رێکخراوی ئۆپێك پڵەس رایگەیاند، هەشت وڵاتی نێو هاوپەیمانێتییەکە رێککەوتوون لەسەر زیادکردنی ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت بە بڕی 206 هەزار بەرمیل لە رۆژێکدا بە مەبەست سەقامگیری وزە لە جیهاندا.

زیادکردنی 206 هەزار بەرمیل نەوت لە رۆژێکدا لە لایەن هەشت وڵاتی ناو رێکخراوەکە لە چوارچێوەی پابەندیی وڵاتان دێت بۆ پشتگیریکردن لە سەقامگیری بازاڕی وزە، کە لە ئێستادا بەهۆی جەنگی ئەمریکا وئیسرائیل بەرانبەر بە ئێرانو  داخستنی گەروی هورمز نرخی نەوت بەرزبوەەتوە.

لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بەوە کراوە،  کە ئەم زیادکردنە بەشێکە لەو کەمکردنەوە ئارەزومەندانەی، کە پێشتر لە نیسانی 2023دا بە بڕی 1.65ملیۆن بەرمیل راگەیاندرابوو و  بڕیاریشە ئەم گۆڕانکارییە لە مانگی داهاتوی ساڵی 2026 بکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە.

رێکخراوەکە جەختی لەوە کردوەتەوە،  کە وڵاتانی بەشداربوو بەردەوام دەبن لە چاودێریکردنی وردی رەوشی بازاڕ و پەیڕەوکردنی سیاسەتێکی وشیارانە؛ بە شێوەیەک کە نەرمی تەواویان هەبێت بۆ زیادکردن، راگرتن، یان هەڵوەشاندنەوەی هەموارکردنەکان بەپێی پێویستی بازاڕ، لەوانەش ئەگەری هەڵوەشاندنەوەی ئەو 2.2 ملیۆن بەرمیلەی، کە پێشتر بە شێوەی ئارەزوومەندانە کەمکرابووەوە.

لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا هاتووە کە ئەم رێکارە نوێیە دەبێتە دەرفەتێک بۆ وڵاتانی بەشداربوو تا پڕۆسەی قەرەبووکردنەوەی بەرهەمهێنان خێراتر بکەن، ئەمەش وەک هەوڵێک بۆ هاوسەنگکردنی دابینکردن و خواست لە بازاڕە جیهانییەکاندا.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە لێدوانێکی نوێدا بە کەناڵی "فۆکس نیوز" راگەیاند، ئەگەر تاران ئامادە نەبێت بە خێرایی رێککەوتنێک ئیمزا بکات، بژاردەی تەقاندنەوەی هەموو شتێک و دەستبەسەرداگرتنی نەوتی ئەو وڵاتە تاوتوێ دەکات. 

سەرۆکی ئەمریکا لە رێگەی کەناڵی "فۆکس نیوز"  هۆشداریی توندیدا، کە لە ئەگەری شکستهێنانی دانوستانەکان، ژێرخانی ئێران لە پرد و وێستگەکانی بەرهەمهێنانی وزە لە سەرانسەری وڵاتدا وێران دەکرێن.

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کردوە، کە ئێستا دەرفەتێکی باش هەیە بۆ گەیشتن بە رێککەوتن و لێخۆشبوونی کاتی بۆ ئەو کەسانە دەرکردووە کە بەناوی ئێرانەوە دانوستان دەکەن بۆ ئەوەی بتوانن بەردەوام بن.

ترەمپ جەختی لەوە کردەوە کە باشترین بژاردە بۆ وڵاتەکەی دەستبەسەرداگرتنی نەوتی ئێرانە ئەگەر تاران نەێتە ژێر باری رێککەوتنێکی نوێ.

وەزیری دەرەوەی عیراق، لە بەغداد پێشوازی  لە محەمەد کازم ئال سادق، باڵیۆزی ئێران لە بەغداد کرد و جەختکردنەوە لە رەتکردنەوەی جەنگ و کۆتاییهێنان بە گرژییەکانی ناوچەکە کردەوە.

ئەمڕۆ یەکشەممە فواد حسێن، وەزیری دەرەوەی عیراق، لە میانی کۆبوونەوەی لەگەڵ باڵیۆزی ئێران لە بەغدا، سەرەڕای رەتکردنەویە جەنگ،  سوپاسی ئێرانی کرد بۆ هاوکارییەکانیان و رێگەدان بە تێپەڕبوونی تانکەرە نەوتەکانی عیراق بە ناو گەروی هورمزدا.

وەزیری دەرەوەی عیراق، ئاماژەی بە گرنگیی بەردەوامیی ئەم هەماهەنگییە دا لە داهاتویەکی نزیکدا بە شێوەیەک کە بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی هەردوولا بپارێزێت.

لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، باس لە پەرەسەندنە ناوچەییەکان و کاریگەرییەکانی جەنگ کرا و  فوئاد حوسێن  جەختیکردەوە، کە ناوچەکە پێویستی بە گرتنەبەری دیالۆگێکی کراوە و ژیرانە هەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان و بەهێزکردنی سەقامگیری.