بەرپرسێکی دیکەی کۆمپانیای نەوتی باکوور دەستگیرکرا
٢٨ی تەمووزی ٢٠٢٤
٢٨ی تەمووزی ٢٠٢٤
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا مۆڵەتێکی گشتیی سەبارەت بە ئێران دەرکرد کە رێگە بە بەرهەمهێنان، گەیاندن، فرۆشتنی نەوتی خاو و بەرهەمە پترۆکیمیاییەکان و بەرهەمە نەوتییەکانی ئێرانی دەدات، مۆڵەتەکەش تا 21ـی ئابی داهاتوو بەردەوام دەبێت.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا رایگەیاند، بەپێی ئەو رێککەتنەی لەنێوان واشنتن و تاراندا ئیمزا کرا، ئەمریکا رەزامەندی نیشاندا لەسەر بەخشینی مۆڵەتی لێخۆشبوون بۆ هەناردەکردنی نەوتی خاوی ئێران، بەرهەمە پترۆڵیۆمییەکان و سەرجەم ئەو خزمەتگوزارییانەی پەیوەستن پێیانەوە، لەوانەش مامەڵە بانکییەکان، دڵنیایی و گواستنەوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو مامەڵانەی کە لەژێر مۆڵەتە گشتییە نوێیەکەی ئەمریکادا رێگەیان پێدراوە، هاوردەکردنی نەوتی خاو، بەرهەمە پترۆکیمیاییەکان و بەرهەمە نەوتییەکان بۆ ناو ئەمریکا دەگرێتەوە.
پێشتر ئاژانسی "تەسنیم"ی ئێرانی رایگەیاندبوو، ئێران و ئەمریکا لە میانی دانوستانەکانیاندا لە سویسرا، تاوتوێی هەڵگرتنی ئەو سزایانەی کردووە کە بەسەر هەناردەکردنی نەوتی ئێراندا سەپێنراون.
سوپای پاسدارانی ئێران ئاشکرایدەکات؛ موجتەبا خامنەیی، دوای دیاریکردنی مەرجەکانی تاران، مۆڵەتی دەستپێکردنی دانوستانی لەگەڵ لایەنی ئەمریکی بەخشیوە.
یەدوڵڵا جەوانی، یاریدەدەری کاروباری سیاسی لە سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند؛ پەیامی ئەم دواییەی موجتەبا خامنەیی رابەری باڵای ئێران بە واتای دژایەتیکردنی پرۆسەی دانوستان لەگەڵ واشنتۆن نایەت، بەڵکو هەندێک کەس بەپێی ئارەزووی خۆیان لێکدانەوەیان بۆ پەیامەکە کردووە و بە بەڵگەی رەتکردنەوەی بنەمای گفتوگۆیان داناوە؛ لە کاتێکدا ئێران هەمیشە لە ناو پرۆسەی دانوستاندا بووە.
هاوکات لەگەڵ ئەم پێشهاتە سیاسییەدا، ناوەندە نێودەوڵەتییەکان کۆتاییهاتنی خولی یەکەمی گفتوگۆکانی نێوان لێپرسراوانی باڵای ئەمریکا و ئێرانیان لە سویسرا راگرت؛ ئەمەش دوای سەرەتایەکی ئاڵۆز کاتێک تاران هەڕەشەی داخستنی گەروی هورمزی کرد و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکاش هەڕەشەی دەستپێکردنەوەی هێرشەکانی بۆ سەر ئێران کردەوە.
لەلایەکی ترەوە، هەردوو وڵاتی نێوەندگیر (قەتەر و پاکستان) لە راگەیەنراوێکی هاوبەشدا ئاشکرایان کرد، ئەمریکا و ئێران لەسەر نەخشە رێگەیەک رێککەوتوون بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی لە ماوەی 60 رۆژدا، بڕیاریشە گفتوگۆ تەکنیکییەکان لەم هەفتەیەدا لە هاوینەهواری "بۆرگنشتاک" لە سویسرا بەردەوام بن.
ئیتامار بن غەفیر، وەزیری ئاسایشی نەتەوەیی ئیسرائیل رایگەیاند، ئەگەر ئیسرائیل ئارام و پارێزراو نەبێت، ئەوا دەبێت شاری بەیروت هاوشێوەی شارۆچکەی وێرانکراوی "بێت حانوون"ی کەرتی غەززەی لێ بێت.
بن غەفیر لە لێدوانێکدا جەختی لەوە کردەوە کە: هاوکێشەی ئاسایش دەبێت سادە و زۆر روون بێت، ئەویش ئەوەیە کە دەبێت دەوڵەتی ئیسرائیل بە هەر نرخێک بێت ئارام بێت"، ئاماژەی بەوەش کرد کە "ئیسرائیل دەبێت بەپێی بنەمایەکی ڕوون کار بکات".
ناوبراو رێزی خۆی بۆ هاوڕێکانی و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا دەربڕی، بەڵام جەختی کردەوە کە: کار لەپێشینەی هەرە سەرەکی بۆ سەربازان، شەڕڤانان و دانیشتووانی ئیسرائیلە، و پێویستە دەستبەرداری سیاسەتی ئاگربەستی 'لاواز' بین.
ئەو وەزیرە ئیسرائیلییە زیادیکرد کە ئیسرائیل لە رۆژانی رابردوودا باجێکی قورسی داوە و ژمارەیەک شەڕڤانی لەدەستداوە، کە هەر لایەکیان خێزان، خەون و چیرۆکێکی ژیانیان هەبووە کە بەردەوام نابێت، و پێی وابوو بەدیاریکراوی لە ناخی ئەم ئازار و بەرپرسیارێتییەوە دەبێت بە راشکاوی بوترێت کە سیاسەتی 'کات بەڕێکردن' و دواخستن شکستیکێناوە.
بن غەفیر وتی، چەندین ساڵ لە وەڵامدانەوەی حیساببۆکراو، هاوکێشەی وەهمی و هەوڵدان بۆ کڕینی هێمنییەکی کاتی، ئاسایشی بۆ ئیسرائیل بەدی نەهێناوە، بەڵکو دوژمنان ئەمەیان وەک لاوازی لێکداوەتەوە، جەختیشی کردەوە: هەرکەسێک تەقە لە ئیسرائیل بکات یان هەڕەشەی لێ بکات، دەبێت بزانێت کە باجەکەی بۆ ئەو تاقەتپڕووکێن دەبێت.
ئاماژەی بەوەش کرد: ئێستا کۆمەڵگە نیشتەجێبووەکانی ئیسرائیل لە باکوور زیاتر ئامادەن، بەهۆی بوونی تیمەکانی دەستێوەردانی ناوخۆیی لە تەواوی ناوچەکەدا، و پڕچەککردنی ناوچەگەلێکی فراوان، و بوونی پاسەوانی نیشتیمانی و هێزێکی گەورەی پۆلیس، وێڕای سوپایەکی بەهێز و مەزن.
له کۆتاییدا وەزیرە ئیسرائیلییەکە جەختی لەسەر پێویستیی هێرشبردنی ئیسرائیل کردەوە، و هۆشداریی دایە لوبنان کە: ئەگەر رێگە بدات خاکەکەی ببێتە بنکەیەکی تیرۆر دژی ئیسرائیل، ئەوا دەبێت بەیروت ئەوە تێبگات کە ناتوانێت وەک هەمیشە و بە شێوەیەکی ئاسایی بەردەوام بێت لە ژیان.