دۆسیەی گەروی هورمز خەریكە بە زیانی ئێران دەشكێتەوە
هەساو ئەمیر
٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦
گەروی هورمز، ئەو كارتی فشارەی ئێران وەك چەقۆیەك كردبوویە سەر قوڕگی دۆسیەی ئابوری و بازرگانی جیهانیی، ئێستا خەریكە دەگۆڕێت بۆ هەڕەشەیەك خودی ئێران خۆی لەناو ببات.
توێژەرانی بواری سیاسی و سەربازی باس لەوەدەكەن، تاران لە هەڵسەنگاندنی هێزەكانی خۆی و لێكەوتەكانی داخستنی گەروی هورمزدا توشی هەڵە بووە، چونكە لە كاتێكدا فرۆشتنی نەوتی ئێران بۆ نزیكەی سفر دابەزیوە و زیانی رۆژانەی سەدان ملیۆن دۆلاری لێكەوتووەتەوە، وڵاتانی دراوسێ بەبێ هیچ كۆسپێك بەردەوامن لە هەناردەكردنی نەوتەكەیان.
ئەم دابڕانە ئابورییە، لەگەڵ پچڕانی پەیوەندییە بازرگانییەكان، بووەتە هۆی كورتهێنانی دراوی قورس كە مەبەست لێی دراوی بیانییە لە وڵاتەكەدا و ئەركی پارەداركردنی بازرگانی دەرەكیی و بەهێزكردنیەتی.
هەناردەكردنی نەوتی ئێران كە نزیكەی دوو ملیۆن بەرمیل بوو لە رۆژێكدا، ئێستا دابەزیوە بۆ چەند سەد هەزار بەرمیلێك و رەنگە هەندێكجار بگاتە سفر، كە زیانەكەی بە نزیكەی 300 ملیۆن دۆلار دەخەمڵێنرێت بۆ هەر رۆژێك.
سحری گەروی هورمز ئێستا خەریكە بەسەر ساحیرەكەدا هەڵدەگەڕێتەوە و ئەو گەروەی بە گرنگترین رێڕەوی بازرگانی جیهان دادەنرا، پەكخستن و سنورداركردنی لەلایەن ئێرانەوە خەریكە خودی ئەو وڵاتە لەناودەبات.
لەلایەك فشارە ئابورییەكانی وەستانی بازرگانی و هەناردەنەكردن، لەلایەن لێكەوتەكانی درێژبووەتەوە بۆ راگرتنی بازرگانی لە زۆر رێگەی تریشەوە بۆ ئێران، هەڵاوسانی توند و پەككەوتنی موچەی فەرمانبەرانی زیاتر كردووە، كە ئەمەش مەترسیی سەرهەڵدانی ناڕەزایەتیی بەهێزی لە شەقامی ئێرانیدا دروست كردووە. هەروەها دابەشبوونی سیاسی لەناوخۆی دەسەڵاتی ئێراندا فشارەكانی زیاتر كردووە.
بەوتەی توێژەران و شارەزایانی سیاسی، جیاواز لە پرسە ئابورییەكە، ئێستا هاوسەنگییە نێودەوڵەتییەكان گۆڕاون و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، لەوانەش چین و ئەوروپا، هاوڕان لەسەر پاراستنی كراوەیی گەروی هورمز.
باس لەوەشدەكەن، سیاسەتی ئێستای ئەمریكا بەجۆرێكە، هەر جۆرە هەنگاوێك ئێران توشی خۆكوژی سیاسی و ئابوری دەكات، بەجۆرێك تاران ئێستا لەنێوان داڕمانی ناوخۆیی و قبوڵكردنی گەمارۆ توندەكاندا گیری خواردووە و بۆ دەرچەیەك دەگەڕێت جەنگ بباتەوە یان لانیكەم بە دەستكەوتی باشەوە لێی دەرچێت.



