بریندارێکی تەقینەوەکەی ناوچەی تانجەرۆ گیانی لە دەستدا
کوردسات نیوز
١٢ی نیسانی ٢٠٢٢
کوردسات نیوز
١٢ی نیسانی ٢٠٢٢
وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند ئەو دەنگۆیانەی باس لە هەڕەشەی عیراق دەکەن بۆ کۆتاییهێنان بە ئەندامێتی خۆی لە رێکخراوی ئۆپێک، بە هیچ شێوەیەک رەنگدانەوەی هەڵوێستی رەسمی حکومەتی عیراق نین.
وەزارەتەکە رونیکردەوە کە نە سەرۆک وەزیران و نە حکومەتی عیراق پرسی کشانەوەیان نەخستووەتە روو، بەڵکو عیراق بەردەوام جەختی لەسەر گرنگیی سەرلەنوێ هەڵسەنگاندنەوەی سەقفی بەرهەمهێنان کردووەتەوە، بەجۆرێک کە بگونجێت لەگەڵ توانای بەرهەمهێنانی بەردەوامی وڵاتانی ئەندام، ئەمەش بەپێی ئەو رێککەوتنەی کە لەلایەن سەرجەم وڵاتانی پەیوەندیدارەوە پەسەندکراوە و لەژێر رۆشنایی لێکتێگەیشتنە تایبەتەکان بە دۆخی ئەمنی و ئابوری عیراق.
لەو چوارچێوەیەدا، وڵاتانی ئەندام لە ئۆپێک و هاوپەیمانەکانیان (OPEC+) وەڵامی ئەم داواکارییەیان داوەتەوە لە رێگەی دەستپێکردنی پرۆسەی سەرلەنوێ هەڵسەنگاندنەوە بۆ زۆرترین توانای بەرهەمهێنانی بەردەوامی وڵاتانی ئەندام، کە لە ئێستادا بە هەماهەنگی لەگەڵ کۆمپانیایەکی راوێژکاری نێودەوڵەتی سەربەخۆ و بە بەشدارییەکی کارای عیراق، بەپێی خشتەی کاتیی دیاریکراو جێبەجێ دەکرێت.
هەروەها وڵاتانی ئۆپێک و هاوپەیمانەکانیان لە ئێستاوە دەستیان کردووە بە گەڕاندنەوەی قۆناغ بە قۆناغی ئەو بڕە نەوتەی کە پێشتر کەمکرابووەوە، و بڕیارە لە چەند مانگی داهاتوودا گەڕانەوەی سەرجەم کەمکردنەوە ئارەزوومەندانەکان تەواو بێت، ئەمەش هاوکار دەبێت لە بەرزکردنەوەی سەقفی بەرهەمهێنانی عیراق. لەبەر ئەوە، هەر داواکارییەک سەبارەت بە سەقفی بەرهەمهێنان یان ئاستی توانای بەرهەمهێنان، لە رێگەی میکانیزمە تەکنیکی و تەوافقەییە پەسەندکراوەکانی ناو چوارچێوەی رێکخراوی ئۆپێک و هاوپەیمانەکانی چارەسەر دەکرێت.
وەزارەتی نەوت ئاماژەی بەوەش کرد کە لێکتێگەیشتنێکی ئاستبەرز لەلایەن وڵاتانی ئەندامەوە هەیە بۆ دۆخی تایبەتی عیراق و ئەو نەهامەتییانەی کە پیشەسازی نەوتی عیراق لە ماوەی زیاتر لە چل ساڵی رابردودا بەهۆی جەنگ، گەمارۆ و تەحەددییەکانەوە چەشتوویەتی، کە دوایینیان وێرانبوونی چەندین بەشی ژێرخانی نەوتی و پاڵپشتیکار بوو بەهۆی هێرشە تیرۆریستی و تێکدەرانەکانەوە.
