئاژانسی رۆیتەرز ئاشکرای دەکات، حزبوڵای لوبنانی بە هاوکاریی دارایی ئێران دووبارە دەستی بە پڕچەککردنەوەی سەربازیی خۆی کردووەتەوە و ئامادەکاری بۆ جەنگێکی نوێ لەگەڵ ئیسرائیل دەکات.
ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز لەسەر زاری لێپرسراوانی ئەمنیی لوبنانیی ئاگادار لە چالاکییەکانی حزبوڵاوە بڵاویکردەوە، ئەو گروپە ماوەی سێ مانگە بە بەکارهێنانی هاوکاری دارایی کە لەلایەن ئێرانەوە پێی گەیشتووە، سەرقاڵی خۆئامادەکردنە بۆ ئەگەری دەستپێکردنەوەی شەڕ و پێکدادانەکان لەگەڵ ئیسرائیل.
حزبوڵای لوبنانی، لە دوو جەنگی لەدوای یەکدا لەگەڵ ئیسرائیل لە ساڵی 2024ەوە تووشی زەبر و زیانی سەخت بووەتەوە، کە بووەتە هۆی کوژرانی هەزاران چەکدار و ژمارەیەک لە فەرماندە دیارەکانی، جگە لە وێرانبوونی بەشێکی گەورە لە کۆگاکانی چەک و تەقەمەنییەکانی.
لە ئێستادا هێزەکانی ئیسرائیل لە گوندەکانی باشوری لوبنان کە بە پێگە سەرەکییەکانی حزبوڵا دادەنرێن جێگیربوون، هاوکات فشارە سیاسییەکانیش لە بەیروت بۆ داماڵینی چەکی ئەو گرووپە ڕوویان لە زیادبوون کردووە.
بەپێی زانیارییەکانی دوو سەرچاوەی ئەمنیی لوبنانی کە رۆیتەرز دەستیکەوتووە، باڵی سەربازیی حزبوڵا سودی لەو هێمنییە وەرگرتووە کە لە مانگی حوزەیرانی ڕابردووەوە لە کردەوە جەنگییەکاندا هاتبووە ئاراوە، بۆ ئەوەی دووبارە خۆی پڕچەک بکاتەوە؛ بەجۆرێک گرنگیی زۆریان داوە بە کڕینی مادەی تەقەمەنی و دروستکردنی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان 'دڕۆن' تا و ئاراستەی پێگە و ئامانجەکانی ئیسرائیلیان بکەن.
دۆناڵد ترەمپ داوایەكی بنیامین ناتانیاهۆ بۆ هێرشكردنەسەر ئێران بەر لە هەڵبژاردنی كنێست رەتدەكاتەوەو هاوكارییەكانی ئەمریكاش لە بواری بەرگریی ئاسمانی بۆ ئیسرائیل كەم دەكاتەوە.
كەناڵی " سی ئێن ئێن"ی ئەمریكی لە چەند سەرچاوەیەكی كۆشكی سپییەوە ئاشكرایكردووە، ترەمپ داوایەكی سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیلی رەتكردووەتەوە بۆ هێرشكردنەسەر ئێران بەر لە هەڵبژاردنی كنێست كە بڕیارە سبەینێ بەڕێوەبچێت.
سەرچاوە ئاماژەی بەوەش كردووە، یەكێك لە هۆكارەكانی دواخستنی هێرش كردنە سەر ئێران، هۆشدارییەكی سوپای ئیسرائیل بووە كە تێیدا باسی لە دواخستنی هەڵبژاردنەكە كردبوویەوە لە ئەگەری دەستپێكردنەوەی جەنگی ئێران.
ئاماژەی بەوەشداوە، ئەمریكا بەشێوەیەكی كاتی هاوكارییە سەربازییەكانی بۆ ئیسرائیل لە بواری بەرگری ئاسمانیدا كەم دەكاتەوە و ئیسرائیلیش رەزامەندی لەسەر ئەو هەنگاوەی ئەمریكا نیشانداوە.
هەروەها بەپێی سەرچاوەكان، ترەمپ بە نیازە دوای هەڵبژاردنی نیوەی خولی سەرۆكایەتی ئەمریكا كە مانگی داهاتوو دەستپێدەكات، جارێكی تر هێرشەكان بۆ سەر ئێران دەستپێبكاتەوە.
مەسعود پزیشیکیان، سەرۆک کۆماری ئێران لەگەڵ هەر یەکە لە وەزیری بەرگریی سعودیە، سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی تورکیا 'میت' و سوپاسالاری پاکستان کۆبووەوە، کە لە کۆبوونەوەکەدا 'ئاسایشی ناوخۆیی' لە رۆژئاوای ئاسیا گفتوگۆی لەبارەوە کرا.
مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران لە کۆبوونەوەیدا لەگەڵ نوێنەرانی وڵاتانی هاوپەیمانیی مەککە رایگەیاند، تاران پشتیوانی لە هەر لێکتێگەیشتنێک دەکات کە ببێتە هۆی بەهێزکردنی ئاسایش و سەقامگیری لە ناوچەکەدا، هاوکات ئامادەیی وڵاتەکەشی دەربڕی بۆ هەنگاونان بە ئاڕاستەی هاوکاریی هەرێمی و چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان.
لە کۆبوونەوەکەدا کە بە ئامادەبوونی خالید بن سەلمان وەزیری بەرگریی سعودیە، عاسم مونیر سوپاسالاری پاکستان و سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی تورکیا بەڕێوەچوو؛ سەرۆک کۆماری ئێران داوای "یەکێتیی هەرێمی" کرد و هیوای خواست ئامادەبوونی نوێنەرانی ئەم وڵاتە ئیسلامییە گرنگ و کاریگەرانە ببێتە هۆی بەهێزکردنی تەبا و یەکڕیزی لە ناوچەکەدا.
لە کۆتاییدا پزیشکیان داوای لە وڵاتانی ئیسلامی کرد کە "لە یەک ریزدا بوەستن و هەڵوێستێکی هاوبەش و هەماهەنگ بگرنەبەر."