ھاووڵاتیانی چۆمان: یەکێتی لە پێناو مافەکانی خەڵک تێدەکۆشێت
کوردسات نیوز
١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢
وێڕایی پیرۆزباییان بۆ یادی ٤٧ ساڵەی دامەزاراندنی یەکێتی، داواش دەکەن گرنگری زیاتر بە گەنجان بدرێت لە ھەموو ئۆرگانەکاندا.
کوردسات نیوز
١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢
وێڕایی پیرۆزباییان بۆ یادی ٤٧ ساڵەی دامەزاراندنی یەکێتی، داواش دەکەن گرنگری زیاتر بە گەنجان بدرێت لە ھەموو ئۆرگانەکاندا.
دوای جێبەجێکردنی مەرجەکانی رێکخراوی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە، بانکی ناوەندیی عیراق قۆناغی کۆتایی لابردنی سزای دۆلاری لەسەر ژمارەیەک بانکی ناوخۆیی راگەیاند.
بانکی ناوەندیی عێراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، سەرجەم رێکار و پێداویستییە تایبەتەکانی بە گەڕانەوە و تێکەڵکردنەوەی ئەو بانکانە تەواو کردووە کە پێشتر قەدەغەکردنی مامەڵەکردنیان بە دۆلاری ئەمریکی لەسەر بوو لە پرۆسەی حەواڵەی دەرەکی و دراوە بیانییەکاندا.
ئاماژەی بەوە کردووە، ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی بەرنامەی چاکسازیی بانکەکەدایە بە هەماهەنگی لەگەڵ دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان، بۆ بەهێزکردنی سەقامگیریی نەقدی و دارایی و بەرزکردنەوەی ئاستی تێکەڵبوونی کەرتی بانکیی عیراق لەگەڵ سیستمی دارایی جیهانی.
بانکی ناوەندی جەختیشیکردەوە، دۆسیەکە گەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی بۆ گەڕانەوەی قۆناغ بە قۆناغ و رێکخراوی ئەو بانکانە، ئەمەش دوای ئەوەی سەرجەم مەرجەکانی پابەندبوون بە بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە و دارایی تیرۆریان جێبەجێ کردووە.
لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، سەرجەم پێداویستییە تەکنیکی و رێکارییەکان بۆ بەرزکردنەوەی کارتی پارەدانی ئەلیکترۆنی تایبەت بە کۆمپانیا تۆمارکراوەکان و بازرگانان تەواو کراون، بە ئامانجی فراوانکردنی خزمەتگوزارییە داراییە دیجیتاڵییەکان و دابینکردنی پێداویستیی بازاڕ.
بانکی ناوەندیی عێراق پابەندبوونی خۆی دووپاتکردەوە بە دابینکردنی داواکاری لەسەر دۆلاری ئەمریکی بۆ کەرتی گشتی و تایبەت بەپێی پێوەرە پەسندکراوەکان، بە پشتبەستن بە یەدەگێکی بەهێزی دراوی بیانی و سیاسەتێکی نەقدی کە ئامانجی پاراستنی سەقامگیریی نرخی دینار و سەلامەتی کەناڵە داراییەکانە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا مۆڵەتێکی گشتیی سەبارەت بە ئێران دەرکرد کە رێگە بە بەرهەمهێنان، گەیاندن، فرۆشتنی نەوتی خاو و بەرهەمە پترۆکیمیاییەکان و بەرهەمە نەوتییەکانی ئێرانی دەدات، مۆڵەتەکەش تا 21ـی ئابی داهاتوو بەردەوام دەبێت.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا رایگەیاند، بەپێی ئەو رێککەتنەی لەنێوان واشنتن و تاراندا ئیمزا کرا، ئەمریکا رەزامەندی نیشاندا لەسەر بەخشینی مۆڵەتی لێخۆشبوون بۆ هەناردەکردنی نەوتی خاوی ئێران، بەرهەمە پترۆڵیۆمییەکان و سەرجەم ئەو خزمەتگوزارییانەی پەیوەستن پێیانەوە، لەوانەش مامەڵە بانکییەکان، دڵنیایی و گواستنەوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو مامەڵانەی کە لەژێر مۆڵەتە گشتییە نوێیەکەی ئەمریکادا رێگەیان پێدراوە، هاوردەکردنی نەوتی خاو، بەرهەمە پترۆکیمیاییەکان و بەرهەمە نەوتییەکان بۆ ناو ئەمریکا دەگرێتەوە.
پێشتر ئاژانسی "تەسنیم"ی ئێرانی رایگەیاندبوو، ئێران و ئەمریکا لە میانی دانوستانەکانیاندا لە سویسرا، تاوتوێی هەڵگرتنی ئەو سزایانەی کردووە کە بەسەر هەناردەکردنی نەوتی ئێراندا سەپێنراون.
سوپای پاسدارانی ئێران ئاشکرایدەکات؛ موجتەبا خامنەیی، دوای دیاریکردنی مەرجەکانی تاران، مۆڵەتی دەستپێکردنی دانوستانی لەگەڵ لایەنی ئەمریکی بەخشیوە.
یەدوڵڵا جەوانی، یاریدەدەری کاروباری سیاسی لە سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند؛ پەیامی ئەم دواییەی موجتەبا خامنەیی رابەری باڵای ئێران بە واتای دژایەتیکردنی پرۆسەی دانوستان لەگەڵ واشنتۆن نایەت، بەڵکو هەندێک کەس بەپێی ئارەزووی خۆیان لێکدانەوەیان بۆ پەیامەکە کردووە و بە بەڵگەی رەتکردنەوەی بنەمای گفتوگۆیان داناوە؛ لە کاتێکدا ئێران هەمیشە لە ناو پرۆسەی دانوستاندا بووە.
هاوکات لەگەڵ ئەم پێشهاتە سیاسییەدا، ناوەندە نێودەوڵەتییەکان کۆتاییهاتنی خولی یەکەمی گفتوگۆکانی نێوان لێپرسراوانی باڵای ئەمریکا و ئێرانیان لە سویسرا راگرت؛ ئەمەش دوای سەرەتایەکی ئاڵۆز کاتێک تاران هەڕەشەی داخستنی گەروی هورمزی کرد و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکاش هەڕەشەی دەستپێکردنەوەی هێرشەکانی بۆ سەر ئێران کردەوە.
لەلایەکی ترەوە، هەردوو وڵاتی نێوەندگیر (قەتەر و پاکستان) لە راگەیەنراوێکی هاوبەشدا ئاشکرایان کرد، ئەمریکا و ئێران لەسەر نەخشە رێگەیەک رێککەوتوون بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی لە ماوەی 60 رۆژدا، بڕیاریشە گفتوگۆ تەکنیکییەکان لەم هەفتەیەدا لە هاوینەهواری "بۆرگنشتاک" لە سویسرا بەردەوام بن.