رونیشیکردەوە کە ئەم دۆخە رەچاو دەکرێت بۆ ئەوەی بەرهەمهێنانی نەوتی عیراق لە ئاستێکی دادپەروەرانەدا بێت، کە بتوانێت پێگەی خۆی وەک دووەم گەورەترین بەرهەمهێنەر لەناو وڵاتانی رێکخراوەکەدا بەدەستبهێنێتەوە، و ئەنجامە خوازراوەکان لە پڕۆژەکانی پەرەپێدان و نۆژەنکردنەوەی سەرجەم جومگەکانی پیشەسازی نەوت بەدیبهێنێت، کە دەمارگیر و سەرچاوەی سەرەکیی داهاتە داراییەکانی عیراق پێکدەهێنێت.
شەپۆلێکی گەرمای چاوەڕواننەکراو روی لە ژمارەیەک وڵاتانی ئەوروپا کردوە و بەپێی ئامارە سەرەتاییەکانی پەیمانگایەکی گشتی لە ئیسپانیاش، بەهۆی گەرماوە زیاتر لە 200 کەس گیانیان لەدەستداوە
میدیاکانی ئیسپانیا بڵاویان کردوەتەوە، بەهۆی ئەو شەپۆلە گەرمایەی روی لە وڵاتەکە کردوە، تەنها لە رۆژانی یەکشەممە تا چوارشەممەی ئەم هەفتەیەدا 212 کەس بەهۆی کاریگەرییەکانی شەپۆلەکەوە گیانیان لەدەستداوە
سیستەمی چاودێریی "MoMo" کە تایبەتە بە کۆکردنەوەی ئامارەکانی مردنی رۆژانە لە ئیسپانیا و بەراوردکردنیان لەگەڵ تۆمارە مێژووییەکان، لە رێگەی هاوتەکردن لەگەڵ داتاکانی ئاژانسی کەشناسیی نیشتمانی وڵاتەکە رایگەیاندوە، بەرزبونەوەی پلەکانی گەرما هۆکاری بەرزبوونەوەی لەناکاوی رێژەی مردنە.
ئەم ژمارەیەی ئەمساڵ لە کاتێکدایە کە لە هەمان چوار رۆژی ساڵی 2025دا، ژمارەی مردنەکان بەهۆی گەرماوە تەنها 98 کەس بوو، کە ئەوکات بە گەرمترین هاوینی تۆمارکراو لە مێژووی وڵاتەکەدا دادەنرا.
میدیاکانی وڵاتەکە رایانگەیاندوە، لە ناوچە سەرەکییەکانی ئیسپانیا لەم هەفتەیەدا بەرزترین تێکڕای پلەکانی گەرمای رۆژانەیان لە مانگی حوزەیراندا تۆمارکردووە کە لە ساڵی 1950وە وێنەی نەبووە؛ بە شێوەیەک تێکڕای پلەی گەرمی لە رۆژی دووشەممەدا 28.8. پلەی سیلیزی و لە ڕۆژی سێشەممەدا 28.17 پلەی سیلیزی بووە و ئەمەش بوەت هۆی بەرزبونەوەی رێژەی مردن بەهۆی گەرماوە
وەزارەتی دارایی هەرێم دەڵێت، لە حەوت ساڵی رابردوودا لەکۆی 79 ترلیۆن دینار کە پشکی هەرێم بووە، بەغداد تەنها 33 ترلیۆن دیناری بۆناردووین.
وەزارەتی دارایی هەرێم راگەیەندراوێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە: بەپێی داتاکان کە لە پەرتووکی کارو چالاکی و چاکسازییەکانی وەزارەتی دارایی لە ساڵی (2019 تا 2025) بە خشتەو زانیاری ورد بڵاو کراوەتەوە، لە حەوت ساڵی رابردودا لەکۆی زیاتر لە (79) ترلیۆن دینار کە پشکی هەرێم بووە دوای دەرکردنی خەرجیەکانی سیادی و حاکیمە، حکومەتی فیدراڵ تەنها (33) ترلیۆن دیناری بۆ موچەی فەرمانبەران ناردووە.
دارایی هەرێم دەشڵێت: بەغداد زیاتر لە (48) ترلیۆن دیناری لە پشکی هەرێم بڕیوە، ئەوە جگە لەوەی هیچ بڕە پارەیەکی بۆ خەرجیەکانی بەکارخستن و وەبەرهێنان نەناردووە.
دارایی هەرێم لەگەڵ راگەیەندراوەکەدا ئەم وێنانەی بڵاوکردووەتەوە؛


