بافڵ جەلال تاڵەبانی پێشوازی لە سەرۆککۆماری ئێران کرد
١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤
١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٤
لە عیراق هۆشداری دەدرێت لە پیسبوونی ئاوی روباری دیجلە و فورات و هاووڵاتیان ئاگادار دەكرێنەوە كە ئاوی ئەو دوو روبارە بۆ بەكارهێنانی مرۆڤ و تەنانەت راوەماسی شیاو نەماون.
روانگەی عیراقی سەوز لە راپۆرتێكدا بڵاویكردووەتەوە، ئاستی ئاوی روباری فورات بۆ نزمترین ئاست لە ماوەی دەیەیەكدا دابەزیوە، بەهۆیەوە پیسبوونی ئاوەكە زیادی كردووە و بووەتە هەڕەشە بۆ سیستمی ئاو و ژینگە.
هۆكاری سەرەكیش دەگەڕێندرێتەوە بۆ فڕێدانی راستەوخۆی پاشماوەی پزیشكی و تەندروستی بۆ ناو روبارەكە و هەروەها ئۆكسجینی تواوە لە ئاوەكەدا كەمبووەتەوە و هەڕەشە لە ژیانی ماسی و زیندەوەرە ئاوییەكان دەكات، ئەوە سەرباری تێكەڵبووی بڕێكی زۆر لە ئاوی كشتوكاڵی كە پەینی كیمیایی و خوێی تێدایە.
روانگەكە هۆشداری دەدات لەوەی ئەو كارەساتە ژینگەییە كۆچی ناوخۆیی لە ناوچەی زۆنگاوەكان و گوندەكان زیاد دەكات، چونكە سامانی ماسی و ئاژەڵ لەناودەچێت، بە تایبەت كە لە ساڵانی رابردوودا زیاتر لە 500 سەر گامێش لەناوچووە و 70%ی زەوییە كشتوكاڵییەكانیش بێبەرهەم بوون.
هاوكات ئەنجومەنی پارێزگای بەغداد رایگەیاندووە، 90%ی ئاوی روباری دیجلە بۆ بەكارهێنانی مرۆڤ شیاو نەماوە، ئەوەش هەڕەشەیە بۆ نزیكەی دە ملیۆن دانیشتووی بەغداد كە ئاوی روبارەكە بەكاردەهێنن، بە تایبەت بۆ خواردنەوە.
کەشناسی هەرێم، پێشبینییەکانی بۆ 48 سەعاتی داهاتوو بڵاوکردەوە و ئاشکرایدەکات، لە سبەینێوە شەپۆلێکی خۆڵبارین بەشێک لە ناوچەکانی هەرێم دەگرێتەوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ کەشوهەوا بە گشتی ساماڵ و پەڵە هەور دەبێت، پلەکانی گەرما بەراورد بە دوێنێ یەک تا سێ پلە بەرز دەبنەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ ئاسمان بە گشتی ساماڵ دەبێت، بەڵام خێرایی با چالاک دەبێت و دەگاتە زیاتر لە 25 کم لە سەعاتێکدا، هەروەها شەپۆلێکی تۆز و خۆڵ بەشێک لە ناوچەکانی هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە و دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی مەودای بینین.
کەشناسی هەرێم تێبینییەکی گرنگی بۆ هاووڵاتیان بڵاوکردووەتەوە و ئاماژەی بەوە کردووە، لە سبەینێوە پلەکانی گەرما بە ڕێژەیەکی بەرچاو و بە چوار تا شەش پلەی سیلیزی نزم دەبنەوە.
کەشناسی دڵنیایی دەدات، ئەم دابەزین و جێگیربوونەی پلەکانی گەرما بۆ ماوەی زیاتر لە هەفتەیەک بەردەوام دەبێت و لە زۆربەی ناوچەکان لە ژێر یان نزیکەی 40 پلەی سیلیزیدا دەبێت، هاوکات دووپاتیشی دەکاتەوە کە لەم ماوەیەدا هیچ شەپۆلێکی گەرما روو لە هەرێمی کوردستان ناکات.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر: 38 پلەی سیلیزی
پیرمام: 36 پلەی سیلیزی
سلێمانی: 37 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە:39 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ: 39 پلەی سیلیزی
دهۆک: 37 پلەی سیلیزی
زاخۆ: 37 پلەی سیلیزی
ئاکرێ:38 پلەی سیلیزی
گەرمیان:40 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران:24 پلەی سیلیزی
شارەوانییەکانی سلێمانی دەستپێکردنی قۆناغی چوارەمی دابەشکردنی زەوی لە ناحیەی عەربەت رادەگەیەنێت، کە تێیدا 235 پارچە زەوی لە رێگەی تیروپشک و خاڵبەندییەوە بەسەر فەرمانبەران و خانەنشیناندا دابەش دەکرێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی شارەوانییەکانی سلێمانی رایگەیاند، سبەینێ چوارشەممە پرۆسەی دابەشکردنی زەوی لە ناحیەی عەربەت پێ دەنێتە قۆناغێکی نوێوە و 235 پارچە زەوی تر بەسەر فەرمانبەران و خانەنشیناندا دابەش دەکرێت.
ئاماژەی بەوەشکرد، سەرۆکایەتی شارەوانی عەربەت دەست بە قۆناغی چوارەمی دابەشکردنی زەوی دەکات، پرۆسەکەش لە رێگەی تیروپشک و بەپێی سیستمی خاڵبەندی بەڕێوەدەچێت.
شارەوانییەکانی سلێمانی ئەوەشی خستەڕوو، دابەشکردنی زەوییەکان بە شێوازێکی شەفاف و بە ئامادەبوونی لێپرسراوانی حکومی ناوچەکە و نوێنەری یاسایی بەڕێوەبەرایەتیی گشتی شارەوانییەکانی سلێمانی ئەنجام دەدرێت.